Sergey Ayzenştayn’ın sinema tarihine damga vuran başyapıtı Potemkin Zırhlısı, 100. yılı dolayısıyla yeniden gösterime giriyor.
Mosfilm stüdyosu tarafından restore edilen ve Sergey Yutkeviç’in 1976 tarihli versiyonuna dayanan film, 29 Ocak’tan itibaren sinemalarda izleyiciyle buluşacak. Film 1925’te Bolşoy Tiyatrosu’nda yapılan prömiyerin ardından ertesi yıl yine Moskova’daki Hudojestvennıy Sineması’nda gösterime girmiş ve büyük sükse yapmıştı.
Sessiz sinema döneminin en etkili yapıtlarından biri olan Potemkin Zırhlısı, yıllar boyunca yeniden yorumlanarak farklı müziklerle sunuldu. Ayzenştayn’ın “sessiz sinemanın güncel bir sese ihtiyaç duyduğu” düşüncesi nedeniyle film hiçbir zaman tek bir müzikle anılmadı. Ancak Pet Shop Boys’un 2004’te Trafalgar Meydanı’ndaki canlı performansı gibi heyecan uyandıran girişimler olsa da izleyicilerin tepkisi her zaman temkinli oldu.
Uzmanlara göre bu ilgisizliğin nedeni, sinema tarihinin en saygın eserlerinden birine yeni bir müzikal kimlik kazandırmanın zorluğu. Yıllar içinde farklı yorumlar denense de, en çok benimsenen ve klasikleşen müzik Dmitri Şostakoviç’in düzenlemesi oldu. 2026’daki özel gösterimlerde de bu versiyon kullanılacak. Film için hazırlanan yeni afişte ise tasarımcı Andrey Vasiliev, Aleksandr Rodçenko’nun ünlü afişine göndermelerden kaçınarak sade bir kırmızı bayrak merkezli tasarım tercih etti.
Yeniden gösterim, filmle ilgili bir başka önemli kültürel gelişmeyle de örtüşüyor. Sovyet sinema tarihçisi Veniamin Vişnevski’nin, 1940’ların sonunda kaleme aldığı ve film üretim sürecini ayrıntılarıyla belgeleyen çalışması yeniden yayımlanıyor. İlk kez gün yüzüne çıkan tanıklıklar, çekimlerin nasıl ilerlediğinden bütçesine, ilk gösterimde kullanılan alıntıdan Ayzenştayn’ın meslektaşları arasında neden tartışma yarattığına kadar birçok ayrıntıyı ortaya koyuyor.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
