Ukrayna’nın son dönemde cephede elde ettiği kazanımlar ve Rus lojistiğini sekteye uğratma kapasitesinin artması, Moskova’nın savaş alanındaki üstünlüğünü aşındırıyor gibi görünüyor. Uzmanlara göre bu değişim, sonunda Kremlin’i daha kararlı adımlar atmayı değerlendirmeye zorlayabilir.
Moscow Times’ta yer alan değerlendirmeye göre, Rus güçleri saldırılarının ana odağı olan Donetsk bölgesinde yavaş ilerleyişini sürdürse de bazı analistler savaş alanındaki dengenin Ukrayna lehine dönmeye başladığını söylüyor.
Kremlin geçen hafta, Kiev’in Moskova’nın kendi toprağı olarak gördüğü işgal altındaki bölgelerden çekilmesi halinde “savaşın yıl sonundan önce hatta bir gün içinde bile sona erebileceğini” yineledi.
Ancak bazı analistler, Ukrayna önümüzdeki birkaç ay boyunca baskısını sürdürür ve Rusya buna uyum sağlayamazsa Moskova’nın ya savaşı tırmandırmak için siyasi açıdan riskli bir seferberlik ilan etmek ya da yeniden müzakere masasına dönmek arasında seçim yapmak zorunda kalabileceğini savunuyor.
ABD merkezli düşünce kuruluşu Savaş Araştırmaları Enstitüsü’ne (ISW) göre çatışmalar, 2023 sonlarından bu yana büyük ölçüde mevzi savaşına dönüşmüş durumda; taraflardan hiçbiri operasyonel bir yarma harekâtı gerçekleştirebilmiş değil.
Kuruluş, ne Rusya’nın ne de Ukrayna’nın geniş çaplı manevra savaşı yürütebilmek için cephe hattı yakınlarında yeterli piyade veya ağır silah yığınağı oluşturabildiğini belirtiyor.
Tahminler farklılık gösterse de analistler genel olarak Rusya’nın toprak kazanma hızının bu yıl önemli ölçüde yavaşladığı konusunda hemfikir.
ISW’ye göre Rus güçleri, 2026 yılının başı ile 26 Mayıs arasındaki dönemde 104 kilometrekare Ukrayna toprağı ele geçirdi. Bu rakam, 2025’in aynı döneminde ele geçirilen 1.619 kilometrekareyle karşılaştırıldığında oldukça düşük.
Ukraynalı açık kaynak istihbarat projesi DeepState’e göre Rusya geçen hafta Donetsk, Zaporijya ve Dnipropetrovsk çevresindeki bölgelerde yaklaşık 40 kilometrekarelik alan kaybetti. Bu, 2023 sonlarından bu yana yaşadığı en büyük haftalık toprak kaybı oldu.
DeepState ayrıca Moskova’nın mayıs ayında yalnızca 20 kilometrekare Ukrayna toprağı ele geçirdiğini, bunun da 2023 sonbaharından bu yana görülen en düşük aylık rakam olduğunu tahmin ediyor.
Askeri analist Yuriy Fedorov, mevcut durumun taktik düzeyde Ukrayna lehine potansiyel bir dönüm noktası ya da böyle bir dönüm noktasının koşulları anlamına gelebileceğini söyledi.
DeepState’e göre Ukrayna son dönemde Donetsk’in güneyinde ve ayrıca Zaporijya ile Dnipropetrovsk bölgelerinin bazı kesimlerinde ilerleme kaydetti.
Ukraynalı askeri analist İvan Stupak ise, çatışmaların kilit noktalarından birinin, savaş öncesinde yaklaşık 700 bin nüfusa sahip büyük bir kent olan Zaporijya çevresi olduğunu söyledi. Ukrayna güçlerinin Rus ilerleyişini kentin yaklaşık 20 kilometre dışına kadar püskürttüğünü belirtti.
Stupak’a göre bu yazın ana çatışma noktası muhtemelen Kostiantınivka olacak. Kent, Donetsk bölgesinde hâlâ Ukrayna kontrolünde bulunan üç büyük şehir merkezinden biri. Diğerleri ise Kramatorsk ve Slovyansk.
