Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e hitaben yayımladığı açık mektupta savaşı sona erdirmek amacıyla İsviçre, Türkiye ya da bir Arap ülkesinde müzakere masasına oturma çağrısında bulundu.
Rus meduza sitesi, Putin’in “kaba” ve “saygısızca” dediği mektubun tamamını yayınladı.
Zelenski’nin Rusya liderine açık mektubunun tam metni şöyle:
“Rusya’da 26 yıldan uzun süre önce iktidara geldiğinizde, Ukrayna’da birçok insan size olumlu bakıyordu. Gerçekten de durum buydu. Ancak bu artık geçmişte kaldı.
Bugün Ukraynalıların ezici çoğunluğu, uzun menzilli insansız hava araçlarımızın bin kilometreden fazla mesafe kat ederek St. Petersburg’daki forumunuzun açılışını ziyaret etmiş olmasını memnuniyetle karşılıyor. Çok iyi bildiğiniz gibi, bu mesafe bizim imkânlarımızın sınırı değil.
İktidarda bulunduğunuz 26 yıl boyunca Ukrayna ile Rusya arasındaki ilişkilerin gündemi tamamen değişti. Ticaret ve diğer sivil meselelerin konuşulduğu günlerden, neredeyse yalnızca saldırılar ve kayıplar hakkında konuşulan bir döneme geçtik.
Rusya’daki iktidarınızın bu 26 yılının neredeyse yarısını Ukrayna’ya karşı savaş yürütmeye harcadınız.
NATO, jeopolitik ya da Rusça dili hakkında ne söylerseniz söyleyin, bu savaş sizin kişisel tercihinizdir; gerçek bir nedeni olmayan bir savaştır. Tarih de onu böyle hatırlayacaktır.
Bu yıllar tamamen farklı geçebilirdi.
Sık sık bu savaştan memnun olduğunuzu duyuyoruz. Elbette Valday’daki konutunuzun güvenliği ya da Moskova’daki geçit töreniniz söz konusu olduğunda değil. Kendi hayatınız sizin için değerlidir.
Ama artık hepimiz görüyoruz ki Ruslar bu gerçeklik içinde yaşamaktan giderek daha az memnun. Çünkü savaş, Rusya’ya giderek daha fazla olumsuz sonuç getiriyor.
İnsansız hava araçlarımızdan ve füzelerimizden hoşlanmıyorlar.
Benzin kıtlığından ve sürekli yükselen fiyatlardan hoşlanmıyorlar.
Sürekli kısıtlamalardan hoşlanmıyorlar.
Savaşı Ukrayna’da yeni bir cepheye genişletmek veya Rusya’nın komşusu olan diğer ülkelere karşı kullanmak amacıyla ikinci bir seferberlik dalgası başlatma niyetinizden hoşlanmıyorlar.
Savaşınızın sonunun görünmemesinden hoşlanmıyorlar.
Evet, Rusları hâlâ bu şekilde yaşamaya zorlayabilirsiniz. Ancak kaynaklarınız gözle görülür biçimde azalıyor.
Son 26 yılda yaptığınız gibi Rusların sadakatini satın almaya devam edecek ne yeterli paranız ne de yeterli siyasi sermayeniz kalacak.
Ve biz de dünyanın bu anın yaklaşmasına yardımcı olması için elimizden gelen her şeyi yapacağız.
Sizin de söylemeyi sevdiğiniz gibi: “Hesap yapmak gerekir.”
Dün Ukrayna cephesinde mayıs ayı boyunca ordunuzun verdiği kayıplara ilişkin bir rapor aldım. Bir kez daha ölü ve ağır yaralı Rus askerlerinin sayısı 30 bini aştı. Bu düzeydeki kayıplar aylar boyunca devam ediyor ve her bir kaybınıza ilişkin görüntülü kanıtlarımız var; bunlar boş iddialar değil.
Savaş alanındaki kayıplarınızın yüzde 63’ünün ölü, yalnızca yüzde 37’sinin yaralı olduğunu biliyoruz. 21. yüzyılda hiçbir ordu böyle bir oranı sürdüremez. Üstelik ölenlerin oranı daha da artacaktır.
Ukrayna’da, savaşınızın ülkemize getirdiği her şeyden sonra Rus askerlerinin kaderiyle ilgilendiğimizden değil.
Ama Ukraynalılar benim için önemlidir.
Kendi insanlarımızı kaybediyoruz ve her kayıp bizim için acı vericidir. Ukrayna’nın kayıpları ile Rusya’nın kayıpları arasındaki oran bire beş ya da bire altı olsa bile bunun bizim için büyük önemi vardır.
Ayrıca bölgelerimizi ele geçirme konusunda koyduğunuz hedef tarihlerini düzenli olarak, birkaç ayda bir ertelediğiniz de önemlidir. Özellikle Donetsk bölgesi konusunda. Bu yıl da Donetsk’i ele geçiremeyeceksiniz.
