YENİ Parti; heyecan azaldığı savı ve nedenleri üzerine-Orhan Bursalı (Cumhuriyet)
Evet, ertelediğim bir konuyu gündeme getirmenin zamanı olsa gerek. Bu yazıyı çok da uzatmayacağım. Anketlere çok da güvenmem. Seçimlere daha epey zaman var. Bu nedenle manipülatif sonuçlar görülebilir.
Mesela iktidarla iç içe, Saray’a da sonuç üreten şirketlerin halka yaydıkları anket sonuçlarını ciddiye almam. AKP hep öndedir ancak inandırıcı olmak için de fon krizinde 3-5 puan kaybetmiştir ama hâlâ öndedir, üstelik açık farkla.
Veya butlancılara çalışır, lideri yüzde 7’nin üzerindedir.
Açıklanan sonuçların başka ciddi şirketlerce hadi diyelim yüzde 2-3 yanılma payı içinde doğrulanmasını beklerim. Son aylarda hepsi ayrı telden çalıyor.
Ama ciddileri var. Bunlar YENİ Parti’de bir gerileme saptıyorlar. AKP ile puan farkı iyice daralmış. Bazen başa baş.
Kararsızlarda çoğalma var. Fakat genel yorum, bu kararsızların çoğunluğunun AKP’den umudu kesmiş olanlar olduğu. Acaba bunlar kime oy vermişlerdi?
Belki de YENİ Parti’ye meyledip de sonra biraz mesafe koyma gereğini duyanlar olmasın? Şüphesiz YENİ Parti’de bu gelişmeleri ciddi izleyen ve tarafsız gözle yorumlayan sorumlular vardır.
Bir liderin her gün sahada sürükleyici rolü olması zor. Dahası imkânsız.
Seçmenle sürekli ilişki örgütün yaygınlığı ve görevine odaklanması ile mümkün. Tabii Özgür Bey ateşleyici rolünü de sahada icra etmeli.
YENİ Parti şüphesiz ismi üzerinde, yeni. Ama Özgür Bey yeni değil, YENİ Parti, CHP lideriyken ateşlendi. En son sahada halkla toplantıları, YENİ Parti kuruluşuna destek amaçlıydı.
Biliyorum, sıfırdan bir parti kurmak zor ve zaman alır. 81 il ve yüzlerce ilçede örgütleneceksin, insan seçeceksin… Bunlar öyle 3-5 ayda gerçekleşecek işler değil. Ama gerçekleştirdiler. Tabii avantajları yüksekti: CHP’den geçenler… Bina bulma konusunda şanslıydılar.
YENİ Parti’ye mesafeli bir aydın kesim var. Seçmende bir gerileme görünce alarma geçiyorlar ve zemini olmayan eleştirilere girişiyorlar. Bazılarının mektupları posta kutuma düşüyor.
İlk seçmen heyecanının yüzde 50 oya dönüştüğü gibi hiçbir ölçüme sığmayan iddialar da var. Evet, yüzde 40’lara doğru bir yolculuk saptanmıştı. Ama ortalama yüzde 35’lerde bir ara durmuştu.
Er ya da geç ortaya çıkacak-Deniz Zeyrek (Nefes)
YENİ Parti Milletvekili Ümit Özlale dün eski AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Çiğdem Karaaslan’ın kardeşinin Ünsal Ban’la ortak olduğunu, eşinin ise Matriks hisseleriyle ilişkili olduğunu iddia etti.
Özlale, Londra’da kurulan Gainex Global Limited adlı şirketin ortaklarını açıklayarak Ünsal Ban, Halil Gökhan Özkal ve Süleyman Yıldırım arasındaki bağlantılara dikkat çekti, “Bugün bir milletvekilinin ailesinden Londra’daki şirket ortaklığına, Matriks hisselerinden Tera kayıtlarına uzanan ilişkileri kamuoyunun önüne koyuyoruz” dedi.
Özlale’ye sosyal medya hesabından yanıt veren Karaaslan iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek, “Ümit Özlale’nin daha önceki gibi hiç utanmadan yine bir itibar suikastına, haysiyet cellatlığına giriştiğini görüyorum. Çok net ifade edeceğim, benim ve ailemin gündemdeki fonlarla herhangi bir hesabı veya işlemi asla yoktur!”
