Halil Ocaklı
Dilin gizemli evrimi
On binlerce yıl önce, kocaman bir yılanın mağara girişine yaklaştığını gören gözcü, içeride uyuyanları acaba ne diye bağırarak…
“Dili olmayan” ülkeler
-Resmi dil nedir? -Resmi dil, ülkedeki resmi iş ve yazışmalarda kullanılmak üzere anayasa ile tanınan dili tanımlar. Resmi…
Alfabenin doğuşu ve evrimi
İnsanlar, bilgiyi ve deneyimlerini paylaşmak ve kuşaktan kuşağa aktarmak için yazıya ihtiyaç duymuş, bu ihtiyaç da yazı sistemlerinin…
Düşünen insan öğrenir
İlk insanlar içgüdüsel davranışların ötesine geçip doğa olaylarının nedenlerini irdeledikçe akıllarında ardı ardına soru işaretleri belirdi. Bu, insanın…
Altaycadan Japoncaya
Diller arasındaki potansiyel ilişkileri inceleyen araştırmalarda, ağırlıklı olarak karşılaştırmalı dil bilim yöntemlerine başvurulur. Türkçe ile Japonca arasındaki olası…
Tarihin ilk “algı operasyonu”
Efes Artemis Tapınağı’nın yakılması, yalnızca tapınağın yakılması değil, insanın ünlü olma isteğinin ne denli tehlikeli olabileceğini gösteren çarpıcı…
Hindinin başına gelenler!
Kristof Kolomb'un coğrafi keşifler çağındaki yanılgısını hatırlayalım: 1492 yılında Karayipler’e ayak bastığında Hindistan topraklarına ulaştığına inanıyordu. Dolayısıyla orada…
“İran” adının kökeni
Bir ülkenin adı, içeride toplumun tarihsel kimliğini ve kolektif belleğini, dışarıda ise tanınırlığını yansıtan güçlü bir sosyokültürel göstergedir.…
Sayılar nasıl ortaya çıktı?
Sayılar, insan aklının binyıllar boyunca biriktirip rafine ettiği ortak entelektüel birikimin en parlak örneklerinden biridir. Bu evrimsel süreç,…
ABD duvar örüyor Çin açılıyor
Çin’i yalnızca kadim bir uygarlık ya da devasa bir üretim merkezi olarak kalıplara sığdırmak, aslında resmin bütününe haksızlık…
Takvimlerdeki bilmece
Bilmecenin yanıtı, Roma’nın takvim reformlarından siyasi yönelimlere, oradan da kültürel sürekliliğe uzanan binlerce yıllık bir öyküde yatıyor. Takvimdeki…
Sigara içmek ateşle oynamak
Sigara içmek kelimenin tam anlamıyla ateşle oynamaktır. Sigara dumanı solunduğunda, tütünün ısısı yaklaşık 900 santigrat dereceye ulaşır ve…
Kedilerin gizemli iletişimi
Kedilerin insanlarla ilişkisi, karşılıklı yarara dayanan evrimsel bir yakınlaşmayla başladı. Yaklaşık 10.000-12.000 yıl önce tarımın yerleşik bir kültüre…
Türkçe ve Japonca akraba mı?
Eldeki veriler ışığında, yalnızca “yaru” ve “yar-” gibi benzerliklere dayanarak Japonca ile Türkçe arasında doğrudan bir köken ilişkisi…
Anadolu’da doğan “ızgara” kentler
Konu Antik dünyada kent planlaması olunca, Hippodamos (Milattan Önce 498-408) adı her zaman öne çıkar. Didim yakınlarındaki antik…