Tesla ve SpaceX’in patronu Elon Musk’ın babası Errol Musk’ın son dönemde Rusya ile kurduğu ilişkiler dikkat çekiyor.
Kremlin’e yakın açıklamaları ve tartışmalı siyasi görüşleriyle tanınan Güney Afrikalı iş insanı, son bir yıl içinde Rusya’ya birden fazla ziyaret gerçekleştirdi.
Moscow Times gazetesine göre Musk’ın son durağı, Volga Nehri kıyısındaki Türk ve Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu Tataristan Cumhuriyeti oldu. Başkent Kazan’da yapılan görüşmelerde, Rusya’da “Musk Enstitüsü” adıyla yeni bir araştırma merkezi kurulmasına yönelik önemli adımlar atıldığı belirtiliyor.
Musk’ın açıklamalarına göre enstitü, uzay-zaman ilişkileri, yerçekimi, nükleer füzyon ve insanlığın karşı karşıya olduğu büyük bilimsel sorunlar üzerine çalışacak. Daha önce Dubai’de kurulması planlanan ve yaklaşık 1 milyar dolar bütçeye sahip olduğu belirtilen benzer bir proje hayata geçirilememişti.
Görüşmelere yakın kaynaklar, Kazan’daki müzakerelerin her iki taraf açısından da oldukça ciddi ilerlediğini belirtiyor. Ancak Elon Musk’ın projedeki rolünün ne olacağı henüz net değil. Buna rağmen baba-oğul arasındaki ilişkilerin son dönemde yeniden canlandığı ve sık sık görüştükleri söyleniyor.
Errol Musk’ın Rusya planları yalnızca bilimsel projelerle sınırlı değil. Nisan ayında yaptığı ziyaret sırasında Nijni Novgorod’un küresel bir üretim merkezi olabileceğini savunarak burada bir Tesla fabrikası kurulması fikrini de gündeme getirdi.
Ancak en fazla tartışma yaratan önerisi, Güney Afrika’daki Afrikaner (*) kökenli beyaz çiftçilerin Rusya’ya taşınması projesi oldu. Musk, yaklaşık 50 Afrikaner ailenin Vladimir bölgesine yerleştirilerek tarımla uğraşmasını önerdi. Bölge yönetimi de bu fikre sıcak yaklaşarak Vladimir’in “geleneksel değerlere sahip yabancı aileler için ideal bir yerleşim merkezi” olduğunu açıkladı.
Kremlin’e yakın çevreler projeyi Rusya’nın nüfus ve kalkınma politikaları açısından olumlu görürken, bazı uzmanlar bunun Rus propagandasında uzun süredir kullanılan söylemlerle örtüştüğünü belirtiyor. Uzmanlara göre Moskova, bir yandan Rusya’yı “yerleşime açık geniş topraklar ülkesi” olarak tanıtırken, diğer yandan Batı’daki muhafazakâr ve aşırı sağ çevrelerle ilişkilerini güçlendirmeye çalışıyor.
Errol Musk da ABD Başkanı Donald Trump gibi Güney Afrika’daki beyaz çiftçilerin hedef alındığını savunuyor. Ancak Güney Afrika hükümeti bu iddiaları kesin bir dille reddediyor.
Analistlere göre Moskova, bu tür girişimlerle yalnızca Batı’daki muhafazakâr çevrelere değil, aynı zamanda Güney Afrika’daki siyasi aktörlere de mesaj vermeyi amaçlıyor. Rusya’nın geleneksel olarak Afrika Ulusal Kongresi (ANC) ile yakın ilişkileri bulunmasına rağmen, son yıllarda Afrikaner milliyetçisi gruplarla da temaslarını artırdığı belirtiliyor.
Öte yandan, proje Rusya içinde de tepki çekmiş durumda. Vladimir bölgesindeki bazı aktivistler, yabancı yerleşimcilere tarım arazisi verilmesine karşı kampanya başlatarak binlerce imza topladı. Muhalifler, Rus çiftçilerin yeterince desteklenmediğini ve boşalan köylerin sorunlarının çözülmediğini savunuyor.
Errol Musk’ın Rusya’daki bilim, sanayi ve göç projelerinin ne ölçüde hayata geçeceği ise belirsizliğini koruyor.
(*) Afrikanerler: Güney Afrika ve Namibya’da yaşayan, 17. yüzyılda bölgeye yerleşen Hollandalı, Alman ve Fransız Huguenot göçmenlerinin soyundan gelen Cermen kökenli bir halk. Felemenkçe kökenli Afrikaanca dilini konuşuyorlar.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