Karaaslan’ın kardeşi ve eşiyle ilgili iddialar 2023 yılında gündeme gelmişti. Samsun’daki muhalif siyasetçiler bu iddiaları gündeme getirmiş, yerel gazeteler bu iddialara geniş yer ayırmıştı.
Özlale’nin açıklamalarından ellerinde Tera verilerinin olduğunu görüyoruz.
Özlale, bu verilere dayanarak Direnç Karaaslan’ın fon krizinde ismi gündeme gelen bazı kişi ve şirketlerle bağlantısı bulunduğunu net bir şekilde gösteren önemli detayları paylaştı.
Buna karşın Çiğdem Karaaslan’ın açıklamasında “Benim ve ailemin gündemdeki fonlarla herhangi bir hesabı veya işlemi asla yoktur” gibi genel bir ifade yer aldı.
Karaaslan, “2022 yılında dolaşıma sokulan ve hiçbir sonuca ulaşmayan bu iftiraların yeniden gündeme getirilmesi, kendileri açısından utanç vericidir” yorumunu yapmış. Biraz önce de ifade ettiğim gibi bu iddiaların bazıları 2022’de ve 2023’te gündeme gelmişti. Ancak o dönem biraz da siyasi baskılarla iddiaların üzerine gidilememişti.
Bugünlerde “Zehra Taşkesenlioğlu ve Ünsal Ban’la ilgili iddiaların üzerine gidilse, bu kriz bu kadar büyümeden önlenebilirdi” diyenlerin sayısının hayli fazla olduğunu anımsatmak isterim.
Zaten Özlale açıklamasında, doğrudan bir suçlama yöneltmekten çok verileri sıralayıp ilgili kurumlardan iddiaların araştırılmasını istiyordu.
Bu sadece Özlale’nin değil, bütün kamuoyunun beklediği bir adım olsa gerek. Artık AK Partililer dahi sohbetlerde bütün gerçeklerin ortaya çıkarılmasını istiyor.
Zira bu süreç uzadıkça büyük bir camianın zan altında kaldığının farkındalar.
Borsayla, fonla uzaktan yakından ilişkisi olmayan AK Partililer tanıyorum ve hepsi, bu süreçte haksız kazanç elde eden herkesin açıklanmasını arzuluyorlar.
Çiğdem Karaaslan’ın açıklamasını dikkate alıp eşi ve kardeşinin bu vurgunun dışında olduğuna inansak dahi, bütün AK Partililer gibi Çiğdem Karaaslan’ın da bu zandan kurtulmasının tek yolu var: O listenin açıklanması.
ABD imparatorluğunun temelleri çöküyor (mu?)-İbrahim Varlı (BirGün)
Tarihin akışının hızlandığı zamanlardan geçiyoruz. Savaşlar, çatışmalar, krizler iç içe. Kapitalist-emperyalist sistem krizde ve yeni gerilimler üretirken yeni bir jeopolitik ortaya çıkıyor. Kimilerine göre tek kutuplu düzenin sonuna gelindi. Örneğin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, çok kutuplu dünya düzeninin geri döndürülemez bir gerçeklik haline geldiğini söyleyecekti, 28 Eylül’deki Rusya-Afrika Zirvesi’nde
Öncesinde ise Putin ve Çin lideri Şi Jinping 20 Mayıs’ta Pekin’de çok kutuplu dünya düzeninin inşasına ilişkin ortak bildiri imzalayacaklardı.
Bildiride, “Küresel hegemonya kabul edilemez ve yasaklanmalı. Hiçbir devlet veya devlet grubu uluslararası ilişkileri kontrol etmemeli, diğer ülkelerin kaderini belirlememeli ve kalkınma imkanlarını tekeline almamalı” denilecekti.
Şi bir yıl önce de, 8 Mayıs 2025’te, Moskova’da, “Rusya’yla çok kutuplu dünya düzenini oluşturmaya hazırız” diyecekti.
Amerikan emperyalizminin tek başına dünyaya hükmetme girişimine yönelik itirazlar büyürken, birkaç gün içinde, 19 Kasım, ABD Başkanı Donald Trump, Çin lideri Şi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in üçlü bir buluşma gerçekleştirmesi bekleniyor.
