Ukrayna son bir hafta içinde Rusya’nın en büyük e-ticaret platformu olan Wildberries’in değişik kentlerdeki depolarına dört büyük saldırı düzenledi.
Tümü insansız hava araçlarıyla (İHA) düzenlenen saldırılarda şirketin lojistik kapasitesinin yüzde 10’undan fazlasını oluşturan sekiz stratejik depo hedef alındı.
18 Temmuz’da başlayan saldırıların sonuncusu cuma günü düzenlendi ve Rus muhalif medyaya göre, İHA sürüleriyle hedef alınan St. Petersburg, Leningrad bölgesi ve Kırım’daki dev depolar alevler içinde kaldı.
Sekiz kişinin hayatını kaybettiği, 100’e yakın kişinin de yaralandığı saldırılar Ukrayna’nın neden sivil hedefleri vurduğu sorusunu gündeme getirdi.
Ukrayna yönetimi, Wildberries’in (kelime anlamı yaban mersini) bazı büyük lojistik merkezlerinin yalnızca sivil e-ticaret için kullanılmadığını, Rus ordusuna giden malzemelerin de bu depolardan geçtiğini savunuyor.
Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, vurulan tesisleri “Rus ordusunu besleyen lojistik merkezleri” olarak nitelendirdi. Ukraynalı yetkililer özellikle drone parçaları, elektronik bileşenler, navigasyon ekipmanları ve çift kullanımlı ürünlerin bu ağ üzerinden taşındığını öne sürüyor. Wildberries ise suçlamayı kesin bir dille reddediyor.
“Rusya’nın Amazon’u” olarak tanımlanabilecek Wildberries sıradan bir şirket değil; günde 20 milyon sipariş işleyebilen en büyük Rus e-ticaret platformu. Aynı zamanda 1 milyondan fazla satıcıya hizmet veren en büyük işverenlerinden biri. Bu nedenle bir depo vurulduğunda on binlerce küçük işletmenin malı da yok oluyor.
Wildberries depolarının hedef alınmasının bir nedeni de Zelenski’nin, “Savaşı Rusya’nın evine geri götürüyoruz” sözlerinde gizli. Savaşın başladığı 2022 yılından bu yana Rusya sürekli olarak Ukrayna’nın elektrik altyapısını, posta merkezlerini, lojistik depolarını ve kargo şirketlerini vuruyor.
Şimdi Kiev aynı yöntemi Rusya içinde uygulamaya başladı.
Konunun bir de psikolojik boyutu var: Depolar vurulunca sipariş verilen teslimatlar yapılamadığı ya da geciktiği için halk savaşın etkilerini doğrudan hissetmeye başlıyor. Amerikan Wall Street Journal da saldırıların, ekonomik etkilerinden çok psikolojik etkileri nedeniyle önemli olduğu yorumunu yapıyor.
Wildberries üzerinden satış yapan binlerce küçük işletmenin tüm stokları da bu depolarda bulunuyor. İşin ilginç tarafı, Wildberries’in saldırılardan kısa süre önce sözleşmeleri değiştirerek drone saldırılarını “mücbir sebep” kapsamına alması. Ancak şirket daha sonra İHA saldırılarından etkilenen küçük ölçekli satıcılara mali destek ödemelerine başladığını açıkladı.
Wildberries, 2004 yılında Tatyana Kim tarafından kuruldu. Geniş ürün yelpazesiyle giyim, elektronik ve ev ürünleri satışı yapıyor, Rusya’nın yanı sıra Belarus, Kazakistan ve Ermenistan gibi ülkelerde de faaliyet gösteriyor. Geçen yılki cirosu yaklaşık 78 milyar dolar.
Wildberries, en büyük rakibi Ozon ve diğer küçük işletmeler birlikte Rusya’nın gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 8,5’ine eş değer tutarda mal ve hizmet satışı yapıyor, ayrıca dört milyon kişiye, yani ülkedeki toplam iş gücünün yüzde 5’inden fazlasına istihdam sağlıyor.
Ukrayna’nın depo saldırılarından önce Rusya’nın enerji tesislerine çok sayıda saldırı düzenlemesi sonucu ülkenin pek çok bölgesinde benzin sıkıntısı baş göstermişti.
Fotoğraf: meduza.io
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
