Bütün dillerde “özür dilerim”, “pardon” ve “kusura bakmayın” gibi özür anlamına gelen sözler var.
Fakat ilginç olan, İngilizcede özür dilemek için kullanılan “sorry” kelimesinin çok farklı anlamlara gelebilmesi ve daha da ilginci ortalama bir İngiliz’in bu kelimeyi günde dokuz kez kullanması. Bunun nedeni kelimenin kaba görünmemek, tartışmadan kaçınmak, sosyal gerginliği azaltmak ve iletişimi yumuşatmak için kullanılan kültürel bir refleks haline gelmiş olması.
Bu nedenle İngiltere’de “sorry” sadece “özür dilerim” anlamına gelmiyor. Aynı zamanda, “affedersiniz”, “çekilir misiniz”, katılmıyorum”, “yolumu kapatıyorsunuz”, “duyamadım”, “sinirlenmemeye çalışıyorum” gibi farklı anlamlarda kullanılabiliyor.
Bu kullanım biçiminin, İngiliz toplumunun çatışmadan kaçınan yapısıyla bağlantılı olduğu düşünülüyor. Yani “sorry”, insanların birbirlerini doğrudan kırmadan iletişim kurmasını sağlayan sosyal bir tampon görevi görüyor.
Kelimenin bazı kullanım örnekleri şöyle:
1-Sokakta söylenen “sorry!”: Aslında gerçek bir özür olmayabilir. Anlamı çoğu zaman ““Yolumu kapatıyorsunuz”, “Ben yolunuzu kapattım” veya “Birbirimize fazla yaklaştık, bu garipliği hemen yok etmemiz gerekiyor” gibi anlamlara gelebilir. Yani amaç suçlu bulmaktan çok, sosyal rahatsızlığı hızlıca ortadan kaldırmak.
2-“Sorry?”: Soru vurgusuyla söylendiğinde görünüşte, “Tekrar eder misiniz?” demek ama bazen “Seni duydum ama ne dediğini anlamaya çalışıyorum!”, “Gerçekten öyle mi söyledin?” anlamlarına da geliyor. Ton değiştiğinde hafif bir uyarı veya şaşkınlık ifadesine dönüşebiliyor.
3-“Sorry, can I just…”: Bu kullanım İngilizlerin kendilerini “fazla yer kaplıyormuş” gibi hissetmelerini gösteriyor. Örnek: “Pardon, geçebilir miyim?”, “Buraya oturabilir miyim?” Yani kişi aslında özür dilemiyor; sadece isteğini daha yumuşak bir şekilde dile getiriyor.
4-“Oh, sorry…”: Bu da aslında çoğu zaman gizli bir itiraz biçimi. Örneğin, “Sanırım sıra bendeydi” ya da “Bu benim koltuğumdu” gibi anlamlara geliyor. Yani İngilizler doğrudan tartışmak yerine itirazı özür gibi sunuyor.
5- “Sorry, but…”: Bu ifade genellikle “Sana katılmıyorum”, “Yanlış düşünüyorsun” anlamına geliyor. “Sorry” kısmı işin sadece yaklaşan eleştiriyi yumuşatmak için kullanılıyor.
6-Kuyrukta veya barda: İngiliz kültüründe sıra düzeni çok önemli. Bu durumda “sorry” aslında “Sıraya kaynak yapmayın”, “Ben daha önce gelmiştim” ya da “Kurallara uyun” anlamına gelen kibar kılıflı bir uyarı oluyor.
Yararlanılan kaynak: bbc.com
İlgili yazı:
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
