Cumartesi akşamı oynayacak Fenerbahçe-Beşiktaş karşılaşmasıyla 100 yılı aşan rekabette yeni bir perde açılacak.
Bugün “derbi” dediğimizde akla gelen en büyük rekabetlerden biri olan Fenerbahçe-Beşiktaş karşılaşmalarının geçmişi Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar uzanıyor. İki takım ilk kez 28 Kasım 1924’te Taksim Stadı’nda karşılaştı. Fenerbahçe’nin 4-0 kazandığı maç, bugün 100 yılı aşan rekabetin başlangıcı kabul ediliyor. İlk resmi karşılaşmaları ise 12 Kasım 1926’da oynandı ve bu kez gol çıkmadı.
O yıllarda İstanbul’daki futbol hayatı yerel ligler, özel karşılaşmalar ve çeşitli turnuvalar etrafında şekilleniyordu. Dolayısıyla Fenerbahçe-Beşiktaş rekabeti de zaman içinde büyüdü; önce İstanbul futbolunun önemli mücadelelerinden biri, daha sonra Türkiye’nin en büyük derbilerinden biri haline geldi.
Rekabetin bilançosu
İki takım 2026 yılına kadar 365 kez karşı karşıya geldi. Bu maçlarda Fenerbahçe 138, Beşiktaş 130 galibiyet aldı; 97 karşılaşma ise berabere sonuçlandı. Fenerbahçe rakip filelere 506 gol gönderirken Beşiktaş 464 gol attı.
Süper Lig’deki tablo da Fenerbahçe lehine. 2026’daki son buluşma öncesinde iki takım ligde 140 kez karşılaşmış, Fenerbahçe 51, Beşiktaş 44 kez kazanmış, 45 maç berabere bitmişti.
Ama bu rekabeti yalnızca rakamlarla anlatmak mümkün değil. Çünkü Fenerbahçe-Beşiktaş derbisi, İstanbul’un iki farklı semtinin ve iki farklı taraftar kültürünün karşılaşması anlamına da geliyor.
Kadıköy ve Beşiktaş
Fenerbahçe, İstanbul’un Anadolu yakasındaki Kadıköy’ün; Beşiktaş ise Avrupa yakasındaki aynı adlı ilçenin kulübü olarak ortaya çıktı.
Bu coğrafi ayrılık zaman içinde sembolik bir anlam da kazandı. Boğaz’ın iki yakasından gelen taraftarlar, kendi takımlarını yalnızca bir futbol kulübü olarak görmemeye başladı. Özellikle maç günlerinde İstanbul’un iki yakası adeta sarı-lacivert ve siyah-beyaz renklere bölündü.
İlginç olan ise rekabetin sadece futbolla sınırlı kalmaması. İki kulüp diğer branşlarda da karşı karşıya geldi.
Unutulmaz skorlar
Derbinin tarihi büyük galibiyetlere de sahne oldu.
Beşiktaş’ın Fenerbahçe karşısındaki en farklı galibiyeti 23 Mart 1941’deki 7-1’lik özel maç. Siyah-beyazlılar ayrıca 6 Ocak 1990’da ligde Fenerbahçe’yi 5-1 yendi.
Fenerbahçe’nin en farklı galibiyeti ise 6 Aralık 1958’deki 7-0’lık özel maç. Sarı-lacivertlilerin ligdeki en farklı galibiyetleri ise 1976 ve 2012’deki 3-0’lık sonuçlar.
Bir de 11 Ağustos 1974 var. İnönü Stadı’nda oynanan TSYD Kupası maçında Beşiktaş, Fenerbahçe’yi 5-4 yendi. Dokuz gol, bu rekabet tarihindeki bir maçta atılan en yüksek gol sayısı olarak kayıtlara geçti.
Baba Hakkı’dan Cemil Turan’a
Büyük rekabetlerin bir başka özelliği de zamanla kendi kahramanlarını yaratmaları.
Beşiktaş adına Fenerbahçe’ye karşı en fazla gol atan isim, kulübün efsane kaptanı Hakkı Yeten. “Baba” lakaplı futbolcu, derbilerde Beşiktaş formasıyla 32 gol attı.
Fenerbahçe’nin derbi tarihindeki en golcü oyuncusu ise Cemil Turan. Sarı-lacivertli formayla Beşiktaş’a 19 gol attı.
En fazla oynayan futbolcu ise Rıza Çalımbay (62).
Rekabetin ilginç taraflarından biri de iki formayı birden giyen futbolcular. Şenol Birol, Ali Kemal Denizci, Tayfur Havutçu, Mert Nobre, Tümer Metin, Mamadou Niang ve Gökhan Gönül gibi isimler iki kulübün de formasını taşıdı ve derbilerde farklı takımlar adına gol sevinci yaşadı.
21. saniyede
Derbi tarihinin güzel anekdotlarından biri de en erken gol.
10 Mart 1996’da İnönü Stadı’nda oynanan karşılaşmada Fenerbahçeli Elvir Boliç, maçın henüz 21. saniyesinde Beşiktaş filelerini havalandırdı. Bu gol, derbi tarihindeki bilinen en erken gol olarak kayıtlara geçti. Fenerbahçe maçı 2-1 kazandı.
Rekabet ve gerilim
İki kulüp arasındaki mücadele özellikle televizyonların, spor medyasının ve daha sonra sosyal medyanın büyümesiyle farklı bir boyut kazandı.
Eskiden birkaç bin kişinin izlediği bir İstanbul maçı, zamanla milyonlarca insanın takip ettiği ulusal bir olaya dönüştü. Teknik direktörlerin açıklamaları, hakem kararları, futbolcuların sözleri ve tribünlerde yaşananlar artık yalnızca maçın sonucundan daha fazla konuşulmaya başladı.
Bu durum rekabetin heyecanını artırırken zaman zaman gerilimi de yükseltti.
Bugün Fenerbahçe ile Beşiktaş arasındaki rekabet 100 yılı geride bırakmış durumda. İlk karşılaşmanın üzerinden geçen zaman içinde İstanbul değişti, futbol değişti, stadyumlar değişti, oyuncular ve taraftarlar değişti.
Ama iki renk değişmedi.
Sarı-lacivert ve siyah-beyaz.
Not: Görsel zekâyla üretilmiştir.
İlgili yazı:
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
