ABD Başkanı Donald Trump, 6 Ocak 2021 tarihli konuşmasının Panorama belgeselinde yayınlanan kurgusu nedeniyle BBC’ye 5 milyar dolarlık dava açtı.
Florida’da açılan davaya ilişkin belgelere göre Trump, BBC’yi iftira ve ticari uygulamalar yasasını ihlal etmekle suçladı.
BBC geçen ay Trump’tan özür diledi, ancak tazminat taleplerini reddetti ve “iftira davası için herhangi bir dayanak” olmadığını belirtti.
Trump’ın hukuk ekibi, BBC’yi “konuşmasını kasıtlı, kötü niyetli ve aldatıcı bir şekilde tahrif ederek” kendisine iftira atmakla suçladı.
BBC, davanın açılmasından sonra yaptığı açıklamada, kurumun savunma yapacağını duyurdu.
Bir BBC Sözcüsü “Daha önce de açıkça söylediğimiz gibi, bu davada savunma yapacağız. Devam eden yasal süreçle ilgili başka bir açıklama yapmayacağız” dedi.
Trump geçen ay, 2024 ABD seçimlerinden önce İngiltere’de yayınlanan belgesel nedeniyle BBC’ye dava açmayı planladığını söylemişti.
14 Kasım Cuma akşamı gazetecilere konuşan Trump, “Muhtemelen önümüzdeki hafta içinde 1 milyar ila 5 milyar dolar arasında bir tazminat talebiyle dava açacağız” dedi.
BBC Sözcüsü, 13 Kasım’da yaptığı açıklamada şirketin avukatlarının Trump’ın hukuk ekibine bir mektup yazdığını, ayrıca BBC Yönetim Kurulu Başkanı Samir Shah’ın da Beyaz Saray’a kişisel bir mektup gönderdiğini belirtti.
Açıklamaya göre, Shah bu mektupta Başkan Trump’a, kendisinin ve kurumun programda yer alan Trump’ın 6 Ocak 2021 tarihli konuşmasının kurgusundan ötürü üzgün olduğunu açıkça ifade etti.
BBC söz konusu belgeselde konuşmanın kurgusunun istemeden “Başkan Trump’ın şiddet eylemlerine doğrudan çağrı yaptığına dair yanlış bir izlenim” verdiğini kabul etti.
İngiltere merkezli medya kuruluşu, programın bir daha yayımlanmayacağını da ekledi.
Kurgu neden tartışılıyor?
Trump eylemlerden önce yaptığı açıklamada, “Kongre binasına gideceğiz, cesur senatörlerimize ve kongre üyelerimize sesleneceğiz” demişti.
Panorama’da ise Trump’ın konuşmasından farklı bölümler birleştirilerek, Trump’ın “Kongre binasına gideceğiz. Sizinle olacağım. Ve savaşacağız. Tüm gücümüzle…” dediği yansıtılmıştı.
Konuşmasının birleştirilen kısımları arasında 50 dakikadan fazla süre olduğu ortaya çıkmıştı.
Konuşmasındaki “Tüm gücümüzle [savaşacağız]” kısmını ise Trump aslında ABD seçimlerinde “hile yapıldığı” iddialarıyla ilgili söylemişti.
Trump bu konuşmasında 20’den fazla kez savaşmak kelimesini kullanmıştı.
BBC Genel Müdürü Tim Davie ve BBC Haber Direktörü Deborah Turness, 2021’de ABD Kongresi’nde yaşanan olayları anlatan BBC belgeselinde ABD Başkanı Trump’ın sözlerinin çarpıtıldığı yönündeki eleştirilerin ardından istifa etmişti.
Belgesel, Trump’ın konuşmasının farklı iki bölümünün birleştirilerek, 2021’deki Kongre baskınını açıkça teşvik etmiş gibi gösterildiği için eleştiriliyor.
BBC Yönetim Kurulu Başkanı Samir Shah, belgeseldeki “hatalı karar” nedeniyle özür dilemişti.
