Gazi Mustafa Kemal Atatürk 15 Ekim 1927’de, Cumhuriyet Halk Fırkası’nın İkinci Büyük Kongresi’nde Nutuk’u okumaya başladı.
Altı gün süren tarihî konuşma, Millî Mücadele’nin başlangıcından Cumhuriyet’in kuruluşuna uzanan dönemin en önemli anlatılarından biri oldu.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecini anlatan en önemli tarihî metinlerden Nutuk, 15 Ekim 1927’de Ankara’da okunmaya başlandı. Atatürk, Cumhuriyet Halk Fırkası’nın İkinci Büyük Kongresi’nde kürsüye çıkarak Millî Mücadele’nin nasıl başladığını, hangi koşullarda yürütüldüğünü ve Cumhuriyet’in hangi aşamalardan geçerek kurulduğunu anlattı.
Atatürk, konuşmasının başlangıcında geçmişte yaşanan olayları açıklamak ve millete hesap vermek istediğini belirtti. Böylece Nutuk, yalnızca bir tarih anlatısı değil, aynı zamanda Cumhuriyet’in kurucu liderinin yakın geçmişe ilişkin değerlendirmelerini ve siyasi yaklaşımını ortaya koyan kapsamlı bir metin niteliği kazandı.
Samsun’dan Cumhuriyet’e
Nutuk’un anlatısı, Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışıyla başlıyor. Ardından Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas kongreleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılması, Kurtuluş Savaşı’nın askerî ve siyasi aşamaları, Lozan Barış Antlaşması ve Cumhuriyet’in kuruluşuna uzanan gelişmeler ele alınıyor.
Atatürk, bu süreci anlatırken yalnızca kendi değerlendirmelerine değil, dönemin yazışmalarına, belgelere ve tanıklıklara da başvurdu. Kongrede okunan bazı belgeleri kendisi, bazılarını ise kâtipler okudu.
Konuşma altı gün boyunca sürdü. 20 Ekim 1927’de sona eren Nutuk’un son bölümü, Türk gençliğine yönelik tarihî çağrıya ayrıldı.
Atatürk, Nutuk’un sonunda Türk gençliğine Cumhuriyet’i ve bağımsızlığı koruma görevini verdi. “Ey Türk gençliği!” sözleriyle başlayan hitabe, eserin en çok bilinen bölümlerinden biri haline geldi.
Nutuk ilk kez 1927’de, Osmanlı döneminden devralınan Arap harfleriyle yayımlandı. Daha sonraki yıllarda yeni harflerle farklı baskıları yapıldı ve eser, Türkiye’nin yakın tarihini anlamak için başvurulan temel metinlerden biri oldu.
15 Ekim 1927’de başlayan bu uzun anlatı, yalnızca geçmişte yaşananları kayda geçirmekle kalmadı; Cumhuriyet’in hangi mücadele ve kararlar sonucunda kurulduğuna ilişkin Atatürk’ün bakışını da gelecek kuşaklara aktardı.
Fotoğraf: Milli Eğitim Bakanlığı
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
