Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le ABD Başkanı George W. Bush ile arasında 2001–2003 yıllarında yapılan görüşmelerinin şimdiye kadar gizli kalan tutanakları ilk kez açıklandı.
George Washington Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren, kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan National Security Archive (Ulusal Güvenlik Arşivi) tarafından açılan Bilgi Edinme Özgürlüğü davasının sonucunda söz konusu gizli belgeler yayımlanabildi. Geçen yılın sonlarında da iki lider arasındaki zirvelerle ilgili tutanakların ilk bölümü açıklanmıştı.
Yeni yayımlanan tutanaklar, 12 Eylül 2001 tarihinde yapılan bir telefon görüşmesinin tam metnini de içeriyor. Görüşmede Bush, saldırıların hemen ardından kendisini arayarak destek veren ilk yabancı lider olduğu için Putin’e teşekkür ediyor ve “Özgürlüğü seven senin ve benim gibi insanların bu korkaklara karşı birleşebileceğini dünyaya göstermek istiyorum” diyor. Putin ise bu sözlere “Tamamen senin yanındayım” yanıtını veriyor.
Bunu izleyen süreçte, Ekim 2001’de Şanghay’da ve Kasım 2001’de Beyaz Saray’da gerçekleşen yüz yüze görüşmelerde Putin, Rusya’daki ayrılıkçı Çeçenleri, Usame bin Ladin’in Arap teröristleriyle eş tutuyor. İki liderin söylemleri giderek sertleşiyor. Bush, Taliban’ın “tavşan gibi kaçtığını” söylerken, Putin “Onları ya fare gibi yok etmeliyiz ya da satın almalıyız” diyor. Bush ise Putin’e, “Kuzeyde, güneyde, doğuda ya da batıda; onları yakalayacağız. Ölü ya da diri ” karşılığını veriyor.
Tutanaklar, Mart 2003’teki Irak işgaline giden süreçte yapılan giderek zorlaşan görüşmeleri de içeriyor. Putin, işgale karşı çıkmasına rağmen, Bush’la ilişkisini olumlu tutmaya ve terörle mücadeledeki iş birliğini sürdürmeye özen gösteriyor. Dikkat çekici bir şekilde Putin, 18 Mart 2003’teki telefon görüşmesinde Bush’a operasyonun hukuki boyutunu hatırlatarak şunları söylüyor:
“Amacın rejim değişikliği olduğunu söylediniz; ancak bu Birleşmiş Milletler Şartı’nda ya da uluslararası hukukta yer alan bir durum değil… En önemli şey, daha önce de belirttiğim gibi, güç hukukunun uluslararası hukukun yerine geçmesine izin vermememizdir.”
Görüşmelerde dikkat çeken, Putin’in ABD ile Rusya arasında gerçekten iyi ilişkiler istediğini gösteren sözleri sık sık tekrarlaması. 2001 yılında yapılan bir telefon konuşmasında Bush, “Bundan sonra bana George demesi istiyorum” diyor ve İngilizcesinin ilerlediğini belirterek Putin’i övüyor.
Fotoğraf: kremlin.ru
İlgili yazılar:
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
