Halil Ocaklı
“İran” adının kökeni
Bir ülkenin adı, içeride toplumun tarihsel kimliğini ve kolektif belleğini, dışarıda ise tanınırlığını yansıtan güçlü bir sosyokültürel göstergedir.…
Sayılar nasıl ortaya çıktı?
Sayılar, insan aklının binyıllar boyunca biriktirip rafine ettiği ortak entelektüel birikimin en parlak örneklerinden biridir. Bu evrimsel süreç,…
ABD duvar örüyor Çin açılıyor
Çin’i yalnızca kadim bir uygarlık ya da devasa bir üretim merkezi olarak kalıplara sığdırmak, aslında resmin bütününe haksızlık…
Takvimlerdeki bilmece
Bilmecenin yanıtı, Roma’nın takvim reformlarından siyasi yönelimlere, oradan da kültürel sürekliliğe uzanan binlerce yıllık bir öyküde yatıyor. Takvimdeki…
Sigara içmek ateşle oynamak
Sigara içmek kelimenin tam anlamıyla ateşle oynamaktır. Sigara dumanı solunduğunda, tütünün ısısı yaklaşık 900 santigrat dereceye ulaşır ve…
Kedilerin gizemli iletişimi
Kedilerin insanlarla ilişkisi, karşılıklı yarara dayanan evrimsel bir yakınlaşmayla başladı. Yaklaşık 10.000-12.000 yıl önce tarımın yerleşik bir kültüre…
Türkçe ve Japonca akraba mı?
Eldeki veriler ışığında, yalnızca “yaru” ve “yar-” gibi benzerliklere dayanarak Japonca ile Türkçe arasında doğrudan bir köken ilişkisi…
Anadolu’da doğan “ızgara” kentler
Konu Antik dünyada kent planlaması olunca, Hippodamos (Milattan Önce 498-408) adı her zaman öne çıkar. Didim yakınlarındaki antik…
Az konuş çok dinle
Dinlemek, çoğu zaman “duymak” ile karıştırılır. Oysa aralarında önemli bir fark vardır. Duymak, işitme organlarımız aracılığıyla sesleri pasif…
Aferini bırak özgürleşmeye bak
Beğenilme arayışı, kişinin öz güvenini ve benlik algısını içten içe kemiren sinsi bir yanılgıdır. Bu tablonun temelinde genellikle…
Modern çağın yırtıcıları
Telefona gelen bildirimleri hemen fark etmemiz, cihazın teknolojisinden çok beynimizin milyonlarca yıldır taşıdığı evrimsel mirasla ilgilidir. Bu miras…
Espresso mu Türk kahvesi mi?
Bu yazıda, kahve kültürünün iki güçlü temsilcisi sayılan espressoyu ve Türk kahvesini, kültürel bağlamları ile hazırlanış yöntemleri açısından…
“İki sandalye” arasında
Almanya’daki Türk kökenli toplumun öyküsü, Kasım 1961’de Sirkeci Garı’ndan kalkan ilk işçi trenleriyle başladı. Babam da bu trenlerden…
Dillerin yanıltıcı benzerlikleri
Diller, insanlığın belki de en güçlü buluşu sayılmaya en yakın adaydır ama aynı zamanda sürprizlerle dolu karmaşık sistemlerdir.…
“Okumuş cahillik” paradoksu
Batı kökenli dillerde cahil anlamında sıkça kullanılan “ignorant” sözcüğü, Latince “ignorare” eylemine dayanır ve “bilgiyi görmezden gelmek” anlamını…