The Moscow Times gazetesinde yayımlanan “Rusya, Ukrayna’yı Nazilerden arındırdığını söylüyor ama aşırı sağcı gruplar Moskova için savaşıyor” başlıklı yazının çevirisi:
Aralık ayında Rus sosyal medyasında dolaşıma giren bir fotoğraf, St. Petersburg’da bir grup öğrencinin, askerlerin hitap ettiği vatansever eğitim programının parçası olan “cesaret dersi”ne katıldığını gösteriyordu.
Ancak 12-13 yaşındaki öğrencileri ziyaret eden kişiler, Rus Ordusu’na mensup askerler değildi. Bunlar, Ukrayna’da Rus birlikleriyle birlikte savaşan ve acımasızlığıyla ün kazanmış Neo-Nazi paramiliter örgüt Rusiç’in militanlarıydı.
Dört yıl önce Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna’ya “Nazilerden ve askerden arındırma” hedefiyle asker göndermişti.
Buna rağmen Kremlin, zaman zaman eleştiriler olsa da, kendi safında savaşan aşırı sağcı paramiliter gruplara göz yummayı sürdürdü.
Cephe hattından uzakta ise uzmanlar, Kremlin yanlısı milliyetçi grupların Ukrayna’nın işgalinden bu yana giderek daha aktif hale geldiğini ve savundukları görüşlerin kamu söyleminde daha görünür olduğunu belirtiyor.
Aşırı sağ hareketler konusunda uzman bir isim, “Savaşın kendisi bu tür görüşleri, özellikle Nazi görüşlerini daha yaygın hale getirmedi, ancak insanların bunları açıkça ifade etme konusunda daha rahat hissetmelerine yol açtı” dedi.
Adının yazılmasını istemeyen aynı uzman, “Devlet genel olarak, aktif şekilde savaşı desteklediği sürece neredeyse her görüşe tolerans göstermeye hazır” diye konuştu.
Rusich, en çok üyelerinin Ukraynalı askerlerin parçalanmış cesetleri önünde poz vermesi ve savaş esiri Ukraynalılara işkence çağrıları yapmasıyla biliniyor.
St. Petersburg’daki okul ziyaretinin ardından grubun kurucusu Neo-Nazi Aleksey Milçakov’a okul yönetimi tarafından, “sivil-yurtsever eğitime katkılarından” ve “cesaret dersini yüksek düzeyde gerçekleştirmesinden” ötürü teşekkür mektubu gönderildi.
Okul daha sonra olaydan uzaklaşmaya çalışarak etkinliğe Ukrayna’da savaşmış iki başka askerin de katıldığını, bunlardan birinin bir öğrencinin akrabası olduğunu açıkladı. Ancak bu kişilerin Rusiç üyesi olup olmadığı belirsizliğini koruyor.
Milçakov ise gelen eleştirilere, bu tür derslerin “birlik savaşçıları tarafından düzenli olarak verileceğini” söyleyerek yanıt verdi.
Milçakov liderliğindeki Rusiç, 2014-2015 yıllarında Ukrayna’nın güneydoğusunda Rusya yanlısı ayrılıkçılarla birlikte savaştı. Daha sonra Suriye’de Wagner paralı asker grubuyla da çatışmalara katıldı.
Milçakov ilk olarak 2011 yılında, bir köpeği öldürüp yediğini gösterdiği iddia edilen görüntüleri paylaşmasının ardından gündeme geldi. Başka fotoğraflarda ise gamalı haç bulunan bir bayrak önünde poz verdi.
2020’de verdiği bir röportajda “Ben bir Nazi’yim. Detaya girmeyeceğim, milliyetçiyim, vatanseverim, imparatorlukçuyum. Kolumu kaldırabilirim” diyerek Nazi selamına gönderme yaptı.
Aynı röportajda, “Birini öldürdüğünüzde bir avcının heyecanını hissedersiniz. Eğer hiç avlanmadıysanız, deneyin” dedi.
Yaklaşık 243 bin abonesi bulunan Rusiç Telegram kanalı, Ukraynalı askerlerin esir alınmak yerine öldürülmesi, Ukraynalı kadın askerlerin tecavüze uğraması çağrıları yaptı ve bir keresinde “Slav tanrılarına ritüel kurban” olarak bir Ukraynalı savaş esiri talep etti. Bu kişi tercihen bir Kırım Tatarı olmalıydı.
Bu “kurban” çağrısı, ilhak edilen Kırım’dan milletvekili Mihail Şeremet’in kolluk kuvvetlerinden Rusiç hakkında aşırılıkçılık soruşturması açılmasını talep etmesine yol açtı.
Şeremet bu konuda uyarıda bulunan tek yetkili değildi.
Milletvekili Anatoliy Vasserman da 2022 yılında Rusya’nın en üst soruşturma organı olan Soruşturma Komitesi’ne başvurarak Rusiç’i savaş suçları işlemekle suçladı.
