Rusya’nın enerji sistemine yönelik yoğun saldırıları nedeniyle Ukraynalılar -15 dereceye kadar düşen soğuklarda hayatta kalma mücadelesi veriyor.
Uluslararası Af Örgütü’nün yayımladığı rapora göre, Rusya’nın Ukrayna’nın enerji sistemine yönelik saldırıları ısınma, elektrik ve su olmadan dondurucu soğukta yaşayan Ukraynalılar için ağır yaşam şartlarına neden oluyor. Tanıklardan biri yaşadıklarını, “Hepimiz giysilerimizle uyuyoruz. Neyimiz varsa giyinip yorganın altında duruyoruz” diye anlattı.
Ukrayna genelinde onlarca kişiden alınan tanıklıklara dayanan araştırma, temel hizmet kesintilerine karşı hayatta kalma mücadelesi veren Ukraynalı sivillerin hikâyelerini anlatıyor. Uluslararası Af Örgütü’ne konuşanların çoğu, Rusya işgalinin başlamasından bu yana ülkenin en sert kış mevsiminde haftalarca elektrik ve ısınmanın ancak belli aralıklarla sağlandığı veya hiç sağlanmadığı koşullarda hayatta kalmıştı. Geçen ekimden beri Rusya, Ukrayna’ya karşı birkaç yüz kez yoğun, uzun menzilli hava saldırıları gerçekleştirdi. Ocak’ta bu saldırılar, genellikle gece olmak üzere her gün gerçekleştirilerek, tüm enerji altyapısını hedef aldı. Bunun sonucunda Ukrayna, enerji üretimi kapasitesinin yarısından fazlasını kaybetti ve olağanüstü enerji kesintileri ülkenin yüzde 80’ini etkiledi.
Saldırılar, hava sıcaklığının -15 derecenin altına düştüğü kış mevsiminde meydana geldi. Görüşülen kişiler ve Uluslararası Af Örgütü’nün Ukrayna’daki çalışanları, buz gibi apartman dairelerini, donmuş ve patlamış boruları, çalışmayan asansörleri, şarjı tükenen cep telefonlarını ve kesilen telefon şebekelerini anlattı. Bir kişi, “Artık hayatta kalma mücadelesi verdiğimiz noktadayız” dedi.
Birçok sivil, tuğlaları ve su şişelerini ısıtmak için kamp sobaları veya gaz ocakları kullanıyor. Bazıları, soğukla mücadele etmek için yatak odalarında kamp çadırları kurarak içinde mum yakmak gibi tehlikeli yöntemlere başvuruyor. Kiev’de yaşayan emekli Svitlana, “Gaz ocağında bir kapta su ısıtıp iki şişe dolduruyorum. Donmamak için birini ayaklarımın altına koyuyorum, diğerini de elimde tutuyorum. Hepimiz giysilerimizle uyuyoruz. Neyimiz varsa giyinip yorganın altında duruyoruz” dedi.
Enerji kesintileri yalnızca yaşam şartlarını değil, ailenin çalışma ve geçimini sağlama, çocuklarını okula gönderme, hatta çocukların düzenli yemek yiyebilmesini bile etkiliyor. Kiev’de ilkokulda okuyan bir çocuk annesi Nadya, nasıl etkilendiklerini şöyle anlattı:
“İki haftadır devamlı, uzun süreli elektrik kesintileri yaşanıyor. Elektriğimiz olmayınca ısınamıyoruz, sular akmıyor, hiçbir şey çalışmıyor. Çocuğum okula gidiyor, üçüncü sınıfta. Okul güya açık, öğretmenler çocuklara gelmelerini söylüyor ama sınıfta sıcaklık 11-12 derece. Bu yüzden, tüm ebeveynler çocuklarını göndermemeye karar verdi. Öğretmenin elektriği varsa uzaktan eğitim yapılıyor. Yoksa, ödev veriyor ve çocuklar kendi kendilerine öğreniyor. Çocuklarınızı okula getirebilirsiniz diyorlar ama beslenme çantası hazırlayamıyoruz… Tek gözlü gaz ocağımız var. Dün birkaç sosis haşladık.”
Yaşlılar ve engelliler de dahil olmak üzere, kimseyle iletişim kurma olanağı olmadan evlerine hapsolmuş, koşulları muhtemelen bu araştırmadan belgelenenden çok daha kötü ve belki de bu kışı atlatıp hikâyelerini anlatamayacak durumda olan birçok kişi var.
Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnès Callamard şunları söyledi:
“Rusya’nın temel enerji altyapısına yönelik saldırılarının kapsamı ve yoğunluğu açıkça, Ukrayna’nın sivil nüfusunda umutsuzluk yaymayı ve halkın dayanma gücünü kırmayı amaçlayan bir stratejiye işaret ediyor. Haber manşetleri, uzun ve dondurucu kış mevsiminde ve gece gerçekleştirilen hava saldırıları sırasında elektrik, su ve ısınma olmadan hayatta kalmaya çalışmanın nasıl bir tecrübe olduğunu anlatamaz. Rusya, Ukrayna’yı işgalinin başlangıcından bu yana, savaşlarda sivillerin korunmasına ilişkin kurallar da dahil uluslararası hukuku açıkça hiçe saydı.”
(Uluslararası Af Örgütü)
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
