Alçak avlo atlamağa iyi gelir
Bahçe ve bostanların, harmanların çevresi, ürünleri hayvanlardan korumak için avlo denilen uzun sırıkların kazıklara aralıklı olarak tutturulmasıyla oluşan setlerle çevrilir. İnsanlar bahçe ve bostana ya kapıdan ya da sırıkların bir kısmını yere indirerek girerler. Avlo, şayet alçak olursa insanlar atlayarak veya bacaklarını sarkıtarak kolayca ürünlerinin yanına varırlar. Söz; bu dış anlamından çok, mecazi anlamıyla kullanılır. Küçük, basit işlerin kısa zamanda, az emekle başarılıp sonuç alındığını ifade eder.
Bulutlar Gerede’ye, al abayı gir odaya
Bolu arazisinde veya komşu illerde bulutlar Gerede’ye doğru hareket ederse mutlaka hava soğur, mevsimine göre kar veya yağmur yağar. Kalın giysileri giyip sıcak bir eve, odaya girmek gerekir.
Sözün başka illerle (Aydın, Muş, Van, Şam gibi) ilgili çeşitlemeler de vardır.
Elma olsa soysak, para olsa saysak
Bu söz de ilk bakışta deyim intibası uyandırmaktaysa da insanlara bir nasihatte bulunduğu, hüküm bildirdiği için bizce atasözüdür. Anlamı şöyledir: İnsanın boş oturması, bir işle meşgul olmaması her yönden sakıncalıdır. En sevdiği, becerdiği işlerden başlayarak mutlaka zamanı çalışarak
geçirmelidir.
Evladın azarı olsa da bezeri olmaz
Zaman zaman evlatların anne babalarını azarladıkları, saygısızlık ettikleri görülürse de onlar hiçbir zaman büyüklerinden bizar, şikâyetçi olmaz, bezmez, bıkkınlık duymazlar.
Mallı zenginden evlatlı zengin iyidir
Malı çok olan zenginler; genellikle hayırseverlik ve cömertlikte yeteri kadar verici, dağıtıcı değillerdir. Oysa çocuk sahibi zenginler, daha şefkatli, hayırsever ve cömert olurlar çünkü çocuklarının toplumda kabul görüp daha rahat yaşamalarını isterler.
Topala göre aksamamalı
Kişilerin bulundukları ortamda daha huzurlu ve rahat yaşamaları için uyum, intibak tavsiye edilmiştir.
Topala göre aksamalı
Bu atasözünde ise biraz farklı bir nasihatte bulunulmaktadır: Bulunduğunuz ortamda, toplumda suç işleyen, kusurlu davranışlar yapan kişilere dikkat edip onlar gibi olmayınız. Tepki gösterip uyarılarda bulunmanız gerekir.
Yaka eşeği gibi yavaş olursan herkes biner
Bolu’nun Yaka köyünün eşekleri, ağır hareket etmeleriyle tanınmıştır. Atasözü bu gerçekliğe telmihte bulunmaktadır. Bir iş yaparken yeterince hızlı ve dikkatli olmak gerekir. Aksi takdirde işin sonunda elde edilecek kâr, mal ve hizmetler başkalarının eline geçer.
(Nail Tan, tdk.gov.tr)
Makalenin tamamını okumak için tıklayın
Fotoğraf: Bolu’daki Köroğlu anıtı
İlgili yazılar:
İlgili yazılar:
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
