İspanya’nın Kuzey Afrika kıyısındaki toprağı Ceuta (Sebte), son günlerde 2021’den bu yana yaşadığı en ciddi göç baskısıyla karşı karşıya. Fas’tan yüzerek veya sınır hattını aşarak kente ulaşan göçmenlerin sayısındaki hızlı artış, hem insani hem de siyasi açıdan yeni bir krizin kapısını araladı.
Temmuz ayının son haftasında Ceuta’ya ulaşan düzensiz göçmen sayısı hızla yükseldi. İspanyol yetkililer, sadece son 24 saatte 50 bine yakın göçmenin kente ulaştığını söylüyor. Göçmenlerin büyük bölümü Fas vatandaşı gençler olmakla birlikte Sahra Altı Afrika ülkelerinden gelenler de bulunuyor.
Bazı haberlere göre, son akınla yaklaşık 84 bin kişinin yaşadığı kentte göçmen sayısı Ceutalı sayısının üzerine çıktı. BBC’ye göre, gelenlerin en az yedi bini çocuk.
Göçmenlerin önemli kısmı Tarajal sınırındaki sahilden yüzerek İspanya toprağına ulaşmaya çalışıyor. Bu yolculuk sırasında en az 43 kişi hayatını kaybetti; arama-kurtarma ekipleri denizde çalışmalarını sürdürüyor.
Ceuta ve Melilla, Avrupa Birliği’nin Afrika kıtasındaki tek kara sınırını oluşturuyor. Bu nedenle Avrupa’ya ulaşmak isteyen düzensiz göçmenler için en cazip güzergâhlardan biri olarak görülüyor.
Kent, 2021 yılında da yaklaşık 10 bin kişinin birkaç gün içinde sınırı geçmesiyle uluslararası gündeme gelmişti. Son gelişmeler, o krizin yeniden yaşanabileceği yönünde endişeleri artırdı.
Ceuta yönetimi, mevcut kabul merkezlerinin kapasitesinin çok üzerinde çalıştığını belirtiyor. Özellikle refakatsiz çocuklar için ayrılan merkezlerde doluluk oranının olağan kapasitenin katbekat üzerine çıktığı, yüzlerce kişinin sokaklarda gecelemek zorunda kaldığı bildiriliyor.
Yerel yönetim, durumu “ulusal acil durum” olarak nitelendirerek Madrid’den daha fazla personel, güvenlik gücü ve mali destek talep etti.
Krizin perde arkası
Uzmanlar son dalganın tek bir nedeni olmadığını belirtiyor. Bunlardan biri, İspanya Yüksek Mahkemesi’nin temmuz ayında verdiği ve denizi yüzerek geçen kişilerin otomatik olarak geri gönderilemeyeceğine hükmeden karar. Bu kararın bazı göçmenler arasında “geri gönderilme ihtimali azaldı” algısı yarattığı değerlendiriliyor.
Bunun yanında yaz aylarında deniz koşullarının daha elverişli hale gelmesi ve ekonomik nedenlerle Avrupa’ya ulaşma isteğinin artması da göç baskısını güçlendiren unsurlar arasında gösteriliyor.
İspanya hükümeti, Ceuta’daki güvenlik güçlerine destek amacıyla ilave personel ve askeri birlikler sevk etti. Başbakan Pedro Sánchez’in de bölgeye giderek incelemelerde bulunması bekleniyor; kriz Avrupa Birliği içinde de yakından izleniyor.
İspanya’nın solcu hükümeti, Avrupa’da göçmen yanlısı bir politika izleyen az sayıda hükümetten biri. İspanya bu yıl ülkede bulunan yaklaşık 500 bin belgesiz göçmene yasal statü vermeyi kararlaştırdı.
Ceuta’daki gelişmeler, Avrupa’nın göç politikaları ve dış sınırlarının korunmasına ilişkin tartışmaları yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.
BBC’ye göre, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, X’te yaptığı paylaşımda Ceuta’dan gelen görüntülerin “çarpıcı” olduğunu belirterek, bunların “kontrolsüz yasa dışı göçün Avrupa sınırlarının güvenliği açısından somut bir tehdit oluşturduğunu” gösterdiğini söyledi.
İtalya Dışişleri Bakanlığı da, İspanya ile Schengen düzenlemesini askıya almak da dahil olmak üzere “olağanüstü önlemleri” değerlendirdiğini açıkladı.
Yeni kriz mi?
Şimdilik yetkililer 2021’de yaşanan yaklaşık 10 bin kişilik kitlesel geçişin henüz tekrarlanmadığını belirtiyor. Ancak günlük geçişlerin devam etmesi halinde Ceuta’nın mevcut altyapısının bu yükü taşımasının mümkün olmadığı uyarısı yapılıyor.
Göç uzmanlarına göre Ceuta’daki son gelişmeler, iklim değişikliği, ekonomik eşitsizlik, Afrika’daki demografik baskı ve Avrupa’nın göç politikalarının önümüzdeki yıllarda daha sık karşı karşıya kalacağı sınamaların habercisi niteliğinde.
İlgili yazılar:
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
