Rusya-Ukrayna savaşında cephe dışında bir de iki ülkenin gizli servisleri arasında kıyasıya mücadele yaşanıyor.
Ukrayna aralarında generaller, Ukrayna topraklarındaki Rus yönetimlerinde görev alanlar ve savaş yanlısı blog yazarlarının da çok sayıda kişiyi hedef alan suikastlar düzenledi. Benzer şekilde Rus gizli servisleri de üst düzey Ukraynalı güvenlik ve devlet yetkililerini hedef alan saldırılar yaptı.
Ukrayna gizli servisi tarafından düzenlendiği sanılan son suikastta Rusya Genelkurmayı’nda üst düzey bir görevi bulunan Korgenereral Fanil Sarvarov Pazartesi sabahı Moskova’da aracına bomba yerleştirilmesi sonucu hayatını kaybetti. (Manşet fotoğrafı)
Ukrayna’nın düzenlediği suikastlar
Korgeneral Yaroslav Moskalik, Rusya Genelkurmay Başkanlığı’na bağlı Ana Operasyonlar Dairesi’nin başkan yardımcısı olarak görev yapıyordu. Bu daire, askeri operasyonların planlanmasından ve muharebe hazırlık seviyesinin denetlenmesinden sorumlu.
Moskalik, 25 Nisan 2025’de Moskova’nın banliyösü Balaşiha’da aracına yerleştirilen bombanın patlaması sonucu hayatını kaybetti.
Rusya Soruşturma Komitesi Sözcüsü, saldırının şarapnel parçalarıyla güçlendirilmiş el yapımı bir patlayıcıyla düzenlendiğini açıkladı.
Polis cinayete ek olarak, patlayıcıların yasa dışı ticaretine ilişkin ayrı bir soruşturma da başlatıldığını duyurdu.
Korgeneral Igor Kirillov ise, 2017 yılından Aralık 2024’teki ölümüne kadar Rus ordusunun radyolojik, kimyasal ve biyolojik savunma birliklerinin başında bulunuyordu.
Kirillov ve yardımcısı, 17 Aralık 2024’te sabah erken saatlerde Moskova’nın güneydoğusundaki bir yerleşim bölgesinde bir binadan çıkarken, motosiklete yerleştirilen patlayıcının infilak etmesi sonucu yaşamını yitirdi.
Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) suikastın sorumluluğunu üstlendi. Bir SBU kaynağı, Kirillov’un “bir savaş suçlusu ve meşru bir hedef” olduğunu belirterek, “Ukraynalıları öldüren herkes için böyle bir son kaçınılmazdır” dedi.
Kirillov, Ukrayna tarafından bir gün önce gıyabında “savaş suçları” işlemekle suçlanmıştı.
Moskova ise Ukrayna’da kimyasal silah kullandığı yönündeki iddiaları reddetti.
Rus ideolog Aleksander Dugin’in 29 yaşındaki kızı Darya Dugina, Ağustos 2022’de kullandığı Toyota Land Cruiser marka araca yerleştirilen bombanın patlaması sonucu hayatını kaybetti.
Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), saldırının arkasında Ukrayna’nın olduğunu öne sürdü ve şüphelinin, Dugina’nın yaşadığı binada daire kiralayan Ukraynalı bir kadın olduğunu açıkladı. Kiev yönetimi ise saldırıyla bağlantısı olduğunu ne doğruladı ne de yalanladı.
Dugin, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalini güçlü biçimde destekleyen aşırı milliyetçi bir düşünür olarak biliniyor. Dugina da benzer görüşleri savunuyordu. Rus medyasında yer alan haberlere göre, Dugina saldırıdan kısa süre önce babasının aracını kullanmaya başlamıştı.
Rus askeri blog yazarı Vladlen Tatarski, Nisan 2023’te St. Petersburg’da bir kafede konuşma yaptığı sırada kendisine hediye edilen bir heykelin patlaması sonucu yaşamını yitirdi.
Gerçek adı Maksim Fomin olan Tatarski, Ukrayna’daki savaşın ateşli destekçilerinden biri olmakla birlikte zaman zaman Rus ordusunu da eleştiriyordu.
Tatarski’ye altın kaplama heykeli veren 27 yaşındaki Darya Trepova, saldırıyla bağlantılı olarak terörizm ve diğer suçlardan hüküm giydi ve 27 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Devlet medyası ve insan hakları örgütlerine göre bu ceza, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bu yana Rusya’da bir kadına verilen en uzun hapis cezası oldu.
Rus soruşturmacılar, Trepova’nın Ukrayna’da bulunan kişilerden talimat aldığını iddia etti.
Ukrayna’nın güneyindeki Herson bölgesinde Rus güçleriyle iş birliği yapan eski Ukraynalı milletvekili Aleksey Kovalev, Ağustos 2022’de silahlı saldırı sonucu öldürüldü.
Kovalev, 2019 yılında Herson’dan milletvekili seçilmiş ve Ukrayna Parlamentosu’nda Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin partisinde yer almıştı.
Rusya’nın işgalinin ardından taraf değiştirerek yönetime katılan Kovalev, üst düzey bir görev üstlendi. Bazı medya organları, Rusya ile iş birliği yaptığı için hedef alınmış olabileceğini öne sürdü.
Herson bölgesindeki Rus yönetiminde görev yapan Vitaly Gura da, Ağustos 2022’de düzenlenen bir suikast sonucu hayatını kaybetti.
Kimliği belirsiz saldırganlar, Nova Kahovka kentinde Gura’nın evinin yakınında ateş açtı. Çok sayıda kurşun yarasıyla hastaneye kaldırılan Gura, Kırım’a sevk edilirken yaşamını yitirdi.
Rusya’nın düzenlediği suikastlar
En önemli saldırılardan biri, Maksim Şapoval’ın öldürülmesi oldu. Ukrayna Savunma Bakanlığı Ana İstihbarat Müdürlüğü (GUR) bünyesinde albay rütbesiyle görev yapan Şapoval, Haziran 2017’de Kiev’de aracına yerleştirilen bombanın patlaması sonucu hayatını kaybetti. Ukrayna güvenlik birimleri, saldırının arkasında Rus askeri istihbaratı GRU’nun bulunduğunu açıkladı. Şapoval, Ukrayna’nın askeri istihbarat yapılanması içinde kritik bir isimdi.
Bir diğer önemli olay, SBU’da bünyesinde görev yapan üst düzey personelin hedef alınmasıydı. 2015–2016 yılları arasında Kiev ve çevresinde SBU mensubu bazı üst düzey subaylar silahlı saldırılarla öldürüldü. Ukrayna makamları bu saldırıları, Rusya’nın Ukrayna içindeki istihbarat ağları üzerinden yürüttüğü bir “sessiz savaşın” parçası olarak niteledi.
Ukrayna askeri istihbaratının başındaki Kirilo Budanov’a da yönelik birden fazla suikast girişimi düzenlendi.
Ayrıca Kiev yönetimi, savaşın ilk aylarından itibaren bazı bakanlık yetkilileri ve üst düzey yerel yöneticilere yönelik planlanan saldırıların Rusya bağlantılı hücrelerce organize edildiğini açıkladı.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
