Ukrayna’nın son dönemde geliştirdiği orta ve uzun menzilli insansız hava araçları (İHA), savaşın seyrinde dikkat çekici bir değişim yaratıyor.
Financial Times gazetesinin değerlendirmesine göre, Moskova’daki en büyük petrol rafinerilerinden birine düzenlenen son saldırı, Kiev’in teknolojik kapasitesinin artık Rusya’nın iç bölgelerini de vurabilecek seviyeye ulaştığını bir kez daha gösteriyor.
Savaşın ilk yıllarında insan gücü ve ateş üstünlüğü sayesinde cephede ilerleme sağlayan Rusya, bugün aynı başarıyı tekrarlamakta zorlanıyor. Finlandiya merkezli savaş izleme kuruluşu Black Bird Group’un verilerine göre Rus birlikleri bu yıl şubat-mayıs döneminde yalnızca 164 kilometrekarelik alan ele geçirebildi. Oysa geçen yılın aynı döneminde bu rakam 1.151 kilometrekareydi.
Uzmanlar, Ukrayna’nın özellikle drone teknolojilerinde sağladığı ilerlemenin savaş alanındaki dengeleri değiştirdiğini belirtiyor. Cephe hattının yüzlerce kilometre gerisindeki hava üsleri, askeri konvoylar ve enerji tesisleri artık düzenli olarak hedef alınabiliyor. Ukrayna ayrıca Kırım’a uzanan lojistik hatlara yönelik yoğun İHA saldırıları gerçekleştirerek Rus ordusunun ikmal süreçlerini zorlaştırıyor.
Savaşa yakın kaynaklar, insansız sistemlerin yaygınlaşmasının asker sayısının önemini azalttığını söylüyor. Bu görüşe göre yüz binlerce askerden oluşan ordular yerine on binlerce drone operatörü savaşın kaderini belirlemeye başladı. Ukraynalı yetkililer de Rusya’nın son aylarda cephede verdiği kayıpları yeni askerlerle telafi etmekte zorlandığını öne sürüyor.
Moskova ise bu tabloya karşılık vermeye çalışıyor. Rusya, seçkin Rubikon İHA birliklerini büyütmek ve yeni personel çekmek için kapsamlı bir program başlattı. Ancak Batılı istihbarat kaynaklarına göre savunma sanayisi kapasite sınırına yaklaşmış durumda. Düşük işsizlik oranları ve nitelikli iş gücü eksikliği, özellikle ileri teknoloji üretiminde Rusya’nın önündeki en önemli engeller arasında gösteriliyor.
Buna rağmen Rusya’nın Ukrayna üzerindeki baskısı sona ermiş değil. Rus savaş uçaklarının kullandığı güdümlü süzülme bombaları, Ukrayna mevzilerine ve savunma hatlarına ağır zarar vermeye devam ediyor. Ukrayna’nın hava savunma sistemlerindeki eksiklikler de Rus hava saldırılarının etkisini artırıyor.
Uzmanlara göre savaşın yeni aşamasında cephedeki mücadele giderek daha fazla teknoloji yarışına dönüşüyor. Ukrayna, drone ve hassas saldırı kabiliyetleriyle Rusya’nın lojistik ağlarını hedef alırken; Rusya ise insan gücü ve ateş gücüne dayalı geleneksel üstünlüğünü korumaya çalışıyor.
Kremlin kaynaklarına göre Devlet Başkanı Vladimir Putin, savaşın gidişatını yakından takip etmeyi sürdürüyor ve Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov’dan her gün en az bir kez brifing alıyor. Eski üst düzey Kremlin yetkilileri, Rus liderin savaşın sonucunu hâlâ bir “zaman meselesi” olarak gördüğünü ve er ya da geç hedeflerine ulaşacağına inandığını aktarıyor.
Aynı kaynaklara göre Putin, büyük ölçüde komutanların değerlendirmelerine dayanarak karar veriyor. Ancak bazı gözlemciler, Rus ordusunun sahadaki zorluklara rağmen Kremlin’e iyimser bir tablo sunduğunu ve bunun karar alma süreçlerini etkileyebileceğini öne sürüyor.
Muhalif Novaya Gazeta bu konuda, “Gözlemciler, istihbarat analistleri ve eski Rus yetkililer, Putin’in özellikle savaşın gidişatı ve Rusya’nın teknolojik kapasitesi konusunda gerçeklikten giderek daha fazla koptuğunu ve bir ‘bilgi izolasyonu tuzağına’ düştüğünü belirtiyor. Bu durum, otokratik liderlerin yalnızca duymak istediklerini söyleyen bir çevre tarafından sarılmasıyla açıklanan yapısal bir sorun” diye yazdı.
İngiliz Guardin gazetesi de, Rusya liderinin internet kullanmadığını ve karar verirken sadece kendisine verilen istihbarat raporlarına dayandığını belirtti.
Ukrayna’nın son dönemde artan drone saldırıları ve Rusya’nın cephedeki yavaş ilerleyişine rağmen Kremlin yönetimi kamuoyu önünde savaşta üstünlüğün hâlâ Moskova’da olduğunu savunuyor. Rus yetkililer, Ukrayna’nın saldırılarının yarattığı etkiyi küçümsüyor ve savaşın uzun vadede Rusya’nın lehine sonuçlanacağını söylüyor.
Kremlin cephesi savaşın gidişatında hâlâ üstünlüğün kendilerinde olduğunu savunsa da, son gelişmeler Rusya’nın Ukrayna’nın teknolojik yeniliklerine karşı etkili bir yanıt üretmekte zorlandığını gösteriyor. Uzmanlar, Moskova’nın önümüzdeki dönemde yeni bir seferberlik kararı almaması halinde savaşın mevcut çıkmazının devam edebileceği görüşünde.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
