8 Ekim 1912’de Karadağ’ın Osmanlı Devleti’ne savaş ilan etmesiyle başlayan Balkan Savaşı, yalnızca yeni bir savaşın değil, Osmanlı İmparatorluğu’nun Rumeli’deki yüzyıllık varlığının son döneminin de başlangıcı oldu. Birkaç ay içinde ordu Çatalca’ya kadar çekilecek, Edirne düşecek ve Osmanlı Devleti Avrupa’daki topraklarının büyük bölümünü kaybedecekti.
8 Ekim 1912’de Karadağ’ın Osmanlı Devleti’ne savaş ilan etmesiyle Birinci Balkan Savaşı başladı. Birkaç gün içinde Bulgaristan, Sırbistan ve Yunanistan’ın da savaşa katılmasıyla Osmanlı Devleti, Balkanlar’daki dört güçle karşı karşıya kaldı.
Savaşın arkasında Balkan devletlerinin Osmanlı’nın Avrupa’daki topraklarını paylaşma isteği bulunuyordu. 1878 Berlin Antlaşması sonrasında Balkanlar’daki toprak paylaşımı sorunu çözülememiş, aksine bölgedeki rekabet daha da büyümüştü. Özellikle Makedonya, Bulgaristan, Sırbistan ve Yunanistan’ın birbirleriyle rekabet ettiği başlıca bölgeydi.
Osmanlı Devleti savaş öncesinde 1 Ekim’de seferberlik ilan etmişti. Ancak ordunun hazırlıkları ve özellikle ulaşım, ikmal ve seferberlik sistemindeki sorunlar savaşın başında ciddi sıkıntılara yol açtı. Karadağ’ın 8 Ekim’deki savaş ilanı ise Osmanlı’nın bütün hazırlıklarını tamamlayamadan çatışmaların başlamasına neden oldu.
Osmanlı ordusu iki ana cephede savaştı. Doğu cephesinde Bulgaristan’a karşı Trakya’da, Batı cephesinde ise Sırbistan, Yunanistan ve Karadağ’a karşı Makedonya ve Arnavutluk’ta mücadele edildi. Yunan donanmasıyla denizde de çatışmalar yaşandı.
Savaşın ilk haftalarında Osmanlı ordusu ağır yenilgiler aldı.
Bulgar ordusu Trakya’da hızla ilerleyerek Osmanlı kuvvetlerini Çatalca hattına kadar geri çekilmeye zorladı. Batı cephesinde ise Sırplar Kumanova’da Osmanlı ordusunu yendi.
Yunan ordusu da Selanik’e ilerledi. Kent, 8 Kasım 1912’de Yunanların eline geçti. Böylece Osmanlı Devleti’nin Balkanlar’daki en önemli merkezlerinden biri daha kaybedildi.
Bu gelişmeler İstanbul’da siyasi krizi de derinleştirdi. Gazi Ahmed Muhtar Paşa hükümeti 29 Ekim 1912’de istifa etti.
Mustafa Kemal savaşta
Balkan Savaşı, Mustafa Kemal’in askerlik kariyerinde de önemli bir dönemdi.
Savaş başladığında Mustafa Kemal, Trablusgarp’tan dönerek İstanbul’a geldi ve Bolayır’da kurulan kolordunun harekât şubesi müdürlüğüne getirildi. Balkan Savaşı sırasında özellikle Bolayır ve Gelibolu bölgesindeki savunma hazırlıklarında görev yaptı.
Osmanlı Avrupa’dan çekildi
Birinci Balkan Savaşı, Osmanlı Devleti açısından büyük bir toprak kaybıyla sonuçlandı. Balkan devletleri Osmanlı’nın Rumeli’deki topraklarının büyük bölümünü ele geçirdi.
30 Mayıs 1913’te imzalanan Londra Antlaşması ile savaş sona erdi. Ancak Balkan devletleri arasında Osmanlı’dan alınan toprakların paylaşılması konusunda anlaşmazlık çıktı. Bu anlaşmazlık kısa süre sonra İkinci Balkan Savaşı’na yol açtı.
Birinci Balkan Savaşı böylece yalnızca Osmanlı Devleti’nin Balkanlar’daki gücünü büyük ölçüde sona erdirmedi; aynı zamanda Balkanların siyasi haritasını da kökten değiştirdi.
8 Ekim 1912, bu nedenle Osmanlı tarihinin en önemli kırılma tarihlerinden biri olarak kaldı.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