BBC Genel Müdürü Davie, 9 Kasım’da istifasını açıkladığı mesajında, 20 yılın ardından BBC’den ayrılmaya karar verdiğini ve bunun tamamen kendi kararı olduğunu dile getirmiş, “Bazı hatalar yapıldı ve Genel Müdür olarak tüm sorumluluğu almam gerekli” demişti.
BBC News direktörü Turness ise geçen yıl Panorama programında yayınlanan belgeselle ilgili tartışmaların “BBC’ye zarar verir noktaya geldiğini” söyledi ve “Hatalar yapılmış olsa da BBC News kurumunun taraflı olduğu suçlamalarının yanlış olduğu konusunda net olmak istiyorum” dedi.
BBC yönetim kurulu üyesi Shumeet Banerji ise 21 Kasım’da kurumun tepe yönetimindeki sorunlar nedeniyle istifa etti.
Banerji istifa mektubunda, BBC Genel Müdürü Tim Davie ve BBC Haber Direktörü Deborah Turness’in görevden ayrılmalarına yol açan olaylar hakkında kendisine “danışılmadığını” söyledi.
BBC’nin iki üst düzey yöneticisi, Kasım ayının başlarında, ABD Başkanı Donald Trump’ın 2021’deki bir konuşmasının bazı bölümlerinin kurgusuyla ilgili tartışmaların ardından istifa etmişti.
Bu süreçte bazı çevreler, BBC yönetim kurulunun işleyişiyle ilgili endişelerini dile getirdi.
Yönetim kurulu BBC’nin gözetim ve stratejisinden sorumlu organı.
BBC yönetiminden ‘özür’
BBC Yönetim Kurulu Başkanı Samir Shah, belgeselde Trump’ın konuşmasının düzenlenme şekliyle ilgili “hatalı karar” nedeniyle özür diledi.
Shah, 10 Kasım’da yaptığı açıklamada, bu düzenlemenin Trump’ın şiddet eylemlerine doğrudan çağrı yaptığı izlenimini verdiğini kabul ettiklerini belirterek “BBC, bu hata için özür diliyor” dedi.
Shah, Trump’ın BBC’ya karşı dava açıp açmayacağına ilişkin bir soruya “Henüz bilmiyorum” diye yanıt verdi.
Bunun ardından Trump’ın BBC’ye dava açmakla tehdit eden bir mektup yolladığı kaydedildi.
BBC mektubu teyit ederken, süreç içinde yanıt verileceğini söylemekle yetindi.
İstifa haberinin ardından Trump, kendi sosyal medya platformu Truth Social’da, iddiaları gündeme taşıyan Daily Telegraph gazetesine teşekkür etmişti.
Ne olmuştu?
Tim Davie ve Deborah Turness’in istifalarına uzanan süreç, gazetenin BBC’nin iç yazışmalarından sızan bazı ifadeleri yayımlamasıyla başlamıştı.
Daily Telegraph gazetesi Panorama programında Trump’ın konuşmasının iki farklı kesitinin birleştirildiği ve 6 Ocak Kongre Baskını’nın Trump’ın konuşmasıyla teşvik edildiği izleniminin yaratıldığı yönünde yazışmaları ifşa etti.
Sızdırılan ifadeler, BBC’nin yayın standartlarını belirleyen kurula bağımsız danışmanlık yapan Michael Prescott’a aitti. Prescott Haziran ayında görevinden ayrıldı.
Prescott söz konusu belgelerde, geçen yıl yayınlanan “Trump: İkinci şans mı?” adlı belgesele ilişkin kaygılarını dile getiriyordu.
Pazar günü Kültür Bakanı Lisa Nandy, konunun “son derece ciddi” olduğunu dile getirmişti.
Tim Davie 2020’nin Eylül ayında BBC Genel Müdürü olarak görev aldı. Bu görevden önce Davie, 7 yıl boyunca BBC Studios’ta genel müdürlük görevini yerine getirmişti.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
