ABD Başkanı Donald Trump’ın iki günlük Çin ziyareti Pekin’deki resmi karşılama töreni ile başladı.
Halkın Büyük Salonu avlusunda yapılan askeri törenin başında Çin Devlet Başkanı Şi Jinping ile Trump el sıkıştı.
Askeri geçit törenini birlikte izleyen iki lider daha sonra ilk görüşmeler için salona girdi.
Heyetlerin buluşmasında açılış konuşmasını yapan Şi, iki ülkenin rakip değil, ortak olması gerektiğini vurguladı.
Şi Jinping iki ülke ilişkileri bağlamında “Tukidides Tuzağı”nı aşmaktan bahsetti.
Antik Yunan tarihçisi Tukidides’in bir eserine atıfta bulunan bu ifade, yerleşik bir gücün, gelişmekte olan bir başka gücün yükselişinden endişe duyması ile oluşan rekabeti ve çatışmayı anlatmak için kullanılıyor.
Trump ise görüşmenin kendisi için “bir onur” olduğunu söyledi ve “Sizin dostunuz olmak bir onur. Bunu herkese söylüyorum, sen büyük bir lidersin” dedi.
Trump, bazılarının, görüşmeyi “şimdiye kadarki en büyük zirve” olarak adlandırdığını ve bunu dört gözle beklediğini de sözlerine ekledi.
Görüşmeye ABD adına, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Hazine Bakanı Scott Bessent de katıldı.
Ziyarette iki süper gücün ticaret ilişkilerinin yanı sıra İran ve Tayvan konuları da gündemde olacak.
Trump’ın yaklaşık 10 yıl aradan sonra Çin’e ilk ziyareti, dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki ilişkiler açısından kritik bir dönemde gerçekleşiyor.
Boeing, Citigroup ve Qualcomm dahil olmak üzere Amerika’nın en büyük şirketlerinden bazılarının yöneticileri Trump’a eşlik ediyor.
Apple yöneticisi Tim Cook, Tesla ve SpaceX’in yöneticisi Elon Musk da heyette bulunuyor.
Ziyaret iki ülke arasındaki kırılgan ticaret ateşkesin bağlamında izlenecek.
Trump, 2025’te yeniden göreve dönmesinin ardından gümrük vergilerini daha da artırdı.
Çin’in ABD’ye fentanil adlı uyuşturucunun girişine izin verdiğini öne sürerek % 20’lik vergiler uyguladı.
Trump Çin mallarına % 34 vergi getirdi ve böylece Çin’e uygulanan toplam vergiler birçok ülkeyi geçti.
Çin yönetimi de misilleme olarak ABD tarım ürünlerine vergi uyguladı.
Ekim ayında Trump ile Şi arasında yapılan görüşme, Pekin’in bu ihracat kısıtlamalarını askıya almasıyla sonuçlandı ve bu Trump için bir kazanım oldu.
Trump ayrıca Çin’in ABD’den tarım ürünleri ithalatı yasağını kaldırdığını da duyurdu. Bu ürünlerin Çin’e satışı, ABD ekonomisi için son derece önemliydi.
Gündemde ne var?
Geçen yıl gümrük vergileri konusunda bir ateşkes sağlanmış olsa da, anlaşmazlığa kalıcı bir çözüm henüz bulunamadı.
Pekin bu görüşmeye güçlü bir konumda giriyor.
Çin’in ihracatı rekor seviyelere ulaştı ve bu da ABD ile bağları zayıflarken dünya genelinde yeni ticaret ortakları bulunmasının bir sonucu.
Pekin ayrıca robotik alanına yoğun yatırımlar yapmayı sürdürdü ve Nvidia gibi Batılı firmalara bağımlılığı azaltmak için kendi gelişmiş çiplerini üretme uğraşlarını hızlandırdı.
Trump yönetiminin ise Pekin’i soya fasulyesi ve uçak parçaları dahil ABD’nin kilit sektörlerinden daha fazla ürün almaya zorlaması bekleniyor.
Ancak ziyaret, ABD Yüksek Mahkemesi’nin Trump’ın “Kurtuluş Günü” olarak adlandırdığı gün ilan ettiği tarifelerini iptal etmesinin ardından Trump’ın ticaret politikalarının darbe aldığı bir döneme denk geliyor.
Trump, bu süreçte tüm ülkelere geçici yüzde 10 vergi uygulamak için farklı bir yasaya başvurdu ve Çin ile diğer ülkeler hakkında haksız ticaret uygulamaları soruşturması başlattı.
Geçen hafta da bir ABD ticaret mahkemesi, son küresel tarifelerin gerekçesiz olduğuna hükmetti; bu durum ileride yeni hukuki itirazlara yol açabilir.
İran meselesi
Trump-Şi görüşmesinde İran savaşının önemli bir yer tutacağına şüphe yok.
Geniş petrol rezervleri ve çeşitlendirilmiş enerji kaynakları sayesinde Çin, savaşın etkilerini şu ana kadar komşularının çoğundan daha iyi karşılamış görünüyor.
Çin önemli bir petrol üreticisi ve ithal ettiği petrolün büyük kısmını da Rusya’dan sağlıyor.
Bu faktörler, Pekin’in İran’ın en büyük petrol alıcısı olmasına rağmen çatışmanın etkisini sınırlamasına yardımcı oldu.
Buna rağmen savaş uzadıkça Çin ekonomisinin de zorlandığına dair işaretler var: Üst düzey yetkililer enerji güvenliği ve tedarik zincirlerini korumak için güçlü önlemler alınacağını vurguluyor.
Dolayısıyla hem Pekin hem de Washington çatışmanın sona erdirilmesine istekli olabilir.
Ancak İran konusundaki görüş ayrılıkları büyük ve dünyanın gözü, bu farklılıkların aşılıp aşılamayacağı üzerinde olacak.
Fotoğraf: Arşiv
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
