ABD ve İsrail’in İran’a saldırısının ardından haberlerde çok sık karşılaştığımız bir kavram var: Brent petrolü.
Örneğin, taraflar arasında ateşkes için müzakere yapıldığı haberlerinin ardından Brent petrolün 100 doların altına inmesi medyada geniş yer aldı. Öncesinde, İran’a saldırılar başladığında Brent petrolünün varil fiyatında ani bir sıçrama yaşanmıştı.
Peki, Brent petrolün bu kadar önemli bir kıstas kabul edilmesinin nedeni ne?
Petrol piyasası farklı kalite ve referans türlerinden oluşan bir piyasa. Brent ve mesela Ural petrolü bunların en bilinenleri ama başkaları da var.
Petrolün nereden çıktığı kadar kalitesi ve referans fiyatı da önemli.
Önemli petrol türleri:
1-Brent Petrol: Kuzey Denizi’nden çıkarılıyor. Dünya petrol fiyatının ana referansı kabul ediliyor. Türkiye dahil birçok ülke fiyatlamayı buna göre yapıyor. Kısacası “küresel fiyat etiketi” diyebiliriz.
2-Batı Teksas Ham Petrolü (WTI): ABD kaynaklı. Brent’ten genelde biraz daha ucuz ve fiyatı oynak. ABD piyasasının referansı kabul ediliyor.
3-Ural Petrolü: Rusya’nın ihraç ettiği karışım petrol. Brent’e göre ağır ve sülfürlü olduğu için düşük kaliteli. Bu yüzden genelde indirimli satılıyor.
4-Dubai Ham Petrolü: Orta Doğu’nun referans petrolü. Asya pazarında önemli.
5-OPEC Referans Sepeti: OPEC ülkelerinin ortalama petrol fiyatı. Yani bir tür “ortalama fiyat göstergesi.”
Değerlendirme ölçütü
Petrolün fiyatını belirleyen iki kritik özellik var.
Birincisi hafif ya da ağır olması. Hafif olan daha değerli çünkü hafif petrol daha kolay işleniyor; benzin ve dizel üretimi daha kolay.
İkincisi sülfür oranı: Düşük sülfür daha kaliteli olduğu için daha pahalı.
Bu nedenle, Brent hafif ve düşük sülfürlü olduğu için daha pahalı. WTI çok kaliteli olduğu için genelde pahalı, Ural ise daha ağır ve sülfürlü olduğu için indirimli.
İçeriğinde yüzde 0,5’ten az kükürt bulunduran ham petrole “tatlı petrol” deniliyor. Brent ve WTI buna örnek. Yüzde 0,5’ten fazla kükürt içeren, bu nedenle rafine edilmesi daha maliyetli ve karmaşık olan ham petrol türüne ise “ekşi petrol “deniliyor. Meksika, Dubai ve Kerkük petrolleri buna örnek.
Bu kadar çok türünün bulunmasının nedeni petrolün standart bir ürün olmaması. Her ülkenin jeolojisi farklı, petrol kalitesi farklı ve rafineri yapısı farklı.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
