Fotoğraftaki kadınlar mahpus değil ama özgür olduklarını söylemek de kolay değil.
Yaklaşık 1906 tarihli bu fotoğraf, İngiltere’deki bir “workhouse”da, yani yoksullar için oluşturulan çalışma ve barınma kurumlarından birinde çekilmiş. Kadınlar önlerindeki eski halatları tek tek liflerine ayırıyor. Bu işe İngilizcede “oakum picking” deniyordu. Türkçeye “eski halatları liflerine ayırma”, “halat sökme” ya da “üstüpü didikleme” olarak çevrilebilir.
Eski gemi halatlarını öylece ellerine alıp söküyorlardı. Lifler ayrıştırılıyor, ortaya çıkan madde daha sonra gemi yapımında, özellikle ahşap gemilerin birleşme yerlerini doldurup su geçirmesini önlemek için kullanılıyordu.
Hiç de kolay bir iş değildi. Saatler boyunca aynı hareketi tekrarlamak, sert ve katranlı halatları parmaklarla ayırmak gerekiyordu. Dönemin kayıtlarında kadınların bu işten ellerinin ağrıdığından söz ediliyor.
Workhouse sistemi, Viktorya dönemindeki İngiltere’de yoksullukla mücadele yöntemlerinden biriydi. Parası olmayan insanlar burada yiyecek ve barınma karşılığında çalışmak zorundaydı. Kadınlara verilen işler arasında çamaşır, temizlik, dikiş ve başka el işleri de bulunuyordu.
Fotoğrafta en dikkat çekici ayrıntılardan biri, kadınların karşısında ayakta duran görevli. Bir yanda başlarını öne eğmiş, aynı hareketi tekrar tekrar yapan onlarca kadın; diğer yanda onları izleyen gözetmen.
Fotoğrafın nerede çekildiği konusunda internette farklı bilgiler var. Görsel sık sık 1890 tarihli Whitechapel Workhouse fotoğrafı olarak paylaşılıyor. Ancak güvenilir arşiv kayıtlarında fotoğraf yaklaşık 1906 olarak geçiyor. Whitechapel’de çekildiği kesin olarak doğrulanmış değil.
Whitechapel bağlantısı ise fotoğrafın kendisinden bağımsız olarak ilginç. Londra’nın bu bölgesi, fotoğraftan yaklaşık 18 yıl önce, 1888’de “Karındeşen Jack” cinayetleriyle tarihe geçmişti.
Fakat fotoğrafın asıl hikâyesi bir seri katilden çok daha sıradan ve belki de bu yüzden daha çarpıcı: Yoksulluk içindeki kadınların, yiyecek ve barınma karşılığında elleriyle halat sökerek çalıştırıldığı bir düzen.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
