Geçen hafta Pegasus Havayolları’nın eski uçuş işletme müdürlerinden değerli dostum Kaptan Pilot Koray Gökberk ile Whatsapp üzerinden uzun bir yazışmamız oldu.
Bu yazışmalar esnasında Pegasus’un isminin ve renklerinin nasıl belirlendiği konusunda epey bir şehir efsanesi üretildiğini hayretler içerisinde öğrendim. Türk sivil havacılık tarihine bu şehir efsanelerinin sanki gerçekmiş gibi yerleşmemesi için de bu yazıyı hazırlamaya karar verdim. Bu bilgilere sahip olmamın nedeni de Pegasus’un beş kurucu ortağından birisi olmam. Dolayısıyla o günlerdeki tüm gelişmeleri bizzat yaşamış biriyim.
Birinci efsane, şirketin isminin o zamanlar bir İrlanda kamu kuruluşu olan şirketin büyük hissedarı Aer Lingus tarafından önerildiği. Hatta şirket kurulmadan evvel Pegasus’la uçması beklenen potansiyel tur operatörleri ile Aer Lingus yöneticileri arasında yapılan bir toplantıda İrlandalıların şirketin adının Pegasus olarak belirlediklerini söylediklerinde Paris’te Türkiye’ye yönelik tur operasyonları düzenleyen rahmetli Armağan Sarı’nın isme itiraz ettiği, gerekçe olarak da Pegasus isminin Yunan mitolojisine dayanmasını gösterdiği. Ancak anlatıya göre İrlandalılar isimi değiştirmeyi reddedince Galatasaray Lisesi mezunu olan Armağan Sarı’nın, “İsmi siz belirlediniz renkleri de biz belirleyelim” dediği, İrlandalıların bu öneriyi kabul etmesiyle Pegasus’un renklerinin sarı kırmızı olduğu.
Son yıllarda bu konuda bir şehir efsanesi daha ortaya çıktı. İddiaya göre Pegasus’un yeni hisse yapısında çoğunluğa sahip olan Sayın Ali Sabancı, kendisi Galatasaraylı olduğundan Pegasus’un da renklerinin sarı kırmızı olduğunu iddia ediyormuş. Ben Ali Bey’in böyle bir şeyi gündeme getirdiyse de nükte olarak söylediğini, ancak bazı çevrelerde ciddiye alındığını düşünüyorum.
Şimdi gelelim olayın gerçeğine…
Pegasus’un ismi şirketin resmen kurulmasından epey önce, o zamanki hissedarlardan Silkar Turizm’in sahibi rahmetli Burhan Silahtaroğlu tarafından yapılan hazırlık toplantılarından birinde önerilmiş ve tüm taraflarca kabul görmüştü. O dönemde Burhan Bey Ölüdeniz’de 2000 yataklı bir tatil kompleksi açmaya hazırlanmaktaydı. Alman Lisesi’nin orta bölümünden ve Robert Kolej’in lise bölümünden mezun olduktan sonra üniversiteyi de Münih’de bitiren Burhan Bey Batı kültürüne son derece hakimdi. Batı Avrupa’dan gelecek turistleri Ege ve Akdeniz’e taşıması düşünülen havayolunun adının Pegasus, yani “Uçan At” konması fikri ondan çıkmıştır. Bilmeyenler için de yeri gelmişken ekleyeyim, dünyadaki en etkileyici Pegasus kabartması Fethiye-Patara yolu üzerindeki Tlos antik kentinde bulunur.
Tlos’taki Pegasus kabartması. Foto: Ernil Kavukçu
Havayoluna Pegasus isminin nasıl verildiğine de değinen bir yazım daha önce 14.03 2021’de yayınlanmıştı.
Pegasus ismi Almanya’da yaşayan Türk vatandaşlarına bir telaffuz sorunu da yaşatmıştı. Ben de böyle bir olaya bir cuma günü Düsseldorf Havalimanı terminalinde şahit olmuştum. Elinde yükü ile bir yaşlı kadın check-in işlemleri bitmek üzereyken telaş içerisinde terminale dalmış ve “Pegakuş Angara, Pegakuş Angara” diye bağırmaya başlamıştı. Kendisini check-in kontuvarına yönlendirmiştim. Zamanla Pegasus ismi öğrenildi ve “Pegakuş” unutuldu.
Gelelim renk ve Galatasaray konusuna… Aer Lingus, Pegasus’u Türkiye’de kurduğu dönemlerde bir kardeş havayolunu da İspanya’da Palma de Mallorca merkezli olarak kurmuştu. Şirketin adı da Futura International’dı. Şirketler kurulurken ekonomi sağlanması açısından aynı uçak tipi (B737-400) seçilmiş, renkleri ve üzerindeki boyama tıpa tıp aynı olsun diye kararlaştırılmıştı. Ancak Futura İspanyol turizmi Türk turizminden çok daha gelişmiş olduğundan Pegasus’a oranla oldukça hızlı büyümüştü. O yıllarda piyasada yeterince 737-400 bulunamadığından, zaman zaman 737-300ler de operasyon yapmak zorunda kalmıştı.
1990’lı yılların başlarında Pegasus ve Futura’nın uçak boyamalarını aşağıdaki fotoğraflarda görebilirsiniz.
Pegasus’un ilk uçağı TC-AFK
Görüldüğü gibi aralarında kuyruktaki logo dışında hiçbir fark yoktu. Yani ne Armağan Bey ne de Ali Bey’in Galatasaraylı olması nedeniyle Pegasus’un (ve Futura’nın) renkleri sarı kırmızı oldu. Daha sonra Pegasus uçak boyama maliyetlerini düşürmek için gövdesindeki sarı-kırmızı bandı ve kuyruktaki uçan atı kaldırarak gövde boyasını tamamen beyaza dönüştürdü.
Futura 17 Şubat 1990’da Palma Manchester uçuşuyla başladığı operasyonunu 8 Aralık 2008’de mali nedenlerle durdurmak zorunda kaldı. Pegasus ise operasyonlarına 15 Nisan 1990’da Atatürk Havalimanı-Köln seferiyle başladı. Bugün yeni sahipleri ve yönetimiyle Türkiye’nin en büyük ikinci hava taşıyıcısı olarak operasyonlarına devam ediyor.
Manşet fotoğrafı: MarcelX42
Not: Bu yazım ilk olarak noktakibris.com sitesinde yayınlanmıştır.
İlgili yazılar:
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