Stupak, Rusya’nın bu yıl Kramatorsk ya da Slovyansk’a ulaşma şansının çok düşük olduğunu belirterek, Moskova’nın 2026 yılında Kostiantınivka’yı ele geçirmesinin bile “çok büyük bir başarı” sayılacağını söyledi.
Mevcut operasyon temposuyla Slovyansk ve Kramatorsk için çatışmaların gelecek ilkbahardan önce başlamasının pek olası olmadığını söyledi.
Uzmanlara göre Ukrayna’nın iyileşen konumu, büyük ölçüde gelişen insansız hava aracı kapasitesi ve Rus lojistik altyapısını vurabilme yeteneğiyle bağlantılı.
Fedorov, “Rusya orta menzilli dronlardaki eski avantajını kaybediyor. Gerçekleştirdiği saldırı operasyonlarının sayısı anlamlı kazanımlarla desteklenmiyor. Rus taarruzlarının etkinliğinin birçok cephe kesiminde keskin şekilde düştü” dedi.
Ukrayna ayrıca Rus hatlarının çok gerisindeki hedefleri vurma kapasitesini de artırdı. İddialara göre cepheden 150 kilometre uzaklıktaki noktalar, hatta Rusya’yı ilhak edilen Kırım Yarımadası’na bağlayan kara koridoru bile hedef alınabiliyor.
Bloomberg’e göre Ukrayna geçen ay Rus petrol altyapısına yönelik rekor düzeyde 30 saldırı gerçekleştirdi. Bunlar arasında Novorossiysk terminali ve Rusya’nın en büyük 10 rafinerisinden sekizi de bulunuyordu.
Geçen hafta Ukrayna, Rus arka bölgeleri üzerindeki baskıyı artırmak ve aktif saldırı yürütme kapasitesini azaltmak amacıyla “lojistik karantina” olarak adlandırdığı yeni bir uygulamayı duyurdu.
Rus askeri blog yazarları da Ukrayna saldırılarının giderek artan lojistik sorunlar yarattığını, yakıt sıkıntılarına neden olduğunu ve personel rotasyonlarıyla mühimmat sevkiyatını ciddi biçimde aksattığını doğruladı.
Savunma Bakanlığı’nın eski bir çalışanı tarafından yönetildiği bildirilen Rybar Telegram kanalı, Ukrayna’nın drone saldırılarının Kırım’da yalnızca yakıt ve ikmal sorunlarının çok ötesinde problemler yarattığını söyledi.
Bir diğer Rus askeri Telegram kanalı olan Donetsk Piyadesi ise Ukrayna’nın drone kampanyasının güvenli arka bölge kavramını “çökerttiğini” belirtti.
Kanal, “Artık derin arka bölgelerdeki herhangi bir hedef vurulabilir durumda. Yakın gelecekte, en geç altı ay içinde, teknoloji geliştikçe bu durum daha da gerilere, özellikle Rusya’nın Rostov bölgesine kadar uzanacak” dedi.
Stupak’a göre Ukrayna’nın drone saldırıları, bu ay içinde gelmesi beklenen ve 6 milyar avrosu dronlara ayrılmış 45 milyar avroluk yeni Avrupa yardım paketinin ardından daha da yoğunlaşacak.
Ukrayna’nın şu anda günde yaklaşık 5.500 drone kullandığını söyleyen Stupak, “Drone duvarı işe yarıyor. Ayrıca artık dronlar otomatikleştiriliyor ve tek bir operatör aynı anda havada iki ya da üç drone kontrol edebiliyor. Bütün bunlar cephe hattını etkiliyor” dedi.
Rybar da Ukraynalı drone operatörlerinin “Rus ordusunun ikmal hatlarını sistematik biçimde bozmak için çalıştığını” belirtti. Kanal, bu eğilimin özellikle işgal altındaki Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson bölgelerinde çeşitli ulaşım araçlarına yönelik saldırı ve saldırı girişimlerinin istatistiklerinde açıkça görüldüğünü ifade etti.
Buna rağmen bazı analistler bu etkinin abartılmaması gerektiği konusunda uyarıyor.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
