Sinema tarihinin en önemli komedi ustalarından biri kabul edilen Mel Brooks hafta başında 100. yaşına girdi.
Mizahı zekâ, hiciv ve absürt öğelerle harmanlayarak türünün en özgün yönetmen ve senaristlerinden biri olan Brooks, 28 Haziran 1926’da ABD’nin New York kentinde doğdu. Gerçek adı Melvin Kaminsky’di. Kariyeri boyunca hem sinemada hem televizyonda hem de tiyatroda iz bırakan eserler ortaya koymayı başardı.
II. Dünya Savaşı sırasında Amerikan Ordusu’nda mühendis olarak görev yaptı, savaş sonrası eğlence dünyasına adım attı. Kariyerinin ilk yıllarında televizyon için yazarlık yaptı ve özellikle efsanevi komedi programlarıyla adını duyurdu. Daha sonra sinemaya yönelerek komedi anlayışını beyaz perdeye taşıdı.
Yönettiği bazı filmler:
The Producers (1967) – Yapımcılar
The Twelve Chairs (1970) – On İki Sandalye
Blazing Saddles (1974) – Gümüş Eyerler
Young Frankenstein (1974) – Genç Frankenstein
Silent Movie (1976) – Deli Dolu
High Anxiety (1977) – Yükseklik Korkusu
History of the World, Part I (1981) – Dünya Tarihi: Bölüm 1
Spaceballs (1987) – Uzay Topları
Life Stinks (1991) – Kokuşmuş Hayat
Robin Hood: Men in Tights (1993) – Salaklar Prensi Robin Hood
Dracula: Dead and Loving It (1995) – Drakula: Ölü ve Mutlu
Ünlü duş sahnesi
“Yükseklik Korkusu” filmindeki banyo sahnesi, sinema tarihinin en zekice ve en komik Alfred Hitchcock parodilerinden. Hitchcock’ın kült filmi Psycho (Sapık) filmindeki meşhur duşta bıçaklama sahnesini tiye alan sahne tam bir kara mizah başyapıtı.
Başkarakter Dr. Thorndyke (Mel Brooks) duş almadan önce otel görevlisinden birkaç kez ısrarla kendisine gazete getirmesini ister. Israrlara kızan otel görevlisi Dr. Thorndyke’ın banyosuna girer. Fakat görevlinin gölgesini duş perdesinin arkasından gören izleyici ilk anda bıçaklı bir katil olduğunu düşünür. Elindeki rulo yapılmış gazeteyi bıçak gibi kullanarak defalarca Brooks’a saplayan otel görevlisi öfke içinde “Al sana gazete! Al sana gazete! Mutlu oldun mu!” diye bağırır. “Sapık” filmindeki duş giderinden kan akmasını hatırlatır şekilde gazetenin mürekkebi süzülerek duş giderinden akar. Son sahnede Mel Brooks duş perdesine tutunarak yere yığılır ve o anda en beklenmeyecek cümleyi kurar: “Bu çocuğa kesinlikle bahşiş yok!”
Mel Brooks’un en belirgin özelliği, sinema tarihinin farklı türlerini mizahi bir dille yeniden yorumlaması. Western, korku, bilim kurgu, tarihi destanlar ve macera filmlerini ustalıkla parodileştiren Brooks, bunu yaparken hem türün klişeleriyle dalga geçti hem de sinema sevgisini izleyiciye hissettirdi.
Brooks, toplumsal tabular kadar, Yahudi olmasına rağmen Yahudi kültürünün klişeleriyle ve kendi kökenleriyle de çok sert ve açık bir şekilde dalga geçti.
Yüz milyonlarca kişi tarafından izlenen filmlerinin günümüze uyarlanmış rakamla bir milyar dolar civarında gişe hasılatı yaptığı tahmin ediliyor.
Sanat yaşamı boyunca kazandığı ödüller arasında Oscar, Emmy, Grammy ve Tony bulunuyor. Bu dört büyük ödülü kazanan sayılı sanatçılardan biri olarak “EGOT” ünvanına sahip.
Yaklaşık seksen yılı aşan kariyerinde sayısız oyuncu ve yönetmene ilham veren Brooks, yalnızca kahkaha attıran bir sinemacı değil; mizahın toplumsal eleştiri için güçlü bir araç olabileceğini gösteren bir sanatçı.
Uzun yaşamının ve enerjisinin sırrını soranlara her zaman “Gülmek sizi sağlıklı, mutlu tutar ve hayata bağlar” yanıtını veren Brooks şu anda, “Spaceballs: The New One” filminde yapımcı olarak görev alıyor ve karakterlerden birini seslendiriyor. Filmin 23 Nisan 2027’de vizyona girmesi planlanıyor.
100. yaş günü onuruna American Film Institute (AFI) sinema tarihindeki en komik filmler listesini güncelledi ve Brooks’un “Blazing Saddles” filmini tüm zamanların en komik filmi ilan etti.
Görsel: iowapublicradio.org
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
