Ermenistan, Rusya’nın Ermeni ürünlerine yönelik ithalat kısıtlamalarını Avrasya Ekonomik Birliği’ne (AEB) şikayet etti.
Ermenistan Ekonomi Bakan Yardımcısı Tigran Gasparyan, Rusya ile yürütülen doğrudan temasların yanı sıra AEB mekanizmalarını da kullandıklarını söyledi.
Gasparyan, “Bu tür engellerin ortadan kaldırılması için kullanılabilecek somut mekanizmalar var. Bu imkanları aktif şekilde kullanıyoruz. İtirazımızı ilettik, mekanizmaların çalışarak engellerin kaldırılmasını umuyoruz” dedi. Ermeni Bakan Yardımcısı, Rusya’nın kısıtlamalarının AEB kapsamında varılan anlaşma ve ilkelere uygun olmadığını belirtti.
Rusya, kısıtlamaların siyasi olmadığını, bitki sağlığı ve veterinerlik kurallarına ilişkin ihlallerden kaynaklandığını savunuyor.
Moskova’nın önlemleri mayıs ayının sonundan itibaren aşamalı olarak genişledi. Önce çiçek, mineral su ve bazı alkollü içeceklerin ardından domates, salatalık, biber, yeşillik ve çilek gibi ürünlere kısıtlamalar getirildi. Daha sonra kiraz, kayısı, erik, şeftali, nektarin, üzüm, elma, armut, patates ve kuru meyveler gibi ürünler de kapsam içine alındı. Haziran ayında balık ve balık ürünleri, temmuz sonunda ise süt ürünleri için de kısıtlamalar getirildi.
Rusya’nın bitki ve hayvan sağlığı denetim kurumu Rosselkhoznadzor, Ermenistan’dan gelen bazı ürünlerde karantina kapsamındaki organizmaların tespit edildiğini ve sorunla ilgili Ermeni makamlarına daha önce bilgi verildiğini açıklamıştı. Kurum, haziran ayında bazı sevkiyatlarda kapra böceği tespit edildiğini de bildirmişti.
Erivan ise Rusya’nın aldığı önlemlerin kapsamının AEB’nin temel ilkeleriyle bağdaşmadığını savunuyor. Ermenistan Ulusal Meclisi Başkanı Ruben Rubinyan da ağustos ayında, AEB’nin temel amacının üye ülkeler arasında malların serbest dolaşımını sağlamak olduğunu hatırlatarak mevcut durumun bu ilkeyle uyuşmadığını söylemişti.
Rusya önemli pazar
Sorunun Erivan açısından ekonomik boyutu oldukça büyük. Rusya, Ermenistan’ın en önemli ticaret ortağı konumunda. Reuters’a göre Rusya pazarı geçen yıl Ermenistan’ın toplam dış ticaretinin yaklaşık yüzde 35’ini oluşturdu. Ermenistan yönetimi bu nedenle bir yandan Moskova ile sorunu çözmeye çalışırken, diğer yandan ihracat pazarlarını çeşitlendirmeye yöneliyor.
Ermenistan Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Hovhannes Haçatryan, Rusya’ya ihracatın önemli ölçüde azalması veya tamamen durması halinde ekonominin GSYH’nin yaklaşık yüzde 1,5-2’sine karşılık gelen bölümünün risk altında kalabileceğini söyledi.
AEB için de sınav
Erivan’ın itirazı, yalnızca Rusya ile Ermenistan arasındaki ticari bir anlaşmazlık olmaktan çıkıp AEB’nin işleyişi açısından da dikkat çekici hale geliyor.
Her iki ülke de Rusya’nın öncülüğündeki AEB’nin üyesi. Birliğin temel amaçlarından biri üye ülkeler arasında malların serbest dolaşımını kolaylaştırmak. Dolayısıyla Ermenistan, Rusya’nın uyguladığı kısıtlamaların yalnızca ikili ticaret açısından değil, AEB’nin kendi kuralları açısından da değerlendirilmesini istiyor.
Üstelik Erivan bu konuda ilk kez AEB mekanizmalarına başvurmuyor. Ermenistan Ekonomi Bakanı Gevorg Papoyan, haziran ayında da Rusya’nın uyguladığı ticaret engellerinin incelenmesi için Avrasya Ekonomik Komisyonu’na başvurduklarını açıklamıştı.
Moskova ile Erivan arasındaki gerilim, ekonomik anlaşmazlığın ötesinde siyasi bir arka plana da sahip. Ermenistan son dönemde Avrupa Birliği ile ilişkilerini geliştirmeye çalışırken AEB üyeliğini de sürdürüyor. Rusya ise Erivan’ın Batı’ya yaklaşmasından rahatsızlığını açıkça dile getiriyor. Buna karşın Başbakan Nikol Paşinyan, Rusya ile sorunların çözülmesini ve AEB içindeki ilişkilerin devam etmesini istediğini vurguluyor.
İlgili haberler:
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
