Rusya’da yaklaşık beş yıl aradan sonra yeniden parlamento seçimi yapılıyor.
18-20 Eylül’deki seçimlerde 450 üyeli parlamentonun (Duma) tamamı için oy kullanılacak. Sandalyelerin 225’i parti listelerinden, 225’i ise tek üyeli seçim çevrelerinden belirlenecek.
Bu, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı başlatmasından bu yana yapılan ilk parlamento seçimi olması açısından ayrı bir önem taşıyor. Seçim kampanyası savaşın yanı sıra ekonomi, enflasyon ve savaşın Rus toplumuna getirdiği maliyetlerin gölgesinde yürütülüyor.
Parlamento seçiminde toplam 10 parti yarışıyor.
Parlamentoda temsil edilen beş parti, Birleşik Rusya, Komünist Parti (KPRF), Liberal Demokrat Parti (LDPR), Yeni İnsanlar ve Adil Rusya-Vatanseverler- Gerçek İçin seçimde de yarışıyor.
Birleşik Rusya, Devlet Başkanı Vladimir Putin’in desteklediği iktidar partisi olarak seçimin açık ara favorisi. Komünist Parti ikinci büyük parti konumunda bulunurken LDPR, Yeni İnsanlar ve Adil Rusya parlamentodaki diğer partileri oluşturuyor. Reuters’a göre bu dört parti de Ukrayna savaşı konusunda genel olarak Kremlin çizgisini destekliyor ve önemli konularda Birleşik Rusya ile aynı yönde oy kullanıyor.
Seçime ilişkin önemli gelişmelerden biri ise liberal Yabloko’nun seçim listesinden çıkarılması oldu. Rusya Yüksek Mahkemesi 10 Ağustos’ta partinin seçime katılmasını engelledi. Bazı Yabloko adayları tek üyeli seçim çevrelerinden yarışıyor ancak parti olarak federal listede bulunmuyor.
Anketler ne söylüyor?
Devlete bağlı VTsIOM’un 10 Eylül’de açıkladığı seçim tahmininde Birleşik Rusya yüzde 51-53, Komünist Parti yüzde 13-15, Yeni İnsanlar yüzde 9-11 ve LDPR yüzde 9-11 aralığında gösterildi. Adil Rusya ise yüzde 4-6 ile yüzde 5’lik seçim barajının hemen çevresinde bulunuyor. VTsIOM ayrıca katılımın yüzde 51-53 arasında gerçekleşmesini bekliyor.
Bununla birlikte, anketler arasında farklar bulunuyor. Örneğin VTsIOM’un 6 Eylül tarihli standart parti desteği ölçümünde Birleşik Rusya yüzde 37,4, Komünist Parti yüzde 13,1, Yeni İnsanlar yüzde 10,4, LDPR yüzde 9,9 ve Adil Rusya yüzde 4,5 seviyesinde.
Dolayısıyla seçim gecesinin asıl sorularından biri yalnızca Birleşik Rusya’nın birinci olup olmayacağı değil, kaç sandalye kazanacağı olacak.
300 sandalye neden önemli?
Birleşik Rusya’nın mevcut parlamentoda 310 sandalyesi bulunuyor. 450 sandalyenin üçte ikisi olan 300 sandalye, anayasal düzenlemelerin başka partilerin desteğine ihtiyaç duyulmadan geçirilmesi açısından kritik eşik. Bu nedenle seçim sonrasında Birleşik Rusya’nın bu seviyenin üzerinde kalıp kalmayacağı özellikle izlenecek.
Seçimin asıl anlamı
Bu seçim, Rusya’da iktidarın değişip değişmeyeceğinden çok, Kremlin’in savaş dönemindeki siyasi desteğinin ve toplumdaki huzursuzluğun hangi ölçüde sandığa yansıyacağını göstermesi bakımından önemli.
Putin de seçim öncesinde yaptığı konuşmada oylamayı savaş konusunda Rus toplumunun desteğinin bir göstergesi olarak sundu ve seçmenleri oy kullanmaya çağırdı.
Öte yandan, Rusya’da siyasi rekabetin son yıllarda daha fazla sınırlandırıldığına ilişkin uluslararası eleştiriler bulunuyor. AGİT, 2021’deki son parlamento seçimlerinden bu yana adayların “yabancı ajan” olarak sınıflandırılması ve kampanya finansmanına getirilen kısıtlamalar gibi uygulamalarla siyasi sistemin daha da daraldığını belirtiyor. Rus makamları ise seçimlerin yasalara uygun yürütüldüğünü ve dışarıdan seçim sürecini bozma girişimleri bulunduğunu savunuyor.
Kısacası, 2026 Duma seçimi Rusya’da iktidarın el değiştireceği bir seçim olarak görünmüyor. Daha çok, savaşın beşinci yılına girilirken Kremlin’in toplumsal desteği ne ölçüde koruduğunu, Birleşik Rusya’nın parlamentodaki Duma’daki ağırlığını ve savaşın ekonomik-sosyal etkilerinin sandığa ne kadar yansıdığını ölçmek açısından önem taşıyor.
Fotoğraf: abbv.ru
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
