Beşinci yılına yaklaşan Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş, son zamanlarda hızla bir İHA savaşı görünümüne büründü.
İki taraf da karşı tarafın hava savunmasını yormak, kritik altyapıyı vurmak ve savunma harcamalarını artırmak için giderek daha fazla insansız hava aracı kullanmaya başladı.
Kommersant gazetesinin Rusya Savunma Bakanlığı verilerinden yaptığı hesaplamaya göre, Rus hava savunma birlikleri 2026’nın ilk sekiz ayında yaklaşık 73 bin Ukrayna İHA’sını imha etti veya önledi. Sadece ağustos ayında bu sayı 18,2 bin oldu. Geçen ay günlük ortalamada önlenen İHA sayısı 588’e çıktı, oysa ocak ayında bu rakam 118’di.
Bunlar sadece Rusya’nın açıkladığı önleme ve imha rakamları. Dolayısıyla Ukrayna’nın gerçekten kaç İHA gönderdiğini kesin olarak göstermemekle birlikte, en az 73 binlik bir saldırı hacmine işaret ediyor.
Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarında da benzer bir büyüklük ortaya çıkıyor.
Institute for Science and International Security’nin Ukrayna Hava Kuvvetleri verilerine dayanan çalışmasına göre, Rusya yalnızca ocak-nisan döneminde 22.546 Şahid tipi İHA kullandı. Mayısta bu sayı 8.161’e çıktı. Haziran ve temmuz verilerinin bir bölümü eksik raporlandığı için gerçek rakamların daha yüksek olması mümkün. Ağustos için ISW yaklaşık 4.943 uzun menzilli İHA tespit ediyor.
Bu verileri bir araya getirdiğimizde, 2026’nın ilk sekiz ayında Rusya’nın Ukrayna’ya gönderdiği uzun menzilli saldırı İHA’larının sayısı kabaca 45-50 bin düzeyinde görünüyor. Bu sayıların içinde Şahid/Geran saldırı İHA’larının yanı sıra aldatıcı/şaşırtıcı dronlar da bulunabiliyor.
24 Mart’ta Rusya tek bir günde 999 İHA göndererek savaşın başlangıcından bu yana en büyük hava saldırılarından birini gerçekleştirmişti.
Dolayısıyla kabaca şöyle bir tablo ortaya çıkıyor:
| 2026’nın ilk 8 ayı | Yaklaşık sayı |
|---|---|
| Rusya’nın Ukrayna’ya gönderdiği uzun menzilli İHA | 45-50 bin+ |
| Rusya’nın Ukrayna İHA’ları için açıkladığı önleme/imha | 73 bin |
| Tek bir Rus saldırısındaki rekor | 999 İHA |
| Tek bir Ukrayna saldırısında Rusya’nın açıkladığı en yüksek sayı | 800’e yakın |
Ancak bu sayıların bire bir karşılaştırılmaması gerekiyor çünkü iki tarafın raporlama yöntemleri ve kullandığı İHA türleri aynı değil.
Bir İHA kaç para?
İşin ekonomik yanına gelince….
Bugün Rusya’nın yoğun olarak kullandığı Şahid-136/Geran tipi İHA’nın maliyeti konusunda farklı tahminler var. Açık kaynaklardaki güncel tahminler 20-50 bin dolar (yaklaşık 966 bin-2.42 milyon TL) arasında. CSIS’e dayanan bazı değerlendirmelerde Rusya’nın yerli üretim bir Şahid için yaklaşık 35 bin dolar (yaklaşık 1.69 milyon TL) ödediği belirtiliyor.
Dolayısıyla milyonlarca dolarlık savaş uçakları ve füzelerle karşılaştırıldığında Şahid gerçekten ucuz bir silah.
Ama Ukrayna’nın kullandığı uzun menzilli İHA’ların bazıları daha pahalı. Örneğin FP-1’in maliyeti yaklaşık 55 bin dolar, yani bugünkü kurla yaklaşık 2,66 milyon TL.
Rusya’nın yılın ilk sekiz ayında kullandığı 45-50 bin uzun menzilli İHA’nın ortalama maliyetini 35 bin dolar kabul edersek, bu da yaklaşık 84,6 milyar TL yapıyor.
Ancak bunun “Rusya’nın İHA savaşına harcadığı toplam para” olmadığını özellikle belirtmek gerekiyor. Fiyatların içine üretim, mühimmat, lojistik, fırlatma sistemleri, personel ve diğer operasyon giderleri dahil değil.
