Türkiye’nin, Amerikan F-35 savaş uçakları almanın karşılığında Rus yapımı S-400 füzelerini elinden çıkarmak için nasıl bir yol seçeceği Moskova tarafından da yakından izleniyor.
Rusya’nın etkili gazetelerinden Kommersant, sözleşmeye göre Ankara’nın S-400 sistemlerini veya bunların bileşenlerini üçüncü taraflara satma ya da devretme hakkı bulunmadığını, bunun için mutlaka Moskova’dan onay alması gerektiğini hatırlattı.
Gazete, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in sözcüsü Dmitriy Peskov’un 10 Temmuz’da yaptığı açıklamada, Moskova ile Ankara arasında S-400’lerin geleceği konusunda temaslar olduğunu doğruladığını ve bu konuyu “son derece hassas” olarak nitelendirdiğini de hatırlattı.
Ancak Kommersant’ta Veronika Vişnyakova imzasıyla yayımlanan yorumda, “… Bununla birlikte, Türkiye’nin Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile bir anlaşmaya varması halinde Rusya’nın böyle bir satışa engel olması pek olası görünmüyor” denildi.
Gazete, “BEA NATO üyesi değil, ayrıca Moskova ile Abu Dabi arasındaki ilişkilerde özel bir gerilim bulunmuyor. Bu çerçevede, S-400 sistemlerinin yeniden satılmasına izin verilmesi Rusya açısından riskli bir adım olarak görünmüyor” diye yazdı.
Diğer yandan, Kommersant’taki haberde, “ABD Başkanı’nın Türkiye’ye F-35 savaş uçaklarını satacağı yönündeki sözünün ardından Ankara, elindeki Rus hava savunma sistemlerini BAE’ye satmaya çalıştı ama görüşmeler tıkandı. Bunun ardından Türk-Amerikan F-35 görüşmeleri de durma noktasına geldi” bilgisi de yer aldı.
Kremlin’de iyi haber alan kaynaklara sahip olan Kommersant’taki haberden, Türkiye’nin S-400’ler konusunda BAE ile anlaşmaya varması halinde Moskova’nın “yeşil ışık” yakabileceği sonucu çıkıyor.
Kommersant, F-35’lere karşılık S-400’lerin elden çıkarılmasıyla ilgili gelişmeleri şöyle değerlendirdi:
“Türkiye, mevcut engellere rağmen ABD’nin F-35 savaş uçaklarını satacağı umudunu koruyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, Ankara Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerinden kurtulmadığı sürece Türkiye’ye F-35 satışına yeşil ışık yakmaya hazır değil. Türkiye’nin Amerikan F-35 savaş uçaklarını alma planından hâlâ vazgeçmediğini geçen hafta sonunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan açıkladı. Erdoğan, Al Jazeera’ya verdiği röportajda, ‘Sayın Trump’ın F-35 savaş uçakları konusundaki verdiği sözü yerine getirmesini bekliyoruz’ dedi. Erdoğan bu sözleriyle, ABD Başkanı’nın 7 Temmuz’da Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında yaptığı açıklamaya atıfta bulundu. Trump o tarihte, Türkiye’yi F-35 programına yeniden dahil etmeye ve Ankara’nın beşinci nesil Amerikan savaş uçaklarını satın almasına izin vermeye hazır olduğunu söylemiş ve Türkiye’yi mutlu etmek istediğini belirtmişti. Ancak ABD Başkanı’nın ses getiren kararının üzerinden bir aydan fazla süre geçmesine rağmen, görüşmelerin çıkmaza girdiği ve Türkiye’ye F-35 satışına ilişkin anlaşmanın askıya alındığı ortaya çıktı. Bunun nedeni, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın tutumu ve Ankara’nın, Washington’ın anlaşmaya onay vermesine engel olan Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerinden kurtulma girişiminde karşılaştığı zorluklar.”
Kommersant, Türkiye’deki S-400 sistemlerinin devre dışı bırakılması ya da bazı bileşenlerinin ABD’de depolanması senaryolarının gündeme geldiğini belirterek, “Ancak bu seçenekler, savunma sanayisi sözleşmelerinin mantığıyla doğrudan çelişiyor. Silah üreticileri, teknolojilerinin açığa çıkmaması konusunda son derece hassas. Gelişmiş silah sistemlerini yalnızca çok sıkı belirlenmiş sözleşmeler çerçevesinde teslim ediyorlar. Türkiye’ye yapılan S-400 satışı da bu tür anlaşmalardan biri” diye yazdı.
Ankara yalanlamıştı
10 Temmuz’da Hürriyet yazarı Abdulkadir Selvi, Türkiye’nin Rusya’dan aldığı S-400 füze sisteminin bir Körfez ülkesine satıldığını ileri sürmüş ve “Edindiğim bilgilere göre S400’ler üçüncü ülkeye satıldı. Satış bugün açıklanacak. S400’ler Körfez’deki bir ülkeye gidiyor. Dün son pürüzler üzerinde çalışılıyordu. Gece yarısı son pürüzlerin de giderildiği söylendi. Birleşik Arap Emirlikleri diyen var, Katar’ı işaret eden var” diye yazmıştı.
Ancak Türk hükümetinden bir kaynak, Ankara’nın envanterindeki Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini üçüncü bir ülkeye devredebileceği yönündeki haberi yalanlamıştı.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