Ama biz Ukrayna’da sonsuz bir savaş istemiyoruz. Savaştan uzak bir hayatın sonsuz derecede daha iyi olduğunu çok iyi biliyoruz. Ve bunu başarmak istiyoruz.
Çoğu Rus’un da bunu olumlu karşılayacağına inanıyorum; siz de bunun farkındasınız.
Birçok kişi Ukrayna’nın bu kadar uzun süre dayanabileceğine inanmıyordu. Siz de inanmıyordunuz. Size tavsiyelerde bulunanlar da inanmıyordu. Bu bir hataydı.
Ukrayna’nın bu ölçekte bir direniş göstereceğini ve olayların bu noktaya geleceğini beklemiyordunuz. Ama bugün buradayız; bu kapsamlı savaşın beşinci yılındayız.
Bu savaştan çıkış yolunu seçmekten korkmayın. Şu anda sizden beklenen en önemli şey budur.
Ukrayna bağımsızlığını korudu. Ve korumaya devam edecek. Aksini öngören tüm tahminlere rağmen.
Dünyanın dört bir yanında birçok insanı Ukrayna’nın yanında ve size karşı bir araya getirdik. İhtiyacımız olan silahları ve finansmanı bulduk.
Biz destek alıyoruz. Siz yaptırımlar alıyorsunuz. Ve Ukrayna için adalet sağlanıncaya kadar bu böyle devam edecek. Bizim aradığımız ve ulaşılabilecek olan adalet sağlanıncaya kadar.
Rusya’ya yönelik yaptırımların, Ukrayna konusundaki tutumunuzda ciddi bir değişiklik olmadan önemli ölçüde hafifletileceğini ve Ukrayna’ya verilen desteğin büyük ölçüde azaltılacağını size telkin etmeye çalışanların başarılı olmasına izin vermeyeceğiz. Orban örneği, Rusya’nın bize karşı yürüttüğü savaşta ona yardım etmeyi seçenlerin sonunda utançla anıldığını gösteriyor.
Siz enerji sistemimizi yok etmeye çalışırken Ukrayna sert kışları atlattı. Ayakta kaldık ve karanlığın içinde bile Ukraynalıların direnci sarsılmadı.
Savaşı sizin topraklarınıza taşıdık ve Kuzey Kore’nin yardımı olmadan bununla başa çıkamazdınız. Siz, Pyongyang’dan yardım isteyen ilk Rusya liderisiniz.
Ve bugün, Rusya tarihinde ilk kez, tamamen Çin’e bağımlı durumdasınız.
Ukraynalıların kendilerini savunacak gücü bulamayacağını düşünmüştünüz. Ancak bugün bizim insanlarımız, Orta Doğu’daki ve Körfez ülkelerindeki ortaklarımıza kendi savunmalarını kurmaları konusunda yardımcı oluyor.
Ukrayna’da iç karışıklıklar çıkacağını umuyordunuz. Bunun yerine size karşı isyan edenler kendi silahlı oluşumlarınız oldu. Bu olayın bir başka yıl dönümü 23 Haziran’da olacak ve sessizlik bu gerçeği tarihten silemeyecek.
Ve şimdi kendi yetkililerinizin, iş insanlarının ve propagandacılarınızın size açık bir yorgunlukla baktığını görüyoruz. Dünya da bunu görüyor.
Sizin umduğunuz gibi dünya Ukrayna’dan yorulmadı. Ancak Rusya’dan duyulan yorgunluk giderek artıyor. Hatta yaptırımları aşmanıza yardımcı olan ve ekonominizi ayakta tutan ülkelerde bile.
Bunu fark etmemeniz mümkün değil. İktidarda geçen 26 yılın ardından yaş da etkisini göstermeye başlıyor. Ve zaman geçtikçe size yönelik yorgunluk daha da artacak.
Elimize ulaşan istihbarat raporlarında, savaşın 2027 ve 2028 yıllarında da sürdürülmesine yönelik planları değerlendirdiğiniz görülüyor. Ayrıca balistik füzelerin, şimdiye kadar hiçbir şeyin başaramadığını başaracağını umduğunuzu da biliyoruz.
Belarus’u bu savaşın daha da içine çekmek istiyorsunuz ve biz de buna hazırlık yapmak zorundayız. Transdinyester çevresinde bir şeyler organize etmeye çalıştığınızı görüyoruz. Propagandacılarınız, Rusya’nın komşusu olan neredeyse her ülkeyi bir şekilde tehdit ediyor.
Gerçekten bütün bunların içinden geçmek istiyor musunuz?
Artık seçim sizin.
Savaşı durdurun.
Ukrayna bu savaşı sona erdirmeyi teklif ediyor.
Bu dürüstçe, onurlu bir şekilde ve savaşın yeniden başlamayacağına dair güvencelerle yapılmalıdır.