Vurmanın maliyeti
Saldıran tarafın avantajı burada ortaya çıkıyor.
Bir Şahid’in maliyeti yaklaşık 20-50 bin dolarken, onu düşürmek için kullanılan bazı hava savunma mühimmatları yüz binlerce hatta milyonlarca dolara mal olabiliyor.
Örneğin, Ukrayna’nın kullandığı IRIS-T füzesinin maliyeti yaklaşık 400 bin avro olarak veriliyor. NASAMS önleme mühimmatı yaklaşık 1 milyon doların biraz üzerinde. Patriot önleme füzeleri ise 3 milyon doların üzerinde. Buna karşılık Ukrayna’nın geliştirdiği İHA önleyicilerinin maliyeti yaklaşık 3-5 bin dolar seviyesine kadar indirilebiliyor.
İşte bu nedenle Ukrayna son dönemde pahalı hava savunma füzeleri yerine İHA önleyicileri, elektronik harp ve namlulu sistemlere daha fazla ağırlık vermeye çalışıyor.
Ukrayna Hava Kuvvetleri, haziran ayında Şahid ve benzeri İHA’ların yaklaşık yüzde 90’ını etkisiz hale getirdiğini açıkladı.
Peki Ukrayna hava savunmaya ne kadar harcamış olabilir?
Yaklaşık bir tahminle, Ukrayna’nın yalnızca mühimmat ve önleme faaliyetleri için 2026’nın ilk sekiz ayında yüz milyonlarca dolar, belki de 1 milyar doların üzerinde bir kaynak kullanmış olması mümkün görünüyor.
Rusya’nın faturası
Aynı sorun Moskova için de geçerli.
Kommersant’ın hesabına göre Rus hava savunması ilk sekiz ayda yaklaşık 73 bin Ukrayna İHA’sını önledi veya imha etti.
Bunların hepsinin füze ile vurulduğunu düşünmek yanlış olur. Rusya da elektronik harp, Pantsir’in topları ve füzeleri, küçük hava savunma sistemleri ve başka yöntemler kullanıyor.
Dolayısıyla 73 bin hedefin tamamı için yüz binlerce dolarlık füze kullanıldığını varsayamayız.
Fakat ortalama önleme maliyeti 10 bin dolar kabul edildiğinde Rusya’nın da yalnızca İHA’ları önlemek için yüz milyonlarca dolardan birkaç milyar dolara uzanan bir kaynak tüketmesi teorik olarak mümkün.
Peki saldırıların karşı tarafa verdiği zarar ne kadar?
Bu rakamı hesaplamak çok daha zor.
Çünkü bazen İHA düşürülüyor ve herhangi bir zarar oluşmuyor. Bazen ise birkaç on bin dolarlık İHA, milyarlarca dolarlık bir tesiste üretimi durdurabiliyor.
Ukrayna’nın Rusya’ya yönelik saldırılarının en çarpıcı örneği petrol rafinerileri.
Financial Times’ın verilerine göre, Rusya’nın petrol rafinerilerine yönelik Ukrayna saldırıları 2026’da olağanüstü biçimde arttı. Temmuz başı itibarıyla Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarının sayısı en az 194 olarak hesaplanıyordu. Ukrayna tarafı, rafineri kapasitesinin yüzde 42,7’sinin devre dışı kaldığını savunuyor.
Reuters da Moskova’daki rafinerinin saldırı sonrası faaliyetlerinin durduğunu ve rafineri saldırılarının Rusya’nın benzin, dizel ve jet yakıtı üretimini etkilediğini bildirdi.
Ağustos sonunda ise Rusya’daki benzin üretiminin iç talebin yalnızca yüzde 70’ini karşılayabildiği bildirildi. Bazı bölgelerde yakıt satışlarına sınırlamalar getirildi hatta benzin ithal edildi.
Bir başka çarpıcı örnek de ünlü e-ticaret markası Wildberries’in depoları. Ukrayna saldırılarında şirketin depolarında yol olan malların toplam değerine ilişkin tahminler 7-8,5 milyar dolar seviyesine kadar çıktı. Bu rakam şirket ve satıcıların toplam kaybına ilişkin bir tahmin; tamamının doğrudan fiziksel tesis zararı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Dolayısıyla Ukrayna’nın İHA saldırılarının Rusya’ya verdiği ekonomik zararın milyarlarca doları aştığını söylemek mümkün.
Sonuç olarak İHA savaşında iki hedef var: Düşmanın tesisleri ve savunma bütçesi.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
