Küvette oturan bu kadının solmuş fotoğrafının ilk anda herhangi bir özelliği yok gibi görünüyor ama aslında sembollerle dolu tarihî bir fotoğraf.
Fotoğraftaki kadının adı Elizabeth Lee Miller. ABD’li bir modelken savaş muhabiri ve fotoğraf sanatçısı olmuş, Vogue gibi ünlü dergiler için çalışmış ve II. Dünya Savaşı boyunca Avrupa’da savaşın tam ortasında bulunmuş bir kadın.
Peki, bu fotoğraf neden tarihî ve hangi sembolleri içeriyor?
Öncelikle fotoğraf, Nazi diktatörü Adolf Hitler’in Münih’teki apartman dairesinde çekilmiş. Bu bile yeterince sansasyonel ama çekildiği tarih de en az o kadar önemli. Miller’ı küvette otururken gösteren fotoğraf 30 Nisan 1945’te çekilmiş; yani Hitler’in Berlin’deki sığınağında intihar ettiği gün.
Miller ve arkadaşı foto muhabiri David E. Scherman o gün diktatörün dairesine giren ilk gazeteciler arasındaydı.
Peki fotoğrafta hangi semboller var?
Birincisi Miller, milyonlarca kişinin ölümünden sorumlu Hitler’in banyosunda oturuyor. Yani diktatörün olabilecek en özel mekanlarından birinde. Küvetin önündeki beyaz havlunun üzerinde Dachau toplama kampının çamuruyla kaplı botları duruyor. Miller, o gün sabah saatlerinde Dachau’yu ziyaret etmişti ve küvetteki botlarının üzerindeki toprak da doğrudan oraya aitti. Bu yüzden fotoğraf, hem fiziksel hem de ruhsal anlamda bir arınmayı da simgeliyor. En güçlü ve ironik sembollerden biri ise, duvara Hitler’in portresinin yerleştirilmiş olması.
Scherman’ın çektiği fotoğraf Mayıs–Haziran 1945’te Vogue’un İngiliz baskısında yayınlandı ve büyük ses getirdi, değişik sergilerde ikonik savaş görüntülerinden biri olarak gösterildi. Daha sonra fotoğraf bir film projesi ve sanat projelerinde yeniden yorumlandı; Annie Leibovitz tarafından Kate Winslet ile yeniden canlandırıldı.
Manşet fotoğrafı: David E Scherman/Lee Miller Arşivi
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