Amerika Birleşik Devletleri’nin şu anda tamamen İran meselesine odaklandığını görüyoruz ve Avrupa’daki savaşın yeniden onların gündeminin merkezine gelmesini beklemek doğru olmaz.
Ukrayna bu savaşı, sizinle aramızdaki doğrudan diyalog yoluyla sona erdirmeyi teklif ediyor.
Size bir görüşme öneriyorum.
Temsilcilerinizin gülümseyerek benim Moskova’ya gelebileceğimi söylediklerini herkes duydu. Ancak bu 26 yıldan sonra Ukrayna liderinin sizin başkentinizde yapacağı bir şey yok; tıpkı Rusya liderinin Kiev’de yapacağı bir şey olmadığı gibi.
Savaş ve barış meselelerinin çözümü için liderlere ev sahipliği yapma geleneği olan ülkeler var. İsviçre, Türkiye, Arap dünyasındaki ülkeler… Böyle bir görüşmeye ev sahipliği yapabilecek ve buna hazır birçok ülke bulunuyor.
Çünkü temel meseleleri liderler çözer. Her zaman böyle oldu, bundan sonra da böyle olacak.
Böyle bir görüşme için net bir tarih belirlemeyi öneriyorum.
Alaska’da size Ukrayna ve Avrupa’yla ilgili bazı meselelerin çözüleceğinin vaat edildiğini duyduk. Ancak siz de görüyorsunuz ki Ukrayna ve Avrupa meseleleri Anchorage’da çözülmüyor.
Aramızda oluşturulacak ikili formata, üzerinde uzlaşılmış başka katılımcılar da dahil olabilir.
Savaş Avrupa’da yaşandığına göre ve Ukrayna’nın güvenlik garantilerine ihtiyacı olduğuna göre, sizin de kendiniz için güvenlik garantileri aradığınız düşünüldüğünde, gerçekten garanti sağlayabilecek aktörlerin sürece dahil edilmesi mantıklı olacaktır.
Avrupalıların bu sürecin bir parçası olması gerektiğine inanıyoruz; gerçekten etki yaratabilecek olanların.
Aynı şekilde Amerika Birleşik Devletleri’nin de sürecin parçası olması gerektiğini düşünüyoruz. Dünyanın bu bölgesi için yeni bir güvenlik mimarisinin oluşturulmasına yardımcı olabilecek olan budur.
Rusya ile daha önce Minsk Anlaşmaları da dahil olmak üzere birçok anlaşma yaptık ve bunların hepsi sonunda başarısız oldu. Bu nedenle önce aramızda kalan sorunlara doğrudan cevaplar bulmalıyız; zor konuların arkasına formüllerle, teknik çalışma gruplarıyla ya da mekik diplomasisinin sonsuz zaman kaybıyla saklanmamalıyız.
Sizin savaşınız Ukrayna ile Rusya’yı sonsuza kadar ayırdı.
Bugün cephe hattı, diplomasinin başlaması gereken hattır.
Ukrayna, müzakereler süresince tam ateşkese hazırdır. Bu uluslararası uygulamalarda standart bir yöntemdir ve İran etrafında yaşanan son gelişmeler de bunu doğrulamaktadır.
Gerçek bir sessizlik ortamı yaratmaya çalışmak, birbirimizle konuşmaya başlamanın en iyi yoludur. Bunun yalnızca bir girişim değil, gerçek bir ateşkes olacağına inanıyoruz; eğer siz de bunu istiyorsanız.
Amerika Birleşik Devletleri’nin çatışmaların durduğu hat boyunca ateşkesi izleme kapasitesine sahip olduğunu biliyorsunuz.
Ukrayna, savaş esirlerinin “hepsi karşılığında hepsi” formülüyle takasına hazırdır ve bu, savaşın sona erdirilmesi için iyi bir başlangıç olabilir.
Savaş sırasında götürülen sivillerin ve çocukların geri dönmesi için ciddi adımlar atılması gerekiyor.
Bizden sonra gelecek Ukraynalı ve Rus nesillerinin nasıl bir geleceğe sahip olacağını belirlemek zorundayız.
Eğer siz şahsen bu savaşı sona erdirmenin zamanının geldiği sonucuna varmazsanız, Ukrayna kendi varlığını korumak için mücadele etmeye devam edecektir. Bizi destekleyenler olacaktır.
Ama sizin de kendi varlığınızı korumak için çok daha ağır bir mücadele vermeniz gerekecek. Rusya’nın değil, sizin kişisel varlığınızın.
Bu ne benim ne de Ukrayna’nın tehdididir. Bu, sizin de çok iyi bildiğiniz Rus tarihinin bir gerçeğidir: Rusya yorulduğunda değişim gelir.
Biz bu yorgunluğun yaklaşmasına katkıda bulunabiliriz.
Siz ise savaşınızı durdurabilirsiniz.
Bu savaşın hayatını elinden aldığı herkesin anısı önünde saygıyla eğiliyorum.
Yaşasın Ukrayna!”
Fotoğraf: oxu.az
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
