Netflix’in dünya çapında milyonlarca çocuğun izlediği Rus yapımı çizgi dizi “Maşa ile Koca Ayı”nın yeni sezonlarını platformuna eklemesi, Avrupa’da siyasi tartışmaya dönüştü.
Ukraynalı yetkililer ve bazı Avrupalı siyasetçiler diziyi “Kremlin’in yumuşak güç aracı” olmakla suçlarken, eleştirmenler bunun ifade özgürlüğünü hedef alan aşırı bir sansür girişimi olduğunu savunuyor.
Netflix’in geçen ay dizinin iki yeni sezonunun yayın haklarını almasının ardından, Ukrayna’nın devlet destekli Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (CCD) ile United24 platformu, şirketi Rus propagandasına alan açmakla suçladı. Eleştiriler, dizide Maşa karakterinin kısa süreliğine Sovyet sınır muhafızı şapkası takması, Çin’i temsil ettiği öne sürülen bir panda karakterinin bulunması ve Rus kültürüne ait bazı sembollere yer verilmesi üzerine yoğunlaştı.
Tartışma kısa sürede siyasi boyut kazandı. Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, dizinin “Kremlin’in yumuşak güç stratejisinin bir parçası olduğunu” öne sürerken, Ukrayna Dünya Kongresi dizinin yayından kaldırılması çağrısı yaptı. Ardından 50’den fazla İngiliz milletvekili de İngiltere Kültür Bakanı Lisa Nandy’ye mektup göndererek, kamu kaynaklarından da yararlanan ITVX platformunda dizinin kaldırılmasını talep etti.
Ancak bu girişimler tepki de çekti. Rusya uzmanı Mark Galeotti, İngiliz siyasetçilerin bir okul öncesi çizgi dizisini ulusal güvenlik meselesi haline getirmesini alaya aldı. Galeotti, sosyal medyada yoğun eleştirilere maruz kaldı.
Konuyla ilgili olarak Moscow Times gazetesinde yayınlanan yazıda, tartışmanın “Soğuk Savaş” dönemindeki kültürel yaklaşımlarla çeliştiğini savunuluyor. Yazıda, o dönemde Batı’nın Sovyet filmlerini yasaklamak yerine gösterime soktuğu, hatta bazı Sovyet yapımlarının Oscar kazandığı hatırlatılıyor ve günümüzde çocuk çizgi filmlerinin bile ideolojik mücadele alanına dönüştüğü belirtiliyor.
Animaccord adlı yapım şirketinin Rus devletiyle ilişkileri de eleştiri konusu. Şirket ise 2025 itibarıyla merkezinin Güney Kıbrıs’a taşındığını ve artık Rusya merkezli olmadığını savunuyor.
Moscow Times’taki yazı, Avrupa Birliği’nin 2025 yılında Rus sıvılaştırılmış doğal gazına 7,2 milyar euro harcadığını hatırlatarak, Rusya’nın savaş ekonomisine çizgi filmlerden çok enerji ticaretinin katkı sağladığını vurguluyor.
Yazıda, Batı’nın kültürel öz güvenini çocuk çizgi filmlerini yasaklayacak kadar yitirmemesi gerektiğini savunuldu ve savaşa rağmen “Maşa ile Koca Ayı”nın Ukraynaca YouTube kanalının hâlâ ülkenin en çok izlenen çocuk kanallarından biri olduğu hatırlatıldı.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
