18.9 C
İstanbul
15 Haziran 24, Cumartesi
spot_img

İHA, Gazze, enerji

Resmî ziyaret için Mısır’a giden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kahire Uluslararası Havalimanı’nda Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi tarafından törenle karşılandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ziyaretinde eşi Emine Erdoğan, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Ticaret Bakanı Ömer Bolat eşlik ediyor.

DW Türkçe‘nin haberine göre, 14 Şubat’taki ziyaret iki ülke arasında cumhurbaşkanı düzeyinde 11 yıl aradan sonraki ilk ziyaret olması açısından önem taşıyor. Cumhurbaşkanı düzeyinde son olarak Abdullah Gül 7 Şubat 2013’te Kahire’ye gitmişti.

Erdoğan ise en son Başbakanlığı döneminde 17-18 Kasım 2012 tarihinde dönemin Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi ile görüşmek üzere Kahire’yi ziyaret etmişti.

İki ülke ilişkilerinde uzun süren sıkıntılı dönemin ardından normalleşme ile gelen yeni dönemin ilk üst düzey ziyaretinin kim tarafından yapılacağı iki başkent arasında bir süredir gündem olan bir konuydu.

Ankara ile Kahire’nin diplomatik ilişki seviyesini yükseltmesi ve karşılıklı büyükelçi atamasının ardından Mısır Cumhurbaşkanı Sisi’nin 27 Temmuz 2023’te Türkiye’ye geleceği yazıldı. Ancak Sisi’nin birkaç hafta boyunca ulusal ve yabancı basında yer verilen bu ziyareti gerçekleşmedi.

Uzun süren ilişkisizlik döneminin ardından ilk üst düzey ziyareti hangi liderin yapacağı konusunda tam uzlaşıya varılamadığına ilişkin de haberler yayınlanmıştı.

2005-2009 yılları arasında Türkiye’nin Kahire Büyükelçisi olarak görev yapan Emekli Büyükelçi Şafak Göktürk ilk ziyareti Erdoğan’ın yapmasıyla ilgili, “Bu bölgede işler biraz şöyle oluyor: ‘Benim gelmemi istiyorlardı ama gitmedim, buyurun siz gelin dedim’. Yani bu konuyu da Mısır’da böyle anlatacaklardır” yorumu yapıyor.

Ziyaret çerçevesinde Mısır ile herhangi bir anlaşma ya da somut adıma dair kamuoyuna yansıyan bir bilgi henüz bulunmazken, Ankara normalleşme sürecinin üst düzey bir ziyaretle devam etmesini kendi içinde önemli buluyor.

Bir başka beklenti ise yaklaşan Ramazan ayında Gazze’de ateşkes sağlanması ve sonraki dönemde çatışmaların bitmesi ihtimalinin ardından gelen sürede Ankara’nın etkin bir rol üstlenebilmesi. Ankara’nın bu isteğini gerçekleştirebilmesi için ise Mısır hayati önemde.

Cumhurbaşkanlığından ziyareti ilişkin yapılan açıklamada da Kahire’deki görüşmelerde Türkiye-Mısır ilişkilerinin geliştirilmesi ve üst düzey ikili iş birliği mekanizmalarının canlandırılmasına yönelik adımlar üzerinde durulacağı belirtilerek, Gazze konusunda da görüş alışverişinde bulunulacağı kaydedildi.

Türk resmi kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Türkiye’nin Afrika’daki en büyük ticaret ortağı olan Mısır ile ticaret hacminin bu ziyaret ile 15 milyar dolara çıkarılması ve Mısır’daki Türk yatırımlarının genişletilmesi hedefleniyor.

Büyükelçi Göktürk, ziyaretten somut bir sonuç beklemediğini, siyasi ilişkilerin bozulmasına rağmen ticaretin uzun yıllar hep devam ettiğini söyleyerek, görüşmeler yolunda giderse Mısır’ın Türkiye’nin bölgede kurmak istediği sahra hastanesine Refah Sınır Kapısı’nın Gazze tarafı için izin vermesinin muhtemel olabileceğini belirtiyor.

Middle East Eye’de Ocak sonunda çıkan haberde de Erdoğan’ın Refah Sınır Kapısı’nı ziyaret edebileceği yazılmıştı. Ancak İsrail’in harekâtını Refah’a kaydıracağı yönündeki son haberler Mısır’ı endişelendiriyor.

Hamas’ın İsrail’e yönelik 7 Ekim’deki saldırısının ardından başlayan savaş sonrasında Gazze’deki 2,3 milyonluk nüfusun yarıdan fazlası Refah’a sığınmış durumda. İnsani yardım kuruluşları İsrail’in Refah’ta ilerlemesinin bir milyondan fazla kişinin sıkışıp kaldığı bölgede kitlesel ölümlere yol açabileceği konusunda uyarıyor. Kuruluşlar insani yardımların çökme tehlikesi altında olduğunu belirtiyor.

