TBMM Hükümeti, Lozan Konferansı’na gidecek olan Türk delegasyonuna rehberlik etmesi amacıyla 14 maddelik gizli bir talimatname (direktif) hazırlamıştı.
Başbakan Rauf Orbay, Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak ve bakanların imzasını taşıyan bu belgede, özellikle “Ermeni Yurdu” ve “Kapitülasyonlar” konuları kırmızı çizgi ilan edilmiş ve gerekirse müzakerelerin derhal kesilerek Ankara’ya dönülmesi emredilmişti.
Misakımillî ilkelerini temel alan 14 maddelik kesin talimat listesi şöyleydi:
1-Doğu sınırı: Bir Ermeni devleti ya da yurdu kurulması kesinlikle kabul edilmeyecektir. İtilaf Devletleri bu konuda ısrar ederse görüşmeler derhal kesilecektir.
2-Irak sınırı: Süleymaniye, Kerkük ve Musul sancakları net bir şekilde talep edilecektir. Görüşmeler sırasında ortaya çıkacak yeni durumlar için Ankara’dan talimat beklenecektir.
3-Suriye sınırı: Bu sınırın Türkiye lehine düzeltilmesi için maksimum çaba harcanacaktır (İskenderun, Antakya bölgesi için).
4-Ege Adaları: Kıyılarımıza çok yakın olan irili ufaklı adaların güvenliğimiz için mutlaka Türkiye’ye bağlanması istenecektir. Çözülemeyen durumlarda Ankara’ya danışılacaktır.
5-Doğu Trakya sınırı: 1914 yılındaki Osmanlı sınırının (Meriç Nehri hattı) aynen elde edilmesine çalışılacaktır.
6-Batı Trakya: Bölgenin geleceği için Misakımillî maddelerine uygun olarak serbest bir halk oylaması (plebisit) talep edilecektir.
7-Boğazlar ve Gelibolu: Boğazlar bölgesinde yabancı bir askerî gücün bulunması asla kabul edilmeyecektir. Görüşmeler kesilme noktasına gelirse Ankara önceden bilgilendirilecektir.
8-Kapitülasyonlar: Adli, mali, idari ve ekonomik tam bağımsızlığı zedeleyen kapitülasyonlar kesinlikle reddedilecektir. Bu konuda ısrar edilirse delegasyon görüşmeleri kesme yetkisine sahiptir.
9-Azınlıklar: Türkiye’deki azınlık hakları, komşu ülkelerdeki Müslüman tebaanın hakları kadar olacaktır. Nüfus mübadelesi (değişimi) esası savunulacaktır.
10-Osmanlı borçları: Borçlar, Osmanlı İmparatorluğu’ndan ayrılan diğer devletler arasında adilce paylaştırılacaktır. Türkiye, borçlarını Türk lirası olarak ve uygun vadelerle ödemeyi savunacaktır.
11-Ordu ve donanma sınırlandırılması: Türk ordusuna, donanmasına ve savunma gücüne getirilecek hiçbir kısıtlama veya sınırlandırma kabul edilmeyecektir.
12-Yabancı şirketler: Türkiye’deki yabancı sermayeli şirketler tamamen Türk kanunlarına tabi olacak, yeni Türk devletinin yasalarına uymak zorunda kalacaktır.
13-Nehirler ve göller: Sınır oluşturan sular ve nehirler konusundaki haklarımız tam olarak korunacaktır.
14-Cemaatler ve kurumlar: Patrikhanenin dünya işlerine (siyasete) karışması önlenecek, yabancı okullar Türk milli eğitim sisteminin denetimine alınacaktır.
Heyette kimler vardı?
Baş delegeler:
İsmet İnönü: Heyet Başkanı ve Dışişleri Bakanı.
Dr. Rıza Nur: Sağlık Bakanı ve İkinci Delege.
Hasan Saka: Eski Maliye Bakanı ve Üçüncü Delege.
Önemli müşavirler (danışmanlar) ve uzmanlar:
Heyette farklı alanlardan uzmanlaşmış, diplomatik ve teknik destek sağlayan çok sayıda müşavir yer alıyordu:
Celâl Bayar: İktisat Vekili (Ekonomi Danışmanı).
Tevfik Bıyıklıoğlu: Askerî Müşavir (Kurmay Yarbay).
Zekai Apaydın: Adliye Vekili müsteşarı (Hukuk Danışmanı).
Yahya Kemal Beyatlı: Edebi ve kültürel danışman, şair.
Munis Tekinalp: İktisat Müşaviri.
Vahan Bey (Kendirciyan): Ermeni cemaati temsilcisi ve tercüman.
Genel Sekreterlik ve basın sorumluları:
Konferansın diplomatik yazışmalarını ve kamuoyu bilgilendirmelerini yürüten ekip:
Reşit Saffet Atabinen: Heyet Genel Sekreteri.
Hüseyin Yalçın (Cahit): Basın Temsilcisi (Tanin Gazetesi yazarı).
Ruşen Eşref Ünaydın: Basın Müşaviri ve yazar.
Fotoğraf: İnönü Vakfı
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
