İnsan zekâsının eşsiz olduğu uzun yıllar boyunca tartışmasız kabul edildi. Ancak son yıllarda yapılan araştırmalar, birçok hayvan türünün düşündüğümüzden çok daha karmaşık zihinsel yeteneklere sahip olduğunu gösteriyor.
Alet kullanan, geleceği planlayan, problem çözen, matematiksel ilişkileri ayırt edebilen ve hatta yas tutan hayvanlar bulunuyor.
İşte bilim insanlarının bilişsel yetenekleriyle öne çıkardığı dünyanın en akıllı 10 hayvanı:
1-Şempanze
İnsanın yaşayan en yakın akrabaları arasında yer alıyorlar. DNA’larının yaklaşık yüzde 98,8’i insanlarla ortak. Bilimsel araştırmalar şempanzelerin alet yapıp kullanabildiğini, kısa süreli hafızada insanlardan daha başarılı olabildiğini, işaret diliyle yüzlerce kelime öğrenebildiğini ve geleceğe yönelik plan yapabildiğini ortaya koyuyor.
2-Yunus
Yalnızca oyuncu hayvanlar değiller. Kendilerini aynada tanıyabilen az sayıdaki canlıdan biri olmalarının yanı sıra karmaşık iletişim kuruyor, her bireyin kendine özgü bir “ıslık ismi” bulunuyor, takım halinde avlanıyor ve yaralı bireylere yardım edebiliyorlar. Bazı araştırmacılar yunusları dünyanın en gelişmiş sosyal zekâlarından birine sahip canlılar arasında gösteriyor.
3-Fil
Güçlü hafızalarıyla ünlüler ama zekâları bununla sınırlı değil: Ölülerinin başında bekliyorlar. Yas davranışı gösterebiliyorlar. Kendilerini aynada tanıyabiliyorlar. Karmaşık aile ilişkileri kuruyorlar. Alet kullanabiliyorlar. Birçok bilim insanı fillerin empati yeteneğinin son derece gelişmiş olduğunu düşünüyor.
4-Karga
Belki de listedeki en şaşırtıcı isim. Özellikle Yeni Kaledonya kargaları tel bükerek kanca yapabiliyor. Çubuklardan alet üretebiliyor. Bir problemi çözmek için birkaç adımlı plan kurabiliyor. İnsan yüzlerini yıllarca hatırlayabiliyor. Bazı testlerde küçük çocuklarla benzer problem çözme başarısı gösterdikleri görüldü.
5-Ahtapot
Omurgasızlar arasında açık ara en zeki canlılardan biri. Kavanoz açabiliyor. Labirent çözebiliyor. Kamuflaj konusunda olağanüstü. Kaçış planları yapabiliyor. İlginç olan ise sinir hücrelerinin önemli bölümünün kollarında bulunması.
6-Papağan (Afrika gri papağanı)
Afrika gri papağanları yalnızca kelime taklit etmiyor. Araştırmalar, renkleri, şekilleri, sayıları ve kavramları ayırt edebildiklerini gösteriyor. Ünlü papağan Alex, yaklaşık 100 kelime öğrenmiş ve basit sorulara doğru cevaplar verebilmişti.
7-Domuz
Zekâları çoğu zaman küçümsense de, bilimsel çalışmalar domuzların video oyunu oynayabildiğini, aynaları kullanabildiğini, problem çözebildiğini, insan seslerini ayırt edebildiğini ortaya koyuyor. Bazı bilişsel testlerde köpeklerden daha başarılı sonuçlar aldıkları görüldü.
8-Köpek
Zekâları yalnızca eğitimle açıklanamıyor. Araştırmalara göre bazı köpekler 200’den fazla kelime öğrenebiliyor. İnsan mimiklerini okuyabiliyor. İşaret edilen nesneyi anlayabiliyor. İnsan duygularını ayırt edebiliyor. Border Collie cinsi bu konuda özellikle öne çıkıyor.
9-Katil Balina (Orka)
Son derece gelişmiş sosyal yapılara sahip. Aile içinde farklı avlanma teknikleri öğretiyorlar. Bölgelere göre farklı “lehçeler” kullanıyorlar. Bilgiyi nesilden nesile aktarıyorlar. Karmaşık grup stratejileri geliştiriyorlar. Bu nedenle bazı bilim insanları orkaların kültürel davranışlar geliştirdiğini düşünüyor.
10-Rakun
Şehir yaşamına en iyi uyum sağlayan yabani hayvanlardan biri. Kilit açabiliyorlar. Kapak sökebiliyorlar. Karmaşık bulmacaları çözebiliyorlar. Öğrendiklerini yıllarca unutmayabiliyorlar. Araştırmalar rakunların problem çözme becerisinin birçok primatla yarışabilecek düzeyde olduğunu gösteriyor.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