Ankara’ya göre Mısır ile ilişkilerin normalleşmesinin en büyük olumlu etkisi Gazze’ye insani yardımların ulaştırılması, yaralıların ve vatandaşların tahliyesi konusunda gözlemleniyor.

Bu arada Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Türkiye ile Mısır arasındaki normalleşme süreci kapsamında Mısır’ın Türkiye’den insansız hava aracı (İHA) almasının gündemde olduğunu söylemişti. Bu çerçevede savunma sanayi iş birliği ve İHA’lar konusu da masada olacak.

Erdoğan’ın görüşmelerinde Doğu Akdeniz’deki enerji kaynakları başlıklarının da masada olması bekleniyor.

Göktürk, Mısır’ın Doğu Akdeniz’e kıyısı olan diğer ülkelerle kurduğu iş birliği nedeniyle Türkiye’nin bir dönem yalnızlaştığını söyleyerek, Mısır’ın gerek bölgede gerekse Doğu Akdeniz’de kilit bir ülke olduğuna dikkat çekiyor.

Beklentiler neler?

Cumhurbaşkanı Erdoğan açısından Mısır ziyareti, bölgede yaşanan gerilim de dikkate alındığında Türkiye ve kendisinin bölgesel rolünü göstermesi açısından önemli görülüyor.

BBC Türkçe‘nin haberine göre, Kahire’yi Arap dünyasının stratejik ve ideolojik başkentleri arasında gören Erdoğan, özellikle Arap Baharı’nın ilk yıllarında önemli ve tartışma yaratacak mesajlarını bu kentten vermeyi tercih etmişti.

O dönem başbakan olan Erdoğan, 2011’de Kahire ziyareti sırasında yaptığı açıklamalarda, İslam ülkelerinin laiklikten korkmamaları gerektiğini, laikliğin din düşmanlığı anlamına gelmediğini kaydetmişti.

Erdoğan, demokratik talepler için sokağa inen halka zor kullanılmaması ve insan hakları ve temel hakların korunması çağrısını da Kahire’den yapmıştı.

Erdoğan’ın bu Kahire ziyareti ise tamamen farklı koşullar ve gündemde gerçekleşiyor.

Hamas’la sürdürdüğü savaşta İsrail yönetimini en ağır ifadelerle eleştiren liderler arasında yer alan Erdoğan’ın buradan vereceği mesajlar ve İslam ülkelerine çağrıları merak ediliyor.

Ziyarette ekonomi, ticaret ve yatırım alanlarına odaklanmak niyetindeki Mısır tarafı, Türkiye’nin savunma sanayi ürünlerine de ilgi gösteriyor.

Dışişleri Bakanı Fidan, son demeçlerinden birinde, insansız hava araçları konusunda Mısır’ın ilgisi olduğunu kaydetmiş ve Türkiye’nin bu satışa sıcak baktığı mesajını vermişti.

Mısır, Türkiye’nin Afrika’daki en büyük ticaret ortağı. Bu ziyaret sırasında ticaret hacminin 15 milyar dolara çıkarılması hedefinin gündeme gelmesi bekleniyor.

Ayrıca Türkiye’nin Mısır’da 2 milyar doları aşan yatırımının da genişletilmesi her iki tarafın gündeminde.

Taraflar ekonomik ilişkileri daha da ilerletmek için mevcut anlaşmaların yenilenmesi ya da yenilerin yapılması konusunu da ele alacaklar.

Türkiye açısından bu ziyarette ele alınacak önemli konu başlıkları arasında Doğu Akdeniz geliyor.

Türkiye, Mısır ile normalleşmenin ilk günlerinden itibaren bu konudaki beklentisini dile getirmiş, tarafların yapacakları müzakereler ışığında deniz yetki anlaşması imzalanabileceğini kaydetmişti. Mısır ise bu konuda acele bir adım atmaktan yana değil.

Fotoğraf: Cumhurbaşkanlığı

Medya Günlüğü

Medya eleştirisine odaklanan, özel habere ve söyleşilere önem veren, dilediği konuda özgürce yazmak isteyenlere kapısı açık, kâr amacı taşımayan bir site.

Medya Günlüğü
Medya eleştirisine odaklanan, özel habere ve söyleşilere önem veren, dilediği konuda özgürce yazmak isteyenlere kapısı açık, kâr amacı taşımayan bir site.

İlginizi Çekebilir

4,757BeğenenlerBeğen
678TakipçilerTakip Et
11,500TakipçilerTakip Et

Popüler İçerikler