Üç küresel güç liderinin özel zirve düzenlemesi her açıdan dikkate değer. Çin’in Shenzhen kentindeki zirveden bir sonuç çıkmayacak olsa da. Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski “üçlü zirve”yi ABD Başkanı Franklin Roosevelt, İngiliz Başbakanı Winston Churchill ve SSCB lideri Joseph Stalin’in 1945 Yalta Konferansı’na benzetti, eleştirdi. ABD’li senatörlerden Avrupa’daki sağcı liderlere pek çok kesim Trump’ın Şi ve Putin’e boyun eğme sinyali verdiğini dillendirmeye başladı.
50 madde, 3Y: MHP ne istiyor?-Barış Avşar (Evrensel)
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Kürt süreci ekseninde Türkiye ve partisi için “yeni bir gelecek” tarifi yapmaya devam ediyor. Son olarak Türkgün gazetesinde yayınlanan “50 madde”de de bugüne kadar kullandığı kavramları tekrarlasa da yeni bir amacı da öne çıkardı. Amaca nasıl ulaşılacağına dair “formül” ise parti yönetiminin dile getirdiği “3Y” formülünde gibi görünüyor.
Bahçeli’nin 50 maddesiyle başlayalım…
Sürecin başından bu yana Bahçeli ve MHP’den duyduğumuz ve bu defa da tekrarlanan, “Terörsüz Türkiye stratejik bir devlet meselesidir”, “Terörsüz Türkiye hedefi, milli birlik ve kardeşlik anlayışıyla birlikte düşünülmektedir”, “kalkınma, gelişmişlik, eğitim, istihdam, sosyal bütünleşme ve kamu hizmetlerinin güçlendirilmesi de uzun vadeli Terörsüz Türkiye zemininin ana unsurlarıdır” gibi tanımlamalar aslında bu “işe” neden girildiğinin tarifleridir.
Ancak 50 maddede bu tariflerle anılan sürecin başlangıcına dair önemli bir vurgu farkı var. Bugüne kadar Cumhur İttifakı’nın -süreç belgelerine de yansıyan- resmi kronolojisinde başlangıç olayları “Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Ahlat konuşması”, “Devlet Bahçeli’nin Meclis grup konuşması” ve “TBMM açılışında DEM’lilerle tokalaşma” sıralamasıyla anıldı. MHP’nin önceki açıklamalarında da bu sıralama takip edildi. Şimdi açıklanan 50 maddede -yorumcuların da haklı olarak dikkat çektiği üzere- AKP ve Erdoğan hiç olmadığı gibi bu ‘’yokluk’, resmi kronolojiyi de kapsamıştı.
Bahçeli, Cumhur İttifakı’nın geleceğini tarif ederken, desteklerinin asıl olarak Tayyip Erdoğan’a olduğunu ve hatta yeni dönemde, “yasamada MHP, yürütmede Erdoğan”ın olması gerektiğini zaten söyledi. O açıklaması da “muhalif medya”da önceki dönemlerin aksine, “Cumhur İttifakı’nda kriz” olarak değil de Bahçeli’nin sürecin yükünü de üstlenmiş bir şekilde seçime giderken kendi partisinin güçlenmesi için çalışmasının normal olduğu şeklinde yorumlandı. Ki herhalde sağlıklı olan da buydu. Sonuçta iktidar ittifakı çok badireler atlatarak 11. yılına geldi ve özellikle süreç bağlantısıyla gemileri yakarak erken seçim falan istemenin Cumhur İttifakı öncesi MHP’si için olduğu gibi kolay olmayacağı ortada.
Bahçeli’nin 50 maddelik son mesajına bakarken unutulmaması gereken nokta ise yukarıda da andığımız kendi partisinin durumudur. Türkgün gazetesinin bu maddeleri manşet yaptığı geçen pazar günü MHP örgütlerinin kapı kapı dolaşarak bu gazeteyi dağıtması, meselenin parti için pek hayra doğru gitmediğine dair işaretlere karşı bir faaliyet olarak değerlendirilebilir. Çünkü ortada seçimde yükselecek bir “milliyetçi seçmen” beklentisi var ve -MHP pek sevmese de- anketlerde bu noktada ‘yükselen’ gücün İYİ Parti olduğuna işaretler de var. “Milliyetçi seçmen” diye tarif edilen kesimi geçtik, parti kadroları bu durumu değiştirmeye çalışabilecek midir? Tabanda süreç kaynaklı yaşanan çok sayıda ayrılık bir yana, kalanlar Bahçeli’nin istediği gibi bir süreci bir manivela olarak kullanarak seçime motive olabilecek midir?
