ABD merkezli yapay zekâ altyapı şirketi Firebird AI, Ermenistan’da bölgenin en büyük yapay zekâ veri merkezlerinden birini kuruyor.
Hrazdan yakınlarında inşa edilen tesisin ilk aşamasında yatırım tutarı yaklaşık 500 milyon dolar olarak açıklandı. Proje tamamlandığında Ermenistan’ın dünyanın en büyük yapay zekâ hesaplama merkezlerinden birine ev sahipliği yapması hedefleniyor.
Projenin ilk aşamasında, yapay zekâ hesaplamaları için yaklaşık 6 bin 144 NVIDIA Blackwell işlemcisi kullanılacak. Haziran başında bunların ilk büyük sevkiyatı kapsamında 1.792’si Ermenistan’a ulaştı. Yaklaşık 18 megavat kapasiteyle çalışması planlanan merkezde yüksek performanslı yapay zekâ hesaplama altyapısı kurulacak.
Firebird, merkezi geleneksel bir üretim tesisi olarak değil, yapay zekâ modellerinin eğitilmesi ve çalıştırılması için yüksek işlem gücü sağlayan bir “AI Factory” (yapay zekâ fabrikası) olarak tanımlıyor. Şirketin kendi verilerine göre Ermenistan’daki tesis, Firebird’ün küresel yapay zekâ altyapı platformunun ilk büyük merkezi olacak.
İlk aşamanın ardından projenin çok daha büyük bir ikinci aşamaya geçmesi planlanıyor. Firebird, ikinci aşamada 4 milyar dolara kadar ek yatırım ve yaklaşık 42 bin yeni işlemci öngörüyor. Böylece toplam sayının yaklaşık 50 bine ulaşması ve Ermenistan’ın dünyanın en büyük beş yapay zekâ hesaplama merkezinden birine sahip olması hedefleniyor.
Projenin ilk aşamasında merkezin yaklaşık 100 yüksek nitelikli uzmana istihdam sağlaması bekleniyor. İkinci aşamanın inşaat ve genişleme çalışmalarında ise binden fazla uzmanın görev alması öngörülüyor.
Projenin dikkat çekici taraflarından biri, Ermenistan devletinin de doğrudan projeye dahil olması.
Nisan ayında Ermenistan Yüksek Teknoloji Sanayi Bakanlığı ile Firebird arasında 25 milyon dolarlık, beş yıllık bir anlaşma imzalandı. Buna göre Ermenistan devleti Firebird’den yüksek performanslı hesaplama kapasitesi satın alacak. Bu kapasitenin Ermeni girişimciler, üniversiteler, araştırma ekipleri ve teknoloji şirketlerinin yanı sıra kamu kurumlarının kullanımına açılması planlanıyor.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan da haziran ayında Firebird’ün yapım aşamasındaki AI Factory projesini ülkenin teknolojik gelişimi açısından stratejik öneme sahip bir girişim olarak nitelendirdi. Hükümet ile şirket arasındaki kamu-özel sektör iş birliği ve merkezin altyapı çalışmalarının tamamlanması toplantının ana gündemlerinden biri oldu.
Projenin arkasındaki önemli ortaklardan biri NVIDIA. Firebird, NVIDIA’nın Blackwell mimarisine dayalı sistemleri kullanıyor. Şirket ayrıca Kasım 2025’te ABD’den gerekli ihracat iznini aldığını ve Ermenistan’daki ilk aşama için 500 milyon dolarlık yatırım planını açıkladı.
Proje bu nedenle yalnızca ticari bir veri merkezi yatırımı olarak değil, ABD-Ermenistan teknoloji iş birliğinin önemli unsurlarından biri olarak da değerlendiriliyor. Firebird’ün kurucu ortakları arasında Silikon Vadisi’nde faaliyet gösteren Razmig Hovaghimyan ve Aleksander Yesayan bulunuyor.
Neden Ermenistan?
Firebird’ün modeli, büyük miktarda elektrik ve güçlü internet altyapısı gerektiren yapay zekâ hesaplama merkezlerini gelişmekte olan pazarlara kurmak üzerine oluşturuluyor. Şirket, Ermenistan’daki merkezi küresel yapay zekâ altyapısının ilk ayağı olarak konumlandırıyor.
Bu nedenle Hrazdan’daki proje Erivan açısından yalnızca bir teknoloji yatırımı değil. Ermenistan’ı Güney Kafkasya’da yapay zekâ ve yüksek performanslı hesaplama merkezi haline getirme stratejisinin en büyük adımlarından biri olarak görülüyor.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
