Türkiye, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Genel Sekreteri Feridun Sinirlioğlu’nu resmen aday gösterdi. 40 yılı aşkın diplomasi deneyimine sahip Sinirlioğlu, seçilmesi halinde BM’nin 10’uncu genel sekreteri olacak.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın adaylık mektubu, Türkiye’nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız tarafından 30 Ekim Cuma günü BM Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi başkanlarına iletildi.
Anadolu Ajansı’nın aktardığı bilgilere göre karar, Güvenlik Konseyi’nde yapılan yedinci gayriresmî oylamanın ardından geldi. Oylamada adaylardan hiçbiri üzerinde uzlaşma sağlanamadı. Türkiye’nin adaylık mektubunda Sinirlioğlu’nun 40 yılı aşkın diplomasi deneyimi, BM sistemine hâkimiyeti ve uluslararası alandaki çalışmaları vurgulandı.
1956 yılında Giresun’da doğan Feridun Sinirlioğlu, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden mezun oldu. Yüksek lisans ve doktora çalışmalarını Boğaziçi Üniversitesi’nde siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler alanında tamamladı.
1982’de Dışişleri Bakanlığı’nda göreve başladı, Lahey ve Beyrut büyükelçiliklerinde çalıştı. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in dış politika başdanışmanlığını yaptı, 2002-2007 yılları arasında Türkiye’nin İsrail Büyükelçisi olarak görev aldı. Dışişleri Bakanlığı müsteşarlığı görevini de yürüten Sinirlioğlu, Ağustos-Kasım 2015 döneminde geçici hükümetin Dışişleri Bakanı oldu.
2014 yılında adı, Türkiye’nin Suriye’ye olası askerî müdahalesinin tartışıldığı ve 27 Mart’ta internete sızdırılan bir ses kaydıyla da gündeme gelmişti. Dönemin Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, MİT Müsteşarı Hakan Fidan, Genelkurmay İkinci Başkanı Yaşar Güler ve Sinirlioğlu’nun katıldığı toplantıda, Süleyman Şah Saygı Karakolu’na yönelik IŞİD tehdidi ve Suriye’ye müdahale seçenekleri konuşuluyordu.
Sinirlioğlu, 2016-2023 yılları arasında Türkiye’nin BM Daimi Temsilciliği görevini yürüttü. Bu dönemin ardından BM Genel Sekreteri Antonio Guterres tarafından Afganistan konusunda bağımsız değerlendirme sürecini yönetmek üzere özel koordinatör olarak görevlendirildi. BM Güvenlik Konseyi’nin talep ettiği çalışma, Afganistan’a yönelik uluslararası yaklaşımın geliştirilmesine ilişkin öneriler içeriyordu.
Aralık 2024’te AGİT Genel Sekreterliği görevine getirilen Sinirlioğlu, bu görevi halen sürdürüyor. AGİT, Avrupa ve çevresinde güvenlik, çatışmaların önlenmesi, insan hakları ve demokratik kurumlar gibi alanlarda çalışan 57 katılımcı devleti kapsayan bir uluslararası kuruluş.
Seçim süreci
BM Genel Sekreteri, Güvenlik Konseyi’nin önerisi üzerine Genel Kurul tarafından atanıyor. 15 üyeli Güvenlik Konseyi’nde bir adayın önerilebilmesi için en az dokuz üyenin desteğini alması ve beş daimi üyeden (ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa) hiçbirinin veto etmemesi gerekiyor. Son aşamada 193 üyeli BM Genel Kurulu atamayı gerçekleştiriyor.
Sinirlioğlu’nun adaylığı, seçim sürecindeki önemli bir diplomatik güçlüğün yaşandığı döneme rastladı. Genel sekreterlik için bu dönemde Latin Amerika ve Karayipler bölgesinden bir adayın seçilmesini öngören gayriresmî bölgesel rotasyon beklentisi bulunuyor. Bu bir BM kuralı değil, uzun süredir dikkate alınan bir diplomatik teamül.
Güvenlik Konseyi’nin 30 Ekim’deki yedinci yoklamasında Kosta Rikalı Rebeca Grynspan 11 destek oyu, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi ise dokuz destek oyu aldı. Ancak oylamanın ardından da daimi üyelerin tutumlarına ilişkin belirsizlik ve uzlaşma sorunu devam etti.
Mevcut Genel Sekreter Antonio Guterres’in görev süresi 31 Aralık 2026’da sona erecek. Yeni genel sekreterin 1 Ocak 2027’de göreve başlaması öngörülüyor. Sinirlioğlu’nun adaylığıyla Türkiye de BM’nin en üst düzey yönetim görevine ilişkin yarışa resmen katılmış oldu.
Fotoğraf: Renaud Cuny
Diğer “Portre” yazıları için tıklayın
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