İşte 50 madde, bu sorular ve endişeler etrafında şekillenmiş görünüyor. “Vakit geldi” manşet başlığının anlattığı da bu.
Artık seçimi konuşma vakti!
Ekonomide daralma işaretleri belirginleşti-Naki Bakır (Dünya)
Ekimde harcamalar yüzde 29,9 artarken, vergideki artış yüzde 16,9, toplam bütçe gelirindeki yüzde 13,2’de kaldı, açık yüzde 115,5 büyüyerek 481,1 milyar lira oldu. Aylık açıkta faizdeki hızlı-vergi tahsilatındaki düşük artış etkili olurken, faiz dışı denge de 179,8 milyar lira ile açık verdi.
Bütçe harcamalarının faizdeki hızlı artışa rağmen toplamda manşet enflasyonla paralel arttığı ekim ayında, ana kaynağı vergi tahsilatı olan gelirlerde ise ciddi bir ivme kaybı yaşandı, bu da bütçe açığını ikiye katladı. Özellikle ÖTV gelirlerindeki yavaşlama, ekonomideki soğumanın belirginleştiğine işaret etti.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre, bütçenin harcamalar ayağında faiz ödemeleri 301,3 milyar lira ile geçen yıla kıyasla yüzde 91,4 artarken, faiz dışı harcamalar yüzde 21,9’la enflasyonun altında bir artışla 1 trilyon 473,1 milyar lirada kaldı. Böylece toplam bütçe harcamaları yüzde 29,9 artışla 1 trilyon 779,4 milyar lira oldu. Ekimde 1 trilyon 298,3 milyar lira olan toplam bütçe geliri ise yüzde 13,2 ile enflasyonun çok altında bir artış kaydetti. Gelirlerin 1 trilyon 141,1 milyar TL’sini, bütçenin ana motoru olan vergi tahsilatı oluşturdu. Vergi gelirinde geçen yılın aynı ayına göre artış yüzde 16,9’la düşük kalması, gelir cephesini zayıflattı, açığı büyüttü.
Vergi tahsilatının hız kesmesi ve faiz ödemelerinin hızlı artması bütçe açığını rekor düzeyde büyüttü. Aylık bazda 481,1 milyar lira ile geçen yılın aynı ayına göre yüzde 115,5 daha büyük açık verildi. Toplam gelirlerin faiz dışındaki harcamalara dahi yetmemesi nedeniyle faiz dışı dengede de 179,8 milyar liralık bir açık oluştu. Faiz dışı açıktaki yüzde 173,3’lük büyüme, faiz yükü tamamen bir kenara bırakılsa bile bütçenin rutin yönetim harcamalarında dahi dengesini kaybettiğini gösteriyor.
Ekim ayı bütçe verileri, ekonomide daralma işareti olarak vergi tahsilatındaki yavaşlamanın belirginleştiğini ortaya koydu. Enflasyonun oldukça altındaki nominal artışta, kurumlar vergisinin iadeler nedeniyle negatife dönmesi ve akaryakıt ile otomotivdeki ÖTV kaybı ana belirleyici oldu. Gelir ve kazançtan alınan “doğrudan” vergilerin lokomotifi olan gelir vergisi tahsilatı yüzde 31,3 artışla 398,2 milyar liraya çıkarken, bunun 393,9 milyar lira ile tamamına yakını maaş ve ücretlerden yapılan kesintileri içeren tevkifattan geldi. Buna karşılık kurumlar vergisinde, bu yıl beyana dayanan kısımdaki 28 milyar liralık iade/mahsup etkisiyle toplamda eksi 19,3 milyar liralık aylık negatif gerçekleşme kaydedildi.
Not: Başlıklara tıklayarak yazıların tamamına ulaşabilirsiniz.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
