Ukrayna lideri Vladimir Zelenski dün yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Rus hava sahasını kullanan her hava yolu şirketini, her sigorta şirketini ve Rusya’nın başlıca havalimanlarını hâlâ kullanan herkesi uyarmak istiyoruz: Rus hava sahası tamamen güvensiz hale geliyor. Ukrayna sivil havacılığı, hiçbir sivil uçağı tehdit etmiyor. Ancak Rusya’nın gökyüzünde dikkate alınması gereken sayıda insansız hava araçları olacak… Özellikle Moskova, St. Petersburg ve Rusya’daki diğer önemli noktalardaki havalimanlarına uçan hava yolu şirketlerinin bu mesajı duyması önemli.”
Rusya lideri Vladimir Putin ise Zelenski’nin tehdidini “devlet terörizmine” doğru atılmış bir adım olarak nitelendirerek kınadı ve “Teröristlerle müzakere etmeyiz” dedi. Putin, “Tanrı korusun, böyle trajediler yaşanırsa, karşılık vermenin bir yolunu bulacağız; bundan kimsenin şüphesi olmasın” diye konuştu.
Kendisine ayrıca, Ukrayna’nın siyasi ve askeri liderliğinin hedef alınıp alınmayacağı soruldu. Putin, şimdiye kadar bu kişilerin hedef alınmamasının nedeninin, Rusya’nın müzakere edebileceği birilerinin bulunmasını sağlamak olduğunu söyledi. Ancak böyle bir olay yaşanması durumunda bu kişilerin de hedef alınabileceğinin sinyalini verdi.
Zelenski’nin tehdidi, Ukrayna’nın Rusya’daki nükleer üçlünün (kıtalararası balistik füzeler, nükleer denizaltılar ve stratejik bombardıman uçakları) unsurlarını barındırdığı bilinen bazı hava üslerine yönelik gerçekleştirdiği sürpriz ve geniş çaplı İHA saldırısına verilen “Örümcek Ağı Operasyonu” (Operation Spiderweb) adını hatırlatıyor. Operasyonda, Rusya’ya kaçak yollarla sokulan İHA’lar kullanılmıştı.
Rusya’nın misillemesi caydırıcılığı yeniden tesis etmedi. Putin’in Ukrayna’nın başarısız olan, NATO destekli “yıpratma savaşı”na karşılık olarak “gerilimi düşürmek için tırmandırma” stratejisi kapsamında gerçekleştirdiği sınırlı tırmandırma da yeterli olmadı. Zelenski’nin yeni bir saldırı planlamasının nedeni de bu.
Kiev, Rusya’ya kaçak yollarla sokulup fırlatılan İHA’ları, Ukrayna topraklarından fırlatılacak uzun menzilli İHA’ları ve Batı tarafından sağlanan uzun menzilli seyir füzelerini birlikte kullanarak sürekli bir “Örümcek Ağı Operasyonu” yürütmeyi ve böylece “Rusya’nın hava sahasını kapatmayı” amaçlıyor olabilir.
Bu hedef doğrultusunda, Batı’nın önemli ölçüde istihbarat ve maddi destek sağlamasını gerektirecek bir süreçte Ukrayna, Rusya’nın Moskova, St. Petersburg ve başka kentlerdeki hava ulaşım merkezlerini, buralarda askeri teçhizat bulunduğu iddiasını gerekçe göstererek hedef alabilir.
Eğer sivil hava yolu şirketleri Zelenski’nin Rusya hava sahasından uçmayı durdurma çağrısını reddederse, Ukrayna’nın Rusya ve Ukrayna topraklarından bu hava ulaşım merkezlerine düzenli olarak fırlatabileceği hava mühimmatları, sivil uçaklarla havada karşılaşmalara ve/veya Rus hava savunma sistemleri tarafından yanlışlıkla düşürülmelerine yol açabilir.
İkinci senaryo, Ukrayna’nın Kuzey Kafkasya’ya yönelik pervasız İHA saldırısının ardından Azerbaycan Havayolları faciasıyla Aralık 2024’te zaten yaşandı.
Daha geniş bağlam ise, CIA Başkanı’nın Rusya’ya yaptığı ziyaretle ilgili. Bazı kaynaklar bu ziyaretin Rusya’yı NATO’nun kararlılığını sınamaması konusunda uyarmak amacı taşıdığını bildirmişti. Bu ziyaret, geriye dönük olarak değerlendirildiğinde, belki de bu provokasyona bir yanıt niteliğindeydi; zira söz konusu provokasyonun gerçekleşmesi halinde kendi ülkesinin hiçbir rolü olmayacağını, bunun yerine Avrupa’yı suçlayacağını ileri sürmüş olabilirdi. Bu konuda Fransa, Ukrayna’nın hedefleri belirlemesine ve insansız hava araçlarını bu hedeflere yönlendirmesine yardımcı olurken, Almanya Leipzig’deki olaydan Rusya’yı sorumlu tuttu. Oysa bu analizde, Leipzig olayının Rusya’ya karşı gelecekte gerçekleştirilecek ciddi bir tırmanışı gerekçelendirmek amacıyla düzenlenmiş bir sahte bayrak operasyonu olduğu ileri sürülüyor.
Fransa’nın Ukrayna’ya hedef seçme ve İHA’larını bu hedeflere yönlendirme konusunda yardım ettiği belirtiliyor. Almanya’daki yorumlara göre ise, Rusya’ya karşı gelecekte yaşanabilecek ciddi bir tırmanışı gerekçelendirmek amacıyla düzenlenmiş bir “sahte bayrak” operasyonu olduğu savunulan Leipzig olayından Moskova sorumlu tutuldu.
Tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde, Ukrayna’nın Rusya’nın hava ulaşım merkezlerine karşı sürekli bir “Örümcek Ağı Operasyonu” planladığı yönünde güçlü bir izlenim ortaya çıkıyor.
Bu terör kampanyası başlarsa, amaç Batı’nın yaptırımları nedeniyle zaten zor durumda bulunan Rus hava yolu şirketlerini iflas ettirmek ve aynı zamanda Rusya’nın “tecrit edilmişliği” algısını güçlendirmek olacaktır.
Putin bu durumda ya tırmanmayı göze almak ya da Rusya’nın sanayisizleşmesi, askerden arındırılması ve nihayetinde stratejik yenilgiye uğraması risklerini kabul etmek zorunda kalacak.
Yazımın İngilizce orijinalini okumak için tıklayın
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
