Rusya’da yaz aylarında hafifleyen benzin sıkıntısı, rafinerilere yönelik yeni İHA saldırılarının ardından yeniden birçok bölgeye yayıldı, bazı bölgelerde akaryakıt satışına getirilen kısıtlamalar yeniden uygulanmaya başlandı.
Kaluga bölgesinde 23 Eylül’den itibaren benzin satışında yeniden tek-çift plaka uygulamasına geçildi. Yetkililer, bazı istasyonlarda tedarik sorunları ve yeniden oluşan kuyruklar nedeniyle karar alındığını açıkladı.
Rusya’nın doğusundaki Zabaykalye bölgesinde ise bazı akaryakıt istasyonlarında bir araç için 15 litre sınırı getirildi.
Rusya’daki yakıt sıkıntısının temel nedeni, Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine yönelik İHA saldırılarının yoğunlaşması sonucu petrol işleme kapasitesinin düşmesi.
Uluslararası Enerji Ajansı’na göre Rusya’nın rafineri üretimi haziranda günlük 3,8 milyon varile kadar geriledi. Bu, bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 30 düşüş ve 20 yıldan uzun sürenin en düşük seviyelerinden biri. Benzin üretimi de 2025’e göre yaklaşık yüzde 20, motorin üretimi ise yaklaşık yüzde 30 geriledi.
Ağustos ayında saldırıların yeniden yoğunlaşmasıyla sorun tekrar büyüdü. Polonya merkezli Doğu Araştırmaları Merkezi’nin 10 Eylül tarihli analizine göre ağustosta Rus rafinerilerine en az 22 saldırı düzenlendi.
Eylül ortasında durum daha da belirginleşti. The Moscow Times’ın Rusça servisi, 17 Eylül itibarıyla elde edilen verilere göre Rusya’daki istasyonların yüzde 45’inde 92, yüzde 53’ünde 95 oktan benzinin bulunmadığını bildirdi.
Aynı dönemde istasyonların yüzde 20-27’sinde kuyruklar görülürken, satış kısıtlaması uygulayan istasyonların oranı yüzde 11-12’ye çıktı.
Sorun özellikle St. Petersburg ve Leningrad bölgesinde belirginleşti. Leningrad bölgesinde, Kirishi’deki Kinef rafinerisinin faaliyetlerinin durmasının ardından araç başına 30 litre yakıt sınırı getirildi.
Moskova rafinerisi devre dışı
Sorunun daha da büyümesine yol açabilecek gelişmelerden biri de 20 Eylül’de Moskova’daki Gazprom Neft rafinerisine düzenlenen İHA saldırısı oldu.
Reuters’ın sanayi kaynaklarına dayandırdığı haberine göre saldırının ardından rafinerinin ham petrol işleme faaliyetleri durdu. Tesisin toplam kapasitesinin önemli bölümünü oluşturan iki ana ünitenin zarar gördüğü ve onarımların birkaç hafta sürebileceği bildirildi.
Bundan bir gün sonra, 22 Eylül’de Ukrayna ordusu Samara bölgesindeki Kuibışev rafinerisi ile Başkurdistan’daki Başneft-UNPZ tesislerinin de vurulduğunu açıkladı. Rus yetkililer saldırılarda can kaybı ve yaralanmalar olduğunu bildirdi.
Hükümet ne yapıyor?
Moskova, iç piyasadaki arzı korumak amacıyla yakıt ihracatına çeşitli kısıtlamalar getiriyor. Motorin ihracat yasağı eylül sonuna kadar uzatıldı; bazı eski Sovyet ülkeleri ve Moğolistan gibi ülkeler ise hükümetler arası anlaşmalar nedeniyle istisna kapsamında tutuluyor.
Ancak bu önlemler sorunu tamamen çözmüş görünmüyor. Rusya’da benzin fiyatı da yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 21 arttı.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
