Son yıllarda modern savaşların en dikkat çekici ve etkili teknolojilerinden biri insansız hava araçları (İHA) ve bunların “kamikaze” modelleri oldu.
İHA’lar söz konusu olduğunda en çok konuşulan sistemlerden biri Türkiye’nin geliştirdiği Bayraktar, diğeri ise İran tarafından geliştirilen Şahid serisi. Rusya’nın Ukrayna’daki savaşta yoğun olarak kullandığı bu İHA’lar şimdi İran tarafından Orta Doğu’daki Amerikan üslerine ve İsrail’deki hedeflere gönderiliyor. ABD’nin milyon dolarlık füzelerle engellemeye çalıştığı İran İHA’larının maliyeti 20 bin dolara kadar inebiliyor.
“Kamikaze drone” veya teknik adıyla “gezen mühimmat”, hedefe çarparak patlayan tek kullanımlık insansız hava araçlarına verilen ad. Bu tür sistemler bir füze gibi hedefi vuruyor ancak aynı zamanda bir drone gibi havada dolaşabiliyor ve hedefini bekleyebiliyor.
Şahid serisi İHA’lar da bu prensiple çalışıyor: Hedef koordinatları sisteme giriliyor ve araç hedefe doğru uçup çarparak patlıyor.
Söz konusu hava araçları, İran savunma sanayi kuruluşları tarafından geliştirildi ve özellikle 2020’li yıllarda yaygın biçimde kullanılmaya başlandı.
Şahid, Farsça-Arapça kökenli bir kelime. Kelimenin temel anlamı “şahit olan, tanık olan” ama İslam dünyasında ve İran’da çoğu zaman “şehit” anlamına yakın bir çağrışımla kullanılıyor.
Şahid ailesinin en bilinen modelleri “131” ve “136.” İran medyası kamikaze İHA’lara “Zümrüdüanka” da diyor.
Bu sistemler özellikle Rusya‑Ukrayna savaşı sırasında yoğun biçimde gündeme geldi ve altyapı hedeflerine yönelik saldırılarda kullanıldı.
Teknik özellikleri
Şahid-136 modeli, bu serinin en bilinen ve en yaygın kullanılan kamikaze İHA’sı.
Başlıca teknik özellikleri:
Uzunluk: yaklaşık 3,5 metre
Kanat açıklığı: 2,5 metre
Toplam ağırlık: yaklaşık 200 kg
Patlayıcı başlık: 30-50 kg
Maksimum hız: yaklaşık 185 km/s
Menzil: 1000–2500 km arası
Rehberlik sistemi: GPS/uydu navigasyonu ve ataletsel (GPS’siz bağımsız bir sistem) navigasyon
Üçgen (delta) kanat yapısına sahip Şahidler genellikle kamyonlardan veya rampalardan fırlatılıyor. Roket destekli kalkış sistemi sayesinde havalanıyor ve daha sonra piston motoruyla uçuşuna devam ediyor.
İran İHA’larının bu kadar çok konuşulmasının birkaç önemli nedeni var:
1-Düşük maliyet: Bir Şahid’in maliyeti yaklaşık 20.000-50.000 dolar civarında. Bu, birçok füze sistemine göre çok daha ucuz.
2-Sürü saldırıları: Genellikle aynı anda çok sayıda gönderilerek savunma sistemlerini yormayı hedefliyor.
3-Uzun menzil: 2.000 km’ye yaklaşan menzil sayesinde uzak hedeflere saldırabiliyor.
4-Tespit edilmesinin zor olması: Yavaş ve küçük oldukları için radar sistemleri tarafından bazen geç fark edilebiliyorlar.
Kamikaze İHA’lar, modern savaşın giderek daha ucuz, daha otomatik ve daha asimetrik hale geldiğini gösteriyor. Düşük maliyetlerine rağmen uzun menzil ve patlayıcı taşıma kapasitesi sayesinde önemli bir askeri araç haline gelmiş durumdalar.
“Motosiklet sesi”
Şahid-136 kamikaze İHA’sının en dikkat çekici özelliklerinden biri, uçarken çıkardığı “motosiklet” ya da “çim biçme makinesi” benzeri uğultu.
İHA’da jet motoru yerine küçük bir pistonlu içten yanmalı motor bulunuyor. Bu tip motorlar motosikletlerde, küçük uçaklarda ve bazı model uçaklarda kullanılan motorlara çok benziyor.
Motor, yakıtın silindir içinde patlamasıyla çalıştığı için “pat pat” diye ritmik bir ses üretiyor. Bu ses pervaneyle birleşince motosiklet benzeri bir uğultu oluşuyor.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
