Rusya ile savaşın beşinci yıla yaklaşan Ukrayna’da uzun süredir beklenen değişiklik gerçekleşti ve Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı Orgeneral Oleksandr Sırski’yi görevden alarak yerine kara kuvvetlerindeki operasyonlarıyla öne çıkan General Mihaylo Drapati’yi atadı.
Karar ilk bakışta sıradan bir komuta değişikliği gibi görünse de, Ukrayna ve Batı basınında yapılan değerlendirmeler bunun çok daha derin bir dönüşümün işareti olduğu yönünde birleşiyor. Kiev artık yalnızca komutan değiştirmiyor; savaşın nasıl yürütüleceğine ilişkin anlayışını da değiştirmeye hazırlanıyor.
Aslında Sırski’nin görevden alınması beklenen bir gelişmeydi.
Son aylarda Ukrayna’da Savunma Bakanlığı ile Genelkurmay arasında giderek büyüyen görüş ayrılıkları kamuoyuna yansımaya başlamıştı. Özellikle görevden alınan Savunma Bakanı Miyaylo Fedorov ile Sırski arasında insansız hava araçları, savunma sanayisi yatırımları, tedarik sistemi ve ordunun yeniden yapılandırılması konusunda ciddi anlaşmazlık yaşandığı uzun süredir konuşuluyordu.
Fedorov, Ukrayna’nın son yıllarda hızla büyüyen drone üretim programının mimarlarından biri olarak görülüyordu. Cephede kullanılan FPV dronlarının seri üretimi, yapay zekâ destekli sistemler ve yerli savunma sanayisinin geliştirilmesi onun öncelikleri arasındaydı.
Buna karşılık Sırski’nin daha geleneksel askeri yöntemleri tercih ettiği, merkezi komuta yapısını korumakta ısrar ettiği ve yeni teknolojilere yeterince hızlı uyum sağlayamadığı yönündeki eleştiriler giderek arttı.
Savunma Bakanı Fedorov’un görevden alınmasının ardından Kiev başta olmak üzere birçok kentte savaşın başlamasından bu yana görülen en büyük hükümet karşıtı gösteriler düzenlendi.
Göstericilerin talepleri yalnızca Fedorov’un görevine iade edilmesi değildi. Protestolar sırasında Genelkurmay Başkanı Sırski de doğrudan eleştirildi.
Özellikle cepheden dönen askerler ile genç subaylar, yüksek personel kayıpları, katı komuta anlayışı ve ordunun modern savaş koşullarına uyum sağlayamaması nedeniyle Sırski’nin görevden alınmasını isteyen açıklamalar yaptı.
Zelenski’nin son günlerde peş peşe cephe komutanlarıyla yaptığı toplantılar da değişikliğin hazırlığı olarak yorumlandı.
Sırski, Rusya’nın Kiev’e yönelik ilk saldırılarının durdurulması ve Harkiv cephesindeki bazı başarılı operasyonlardaki rolü nedeniyle uzun süre kamuoyunun desteğini almıştı.
Ancak savaş uzadıkça eleştiriler de arttı.
(Soldan sağa) Eski Savunma Bakanı Mihaylo Fedorov, Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve görevden alınan Genelkurmay Başkanı General Oleksandr Sırski
Ukraynalı askeri uzmanlar ve Batılı analistler, Sırski’nin hâlâ büyük ölçüde Sovyet askeri doktrinini uyguladığını savunuyordu.
Bu anlayış yoğun topçu kullanımı, büyük piyade birlikleri, merkezi komuta sistemi ve yüksek personel kayıplarını göze alan saldırılar üzerine kuruluydu.
Oysa savaşın bugünkü aşamasında cephede tablo tamamen değişmiş durumda.
Artık birkaç yüz dolarlık FPV dronları milyonlarca dolarlık tankları etkisiz hale getirebiliyor.
Elektronik harp sistemleri klasik topçu birliklerinden daha önemli hale geliyor.
Yapay zekâ destekli hedef tespit sistemleri savaşın kaderini değiştirebiliyor.
İşte Drapatyi’nin göreve getirilmesi bu nedenle önemli görülüyor.
General Drapati, cephede küçük ve hareketli birliklerle yürüttüğü operasyonlar, drone kullanımına verdiği önem ve genç subaylarla kurduğu yakın ilişki sayesinde Ukrayna ordusunun yeni kuşağını temsil eden isimlerden biri olarak gösteriliyor.
Batılı askeri çevrelere göre Zelenski’nin tercihi, Ukrayna’nın bundan sonraki dönemde teknoloji merkezli savaş anlayışına ağırlık vereceğinin en güçlü işareti.
Bu modelde FPV dronları, uzun menzilli insansız hava araçları, elektronik harp, yapay zekâ destekli hedefleme ve hızlı karar alabilen küçük birlikler ön plana çıkacak.
Cephede baskı büyüyor
Komuta değişikliğinin zamanlaması da dikkat çekiyor.
Rusya son haftalarda doğu cephesindeki baskısını artırırken, füze ve İHA saldırılarının sayısı da yükseldi.
Ukrayna ise Rusya’nın derinliklerine yönelik uzun menzilli drone operasyonlarını sürdürüyor.
Ancak hem mühimmat hem personel hem de ekonomik kaynaklar üzerindeki baskı giderek artıyor.
Bu nedenle Kiev yönetimi savaşın mevcut yöntemlerle sürdürülemeyeceğini düşünüyor.
Sırski’nin görevden alınması aynı zamanda siyasi bir mesaj niteliği de taşıyor.
Zelenski, hem kamuoyunda büyüyen memnuniyetsizliği azaltmayı hem de Batılı müttefiklerine Ukrayna ordusunun reform sürecini hızlandıracağı mesajını vermeyi hedefliyor.
Özellikle ABD ve Avrupa’dan sağlanan askeri yardımların önemli bölümü artık drone teknolojileri, elektronik harp sistemleri ve yerli üretim kapasitesine yönlendiriliyor.
Yeni komutanın bu dönüşümü hızlandırması bekleniyor.
İlgili yazı:
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