Milletvekili Yevgeniy Fyodorov ise 2025 yılında, “Rus devleti her zaman çok uluslu ve çok etnikli olmuştur. Etnik bölünmeyi savunanlar onun düşmanıdır” dedi ve düşmanlara karşı mücadelenin “zayıfladığını” belirtti.
Rusiç ise buna, “Rus milliyetçileri Fyodorov’u bir köpek gibi bıçaklayabilir, merak etmesinler kendilerine hiçbir şey olmaz” karşılığını verdi.
Buna rağmen grup hakkında henüz resmi bir dava açılmış değil.
2023 yılında Rusya safında savaşan Neo-Nazilerle ilgili soruya yanıt veren ve “orduya itibar zedeleme” yasasında yapılan değişikliklerin ortak yazarlarından olan milletvekili Andrey Kartapolov, bu grupların faşizmi desteklediğine dair bir kanıt olmadığını söyledi.
Kartapolov, “Bence artık gamalı haç dövmelerini sildiler ve Nazi selamı vermiyorlar. Rus askeri birliklerinin parçası olarak görev yapıyorlarsa, bu zaten reforme oldukları anlamına gelir” dedi.
Araştırmacılar, bir zamanlar marjinal kabul edilen milliyetçi fikirlerin Rusya’da ana akıma daha fazla yaklaştığını, Ukrayna savaşına verilen desteğin ise “milliyetçiler için bir meşruiyet kaynağı haline geldiğini ve çoğu zaman diğer faaliyetleri için bir tür lisans işlevi gördüğünü” belirtiyor.
Rusya’daki milliyetçi ve ırkçı hareketleri izleyen Sova Araştırma Merkezi, hükümet yanlısı milliyetçi grupların düzenli olarak cephe hattına insani yardım gönderdiğini, Kremlin yanlısı haberler yayımladığını ve aşırı sağ paramiliter ağları genişletmek için savaş gazilerini bünyesine kattığını açıkladı.
Sova’ya göre milliyetçiler, “Ukrayna’daki savaşa destek, liberal değerlere ve bunların savunucularına karşı duruş ve ahlaki muhafazakârlık gibi temel konularda yetkililerle aynı hizaya gelerek” devletle ilişkilerini güçlendirdi.
Bremen Üniversitesi’nde Rus milliyetçiliği üzerine çalışan sosyolog Nikolay Mitrohin ise, “Kremlin kendini açıkça Nazi olarak tanımlayanları sevmez, ancak hükümet yanlısı aşırı sağ radikallerle iş birliği yapar” dedi ve bu grupların faaliyetlerinin büyük ölçüde sınırlı olduğunu ekledi.
Rusiç, Ukrayna’da Rusya safında savaşan tek aşırı milliyetçi oluşum değil.
Aşırı sağcı Rus futbol holiganları tarafından kurulan Espanola grubu, Mariupol kenti için verilen savaşta, Azovstal çelik fabrikasının kuşatması dahil olmak üzere, ayrıca Herson ve Zaporijya bölgelerindeki çatışmalarda yer aldı.
Grup, lideri Stanislav Orlov’un 2025 yılında belirsiz koşullarda hayatını kaybetmesinin ardından dağıldığını duyurdu.
Sürgündeki araştırmacı medya kuruluşu IStories, Espanola’nın Rus Demiryolları’nın güvenlik şefi ve Putin’e yakın isimler Arkadiy Rotenberg ile Boris Rotenberg’in eski güvenlik sorumlusu Viktor Şendrik tarafından finanse edildiğini bildirdi.
Bir diğer oluşum ise, ABD tarafından 2020 yılında terör örgütü olarak tanımlanan Rus İmparatorluk Hareketi’nin silahlı kanadı olan Rus İmparatorluk Lejyonu.
Buna karşılık, savaşa karşı çıkan aşırı sağ milliyetçilerin Rusya’da “büyük ölçüde görünmez” kaldığı Sova Merkezi tarafından belirtiliyor. Bu grupların bir kısmı hapsedildi, bir kısmı sürgüne zorlandı, bazıları ise 2022’den bu yana Ukrayna safında savaşıyor.
Ukrayna için savaşanlar arasında, Neo-Nazi olduğu iddia edilen Denis Kapustin liderliğindeki aşırı sağ paramiliter birim Rus Gönüllü Kolordusu (RVC) üyeleri de bulunuyor.
Mitrohin’e göre Kremlin yanlısı aşırı sağın savaş alanında hiçbir zaman gerçek bir önemi olmadı.
Bununla birlikte Mitrohin, “Sorun şu ki Rus askeri personeli arasında, özellikle GRU Spetsnaz ve hava indirme birliklerinde aşırı sağ görüşler ile şiddet ve sadizm kültürü yaygın” uyarısında bulundu.
Mitrohin, “Kremlin bu durumu ortadan kaldırmıyor, aksine teşvik ediyor” dedi.
İlgili yazı:
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
