Rusya’daki iş dünyasının önde gelen isimleri, fabrika, liman ve büyük şirketleri kapsayan ve toplam değeri 4 trilyon rubleyi (43 milyar dolar) aşan devletleştirme dalgasının durdurulması için Devlet Başkanı Vladimir Putin’e çağrıda bulundu.
Kommersant gazetesinin haberine göre, Rusya Sanayiciler ve Girişimciler Birliği (RSPP) Başkanı Aleksandr Şohin, iş insanlarının endişelerini içeren bir mektubu Putin’le yaptıkları geleneksel yıl sonu toplantısı sırasında kendisine sunduklarını söyledi. Şohin, konunun 2023 yılındaki görüşmede de gündeme getirildiğini, Putin’in o dönemde sorunu kabul ettiğini ancak somut bir adım atılmadığını ifade etti.
Şohin, “Şimdi kendisine bir mektup verdik. Bir karar çıkmasını umuyoruz. Mahkemelere yorum alanı bırakmayacak net bir formül istiyoruz” dedi.
Şohin’e göre iş dünyasını özellikle kaygılandıran nokta, “insan onuruna yakışır yaşam hakkı” gibi “soyut hak ve özgürlüklerin” giderek daha fazla kamulaştırma gerekçesi olarak kullanılması. Şohin, “Şu anda bir varlığı yeniden devletleştirmenin en kolay yolu, vatandaşların insanca yaşama hakkının ihlal edildiğini açıklamak. Bu, kimse kişisel bir zarar iddia etmese bile devletin savunabileceği bir kamu yararı olarak kabul ediliyor. Bu da herhangi bir mülkiyete tazminat ödenmeden devlet tarafından el konulabilmesi anlamına geliyor” dedi.
İş dünyası temsilcileri, devletin bir varlık üzerinde kontrol ihtiyacı varsa bunu el koyma yoluyla değil, satın alma yoluyla gerçekleştirmesi gerektiğini savunuyor. Şohin bu görüşü, “Devletin bir şeye ihtiyacı varsa, tamam, kamulaştırsın ama bedelini ödesin, sahibinden satın alsın” sözleriyle dile getirdi.
Putin, 1990’lı yıllarda ekonominin kilit alanlarının küçük bir oligark grubunun kontrolüne geçtiği büyük özelleştirmelerin gözden geçirilmeyeceğini defalarca söylemişti.
Ancak bu güvencelere rağmen, devletin varlıklara el koyma hızının arttığı görülüyor. Savcılık Genel Ofisi verilerine göre, yalnızca 2022 yılında toplam değeri 1,3 trilyon ruble olan yaklaşık 100 şirket yeniden devlet kontrolüne geçti. Bu rakam 2024’te 2,4 trilyon rubleye, 2025’te ise 4 trilyon rubleyi aşan bir seviyeye ulaştı.
Devlet mülkiyetine geçen varlıklar arasında Rusya’nın en büyük otomobil bayisi Rolf, Çelyabinsk Elektrometalurji Tesisi, altın üreticisi Yujuralzoloto, tahıl tüccarı Rodnye Polya, depo işletmecisi Raven Russia, kurşun üreticisi Dalpolimetall, Moskova’daki Domodedovo Havalimanı ve gıda devi KDV Group’un yanı sıra Petropavlovsk-Kamçatski, Murmansk, Kaliningrad limanları ve St. Petersburg Petrol Terminali de bulunuyor.
Ekonomist Yevgeniy Nadorşin’e göre, Batı yaptırımları ve yavaşlayan ekonomi nedeniyle oluşan bütçe açıklarını kapatmak isteyen devlet, varlıklara el koyma sürecini hızlandırıyor.
Fotoğraf: kremlin.ru
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
