Büyük Taarruz’un üzerinden yalnızca iki gün geçmişti: Tarih 1 Eylül 1922’ydi…
26 Ağustos’ta başlayan harekât, 30 Ağustos’ta Dumlupınar’da kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile savaşın kaderini değiştirmişti.
Ancak Mustafa Kemal Paşa için zafer henüz tamamlanmış değildi.
Yunan ordusunun önemli bölümü imha edilmiş, geri kalan birlikler ise batıya doğru kaçmaya başlamıştı. Şimdi sıra takip harekâtındaydı.
İşte bu koşullarda Mustafa Kemal, 1 Eylül 1922’de Türkiye Büyük Millet Meclisi Orduları’na ünlü bildirisini yayımladı. Bildiri, yalnızca bir askerî emir değil, aynı zamanda Büyük Taarruz’un bundan sonraki hedefini açıkça ortaya koyan tarihî bir belgeydi.
Emrin sonunda şu cümle yer alıyordu:
“Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!”
Altında Mustafa Kemal’in imzası vardı.
Emirdeki “Akdeniz” ifadesi bugünkü coğrafi kullanım açısından yanlış anlaşılabiliyor.
Mustafa Kemal’in kastettiği hedef, İzmir ve Ege kıyılarıydı. Amaç, Anadolu’yu işgal eden Yunan ordusunu tamamen ülkeden çıkarmaktı. Nitekim Türk ordusunun takip harekâtı hızla batıya yöneldi; 9 Eylül’de İzmir’e girildi.
Yani, 1 Eylül’deki emir, 30 Ağustos’ta kazanılan zafer ile 9 Eylül’de İzmir’in kurtuluşu arasındaki tarihî köprü oldu.
Bu dört-beş kelime, savaşın bundan sonraki yönünü belirledi.
Türk ordusu ilerledi.
2 Eylül’de Yunan Başkomutanı General Trikopis Uşak’ta esir alındı.
9 Eylül’de Türk birlikleri İzmir’e girdi.
Büyük Taarruz’un başlamasından yalnızca iki hafta sonra, Millî Mücadele’nin askerî açıdan en önemli hedeflerinden biri gerçekleşmişti.
Bir emrin ötesinde
“Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” sözü, bugün Türk tarihinin en bilinen askerî emirlerinden biri.
Metnin çevirisi
Osmanlı Türkçesiyle yazılan tarihi günümüz Türkçesine çevrilmiş hali şöyle:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Orduları!
Afyonkarahisar-Dumlupınar Büyük Meydan Muharebesi’nde zalim ve mağrur bir ordunun asıl muharebe birliklerini inanılmayacak kadar kısa bir zamanda imha ettiniz.
Büyük ve necip milletimizin fedakârlıklarına layık olduğunuzu ispat ediyorsunuz. Sahibimiz olan büyük Türk milleti, istikbalinden emin olmaya haklıdır.
Muharebe meydanlarındaki maharet ve fedakârlıklarınızı yakından müşahede ve takip ediyorum. Milletimizin hakkınızdaki takdirlerine aracılık etme görevimi durmadan ve sürekli olarak yerine getireceğim.
Başkomutanlığa tekliflerde bulunulmasını Cephe Komutanlığı’na emrettim.
Bütün arkadaşlarımın Anadolu’da daha başka meydan muharebeleri verileceğini göz önüne alarak ilerlemesini ve herkesin fikrî güçlerini, kahramanlık ve vatanseverlik kaynaklarını yarışırcasına göstermeye devam etmesini talep ederim.
Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!
1 Eylül 1338 (1922)
Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi
Başkumandan
Mustafa Kemal
Belge kaynak: Salt Araştırma
Belgenin tamamını incelemek için tıklayın
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
