George Arkin, Joan Hayward, Bill Arkin ya da Luis Kent adlarını hiç duydunuz mu?
Büyük olasılıkla duymadınız ama onlar aslında çok iyi bildiğiniz Cüneyt Arkın, Filiz Akın, Bülent Kayabaş ve Hulusi Kentmen’den başkası değil.
Yeşilçam’ın unutulmaz oyuncularını bu isimlerle görmek şaşırtıcı gelebilir. Sosyal medyada paylaşılan eski görseller, Türk sinemasının yıldızlarının yabancı isimlerle tanıtıldığı ilginç bir döneme ilişkin tartışmayı yeniden gündeme getirdi.
Tarih içerikleri paylaşan FiiTarih hesabının yayımladığı görsellerde, altı Türk oyuncunun fotoğrafları farklı isimlerle birlikte yer alıyor. Ancak görsellerin hangi yayından alındığı, ne zaman hazırlandığı ve hangi ülkelerde kullanıldığı bilinmiyor.
Bununla birlikte, Yeşilçam filmlerinin yurt dışındaki dolaşımında yalnızca oyuncu isimleri değil, film adları da dikkat çekici bir rol oynadı.
George Arkin kimdi?
1937’de Fahrettin Cüreklibatır adıyla dünyaya gelen Cüneyt Arkın, Yeşilçam’ın en tanınmış yıldızlarından biriydi. Romantik filmlerle başladığı kariyerinde tarihî macera ve aksiyon yapımlarıyla öne çıktı.
Arkın’ın George Arkin adıyla anıldığına ilişkin bilgiler, oyuncunun filmlerinin yurt dışındaki tanıtımında farklı isimlerin kullanıldığına işaret ediyor.
Filmler de isim değiştirdi
Yabancı izleyicilerin Türk sinemasıyla kurduğu ilişkinin en bilinen örneklerinden biri, Çetin İnanç’ın yönettiği 1982 yapımı Dünyayı Kurtaran Adam. Film, yurt dışında ve özellikle kült sinema çevrelerinde “Turkish Star Wars” adıyla tanındı.
Bu ad, filmin resmî dağıtım başlığından çok, Star Wars ile benzerliklerine gönderme yapan yaygın bir tanımlama olarak da kullanılıyor. Dolayısıyla her yabancı adın filmin dağıtım şirketince belirlenmiş resmî isim olduğu düşünülmemeli.
Bir başka örnek, Cüneyt Arkın’ın başrolünü oynadığı 1983 yapımı Vahşi Kan. Film, Sylvester Stallone’un Rambo serisiyle benzerliği nedeniyle uluslararası kült sinema çevrelerinde “Turkish Rambo” ve “Turkish First Blood” adlarıyla anılıyor.
Fransız sinema sitesi Nanarland da filmi “Vahsi Kan (Turkish Rambo)” başlığıyla ele alıyor. İtalyan sinema arşivi Davinotti ise Dünyayı Kurtaran Adam için “The Man Who Saved the World (Turkish Star Wars)” adını kullanıyor.
Bu örnekler, yabancı film çevrelerinde Türk yapımlarının tanınmasını sağlayan alternatif adların yaygınlaştığını gösteriyor.
Yabancı pazarın dili
Yeşilçam filmlerinin yabancı ülkelerde gösterilmesi, farklı dillerde adlandırılmasını ve tanıtım materyallerinin yerel izleyicilere göre hazırlanmasını da beraberinde getirdi. Oyuncu isimlerinin değiştirilmesi veya filmlerin yabancı adlarla tanınması, bu sürecin dikkat çekici ayrıntıları arasında yer alıyor.
Bülent Kayabaş’ın Bill Arkin, Hulusi Kentmen’in Luis Kent, Filiz Akın’ın Joan Hayward adıyla gösterildiği görseller de bu açıdan ilgi çekici. Ancak söz konusu eşleştirmelerin hangi filmlerin gerçek dağıtımında kullanıldığını ortaya koyan bağımsız belgeler henüz bulunmuyor.
Yeşilçam’ın uluslararası yolculuğu, yalnızca filmlerin başka ülkelere satılmasının değil, bazen yeni adlarla yeniden keşfedilmesinin de hikâyesi. Bu hikâyenin ayrıntılarını aydınlatmak içinse eski afişler, dağıtım katalogları ve dönem yayınları önemli birer kaynak niteliği taşıyor.
İlgili yazı:
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
