Türkiye’de okurlar arasında eskiden beri kökleşmiş bir gelenek var: Bazı köşe yazarlarını düzenli olarak okumak.
Geçmişte birçok kişi güne sevdiği yazarın yazısını okuyarak başlardı. Hatta övgüsünü bizzat iletmek ya da yazıda katılmadığı bir bölümü söylemek için o yazara telefonla ulaşmaya çalışan ya da mektup yazanlar da olurdu.
İnternet sonrası basılı gazete okuma alışkanlığı neredeyse hiç kalmadı ama okurlar sevdikleri yazarları dijital ortamda takip etmeyi sürdürdü. Kimi siyaset yazanı okuyor, kimi ekonomi yazanı, kimi de spor yazarlarını.
Tabii, herkes her köşe yazısını okumuyor ama zaten istese de okuyamaz, vakti yetmez.
Peki, hiç düşündünüz mü Türkiye’de kaç köşe yazarı var?
Ayrıntılara gimeden önce şu tespiti yapmak mümkün: Türkiye dünyada köşe yazarı cenneti sayılabilecek ülkelerden biri.
Köşe yazarı sayısını tutan resmi bir kayıt bulunmuyor. Üstelik, bugün köşe yazarı denildiğinde yalnızca gazeteler akla gelmiyor. Dijital haber siteleri, bağımsız internet yayınları ve farklı alanlarda uzmanlaşmış platformlar da kendi yazar kadrolarını oluşturuyor.
Bu nedenle “Türkiye’de kaç köşe yazarı var?” sorusuna kesin bir yanıt vermek çok zor.
Ama geçmiş araştırmalar ve güncel yayınların yazar listeleri, yaklaşık bir sayıya ulaşmaya olanak sağlıyor.
Bu konuda elimizdeki en kapsamlı çalışmalardan biri Malumatfuruş tarafından 2019’da yapılmış. Ulusal ölçekte yayın yapan gazete ve haber sitelerini inceleyen araştırmada tam 6.843 köşe yazarı tespit edilmiş.
Araştırmayı yapanlar yerel basını da hesaba kattıklarında sayının yaklaşık 10 bine çıkabileceğini tahmin ediyor.
Aradan yedi yıl geçti ve Türkiye’de medya dünyası önemli ölçüde değişti.
Bazı gazeteler küçüldü, bazıları yayın hayatını sona erdirdi. Buna karşılık dijital medya büyüdü ve gazetecilerin yanı sıra akademisyenler, ekonomistler, hukukçular, spor yazarları ve farklı alanlardan uzmanlar da internet sitelerinde düzenli olarak yazmaya başladı.
Dolayısıyla 2019’daki 6.843 sayısı bugün geçerli değil.
Güncel tabloyu görmek için önemli bir kaynak olan Köşe Yazıları TR, 36 ulusal ve dijital yayının yazarlarını izliyor. Sistemde 1.250’den fazla yazar profili bulunuyor.
Ancak bu rakam Türkiye’deki toplam köşe yazarı sayısı değil. Çünkü aynı kişi birden fazla yayın için yazabiliyor ve bazı yayınların konuk yazarları ile eski yazarları da listelerde bulunabiliyor.
Yine de mevcut tablo bize medya dünyasındaki büyüklük hakkında önemli bir fikir veriyor.
Örneğin bugün:
Hürriyet’te 49
Milliyet’te 52
Sabah’ta 52
Karar’da 44
Milli Gazete’de 36
Sözcü’de 18
Nefes’te 16
Odatv’de 12
yazar var.
T24 gibi dijital yayınlarda ise yazar havuzu daha da genişleyebiliyor. Medya Günlüğü’nde eskiden yazanlar dahil 60 civarında köşe yazarı bulunuyor.
Bu rakamlar toplandığında ortaya yüzlerce isim çıkıyor. Fakat aynı kişilerin farklı yayınlarda yazması nedeniyle bunları doğrudan toplamak doğru değil.
Bu nedenle 2019’daki kapsamlı araştırmayı, günümüzdeki gazete ve dijital yayınların durumunu ve medya sektöründeki değişimi birlikte değerlendirdiğimizde, 2026’da aktif olarak köşe, yorum veya analiz yazan kişi sayısının yaklaşık 7.000–8.000 arasında olduğunu söylemek mümkün.
Bu elbette resmî ve kesin bir veri değil. Daha doğrusu, Türkiye’de böyle bir resmi istatistik bulunmadığı için mevcut verilerden çıkarılmış bir tahmin.
Ama Türkiye’deki köşe yazarlığının ölçeğini anlamak açısından oldukça çarpıcı.
Çünkü yaklaşık 8.000 kişi; siyaset, ekonomi, dış politika, spor, kültür, sanat, hukuk, teknoloji, yaşam ve daha pek çok konuda düzenli olarak görüşlerini okurlara ulaştırıyor.
Kim okuyor?
İşin belki de en ilginç tarafı burası.
Elbette bu kişilerin hepsi aynı büyüklükte bir okur kitlesine sahip değil.
Bazıları milyonlarca kişiye ulaşıyor. Bazıları yalnızca kendi gazetesinin veya internet sitesinin okurları tarafından takip ediliyor. Bazılarının ise yazılarını birkaç bin kişi okuyor.
Dijital medya bu tabloyu daha da değiştirdi.
Eskiden “köşe yazarı” denildiğinde büyük gazetelerin tanınmış isimleri akla gelirken, bugün tek başına internet sitesi olan bir gazeteci de düzenli olarak köşe yazabiliyor.
Bu nedenle köşe yazarlığı artık birkaç büyük gazetenin dar dünyasından çıkıp devasa bir yorum alanına dönüşmüş durumda.
Tabii kamuoyundaki yanlış bir algıyı da düzelmek gerekir: Köşe yazısı yazmak kişiyi otomatikman gazeteci yapmaz.
İlgili yazı:
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
