Ermenistan son günlerde hem İran hem de Rusya’dan dikkat çekici mesajlar aldı. Tahran, Güney Kafkasya’da bölge dışı aktörlerin varlığı ve müdahalesi konusunda Erivan’ı uyarırken, Moskova da Batı’ya yönelimin sürmesi halinde Ermenistan’a sağlanan Rus doğal gazının ayrıcalıklı fiyatının sona erebileceği mesajını verdi.
Ermeni Asbarez gazetesinin haberine göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, 5 Ekim’de Tahran’da Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan ile görüşmesinde, ABD’yi kastederek, Kafkasya’da üçüncü tarafların varlığının ve bölge işlerine müdahalesinin yaratabileceği sonuçlara dikkat çekti.
Arakçi, kalıcı barış ve istikrarın bölge ülkelerinin sorunlarını kendi aralarında çözmelerine ve bölge dışı güçlerin müdahalesinin önlenmesine bağlı olduğunu söyledi.
Görüşmede Mirzoyan ise İran-Ermenistan ilişkilerinin stratejik niteliğine vurgu yaptı. İki bakan enerji, ulaştırma ve altyapı projelerinin yanı sıra bölgesel ulaşım bağlantılarının açılmasının sağlayacağı imkanları da ele aldı.
İran, Ermenistan’ın “Barış Kavşağı” projesine desteğini yineledi. Mirzoyan ise ABD destekli Trump Route for International Peace and Prosperity (TRIPP) projesinin uygulanmasına ilişkin çalışmaları ve bunun bölge ülkelerine sağlayabileceği imkanları Arakçi’ye anlattı.
Tahran’ın üçüncü tarafların bölgedeki varlığı konusundaki hassasiyeti yeni değil. İran daha önce de TRIPP kapsamında ABD dahil bölge dışı güçlerin Güney Kafkasya’da güvenlik rolü üstlenmesine ilişkin kaygılarını dile getirmişti.
Erivan ise proje kapsamında herhangi bir üçüncü ülkenin askeri veya güvenlik varlığının öngörülmediğini savunuyor.
Moskova’dan gaz mesajı
İran’ın mesajının ardından Moskova’dan da Ermenistan’a ekonomik nitelikte bir uyarı geldi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın eski Sovyet ülkeleriyle ilişkilerden sorumlu üst düzey yetkililerinden Mihail Kalugin, Ermenistan hükümetinin dış politikasını Batı’ya doğru çeşitlendirmek istemesinin kendi tercihi olduğunu, ancak bunun Moskova’nın müttefiklerine sağladığı bazı ayrıcalıklardan vazgeçilmesini de beraberinde getirebileceğini söyledi.
Kalugin, Rus doğal gazının Ermenistan’a uygulanan fiyatını bu ayrıcalıklardan biri olarak gösterdi.
Böylece Moskova, Erivan’ın Batı ile ilişkilerini daha da geliştirmesi halinde Rus gazının mevcut avantajlı fiyatının devam etmeyebileceği mesajını vermiş oldu.
Ermenistan’ın Rus gazı için 1.000 metreküp başına 177,5 dolar ödediği belirtiliyor. Bu fiyatın 2026 sonu veya 2027 başına kadar geçerli olan anlaşmayla bağlantılı olduğu ve Ermenistan’ın doğal gaz ihtiyacının büyük bölümünü Rusya’dan karşıladığı söyleniyor.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ise 1 Ekim’de yaptığı açıklamada, Rusya’dan gaz fiyatının artırılacağına ilişkin kendilerine herhangi bir işaret ulaşmadığını söylemişti.
Erivan olası bir fiyat artışına karşı enerji kaynaklarını çeşitlendirme seçeneğini de gündemde tutuyor. Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Armen Grigoryan, ülkesinin tek bir boru hattına veya tek bir kaynağa bağımlı kalmak istemediğini ve alternatif gaz kaynaklarını değerlendireceğini söylemişti.
Mesajların ortak noktası
Tahran ve Moskova’nın mesajları farklı alanlara ilişkin olsa da Ermenistan’ın dış politika tercihlerine yönelik iki ayrı hassasiyeti ortaya koyuyor.
İran, özellikle Güney Kafkasya’da ABD gibi bölge dışı aktörlerin güvenlik veya siyasi rol üstlenmesine karşı çıkıyor.
Moskova ise Ermenistan’ın Batı ile ilişkilerini geliştirirken Rusya ile mevcut siyasi ve ekonomik bağlarının sağladığı avantajları kaybetme ihtimaline dikkat çekiyor.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
