ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Çin’de bir araya gelmesi beklentisi, Ukrayna savaşı ve Avrupa’nın güvenlik düzenine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Üç liderin görüşmesi öncesinde Moskova’nın NATO’ya yönelik talepleri ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin açıkladığı yeni müzakere başlığı dikkat çekiyor.
The New York Times’ın haberine göre Moskova, Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde NATO’nun askeri varlığını 1997 öncesindeki konumuna çekmesini, Doğu Avrupa’daki askerlerini ve askeri üslerini geri çekmesini istiyor.
Gazetenin ulaştığı 10 Kasım tarihli Rus belgesinde NATO’nun yeni üyeler kabul etmemesi, Ukrayna’ya Batı ülkelerinin silah ve askeri teçhizat sevkiyatının durdurulması ve ittifakın Ukrayna’nın yanı sıra Doğu Avrupa, Güney Kafkasya ve Orta Asya’daki askeri faaliyetlerini sona erdirmesi talepleri yer alıyor.
Belgede ayrıca Avrupa’nın nükleer caydırıcılık kapasitesine sınırlama getirilmesi isteniyor. Rusya’nın taleplerinin, 2021 yılında Ukrayna’yı işgalinden kısa süre önce Batılı ülkelere ilettiği güvenlik önerileriyle büyük ölçüde örtüştüğü belirtiliyor.
Donbas karşılığında NATO
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Amerikalı yetkililerin kendilerine “Ukrayna NATO’ya katılırsa Donbas’tan çekilir mi?” sorusunu yönelttiğini açıkladı.
Reuters’ın haberine göre Zelenski, 13 Kasım’da gazetecilere yaptığı açıklamada, bu konuda henüz somut bir teklif sunulmadığını söyledi. Ukrayna lideri, güvenlik garantileri, güçlü bir Ukrayna ordusu ve ülkenin yeniden inşası için mali destek içeren kapsamlı bir paket olmadan böyle bir seçeneğin değerlendirilemeyeceğini belirtti.
Zelenski, toprak tavizlerine hazır olmadıklarını yineledi. Böyle kapsamlı bir anlaşma ortaya çıkması halinde konunun halkoyuna sunulabileceğini de ifade etti.
Öte yandan, The Guardian ve Associated Press’in haberlerine göre Trump, Putin ve Şi Cinping’in Çin’de bir araya gelmesi için hazırlıklar yapılıyor. Görüşmenin APEC liderler zirvesi çerçevesinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Üç liderin buluşması, Ukrayna savaşı ve ABD-Rusya ilişkilerinin yanı sıra Washington-Pekin hattındaki gelişmeler açısından da önem taşıyor. Ancak görüşmenin Ukrayna konusunda somut bir anlaşma sağlayacağına ilişkin henüz bir açıklama bulunmuyor.
Avrupa’nın güvenliği
Son gelişmeler, Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik görüşmelerin yalnızca cephe hattındaki topraklarla sınırlı kalmadığını gösteriyor. Moskova, NATO’nun Avrupa’daki askeri varlığını ve kıtanın güvenlik mimarisini de müzakere konusu yapmak istiyor.
Zelenski ise Ukrayna’nın toprak bütünlüğü ve güvenlik garantileri konusunda somut güvenceler verilmesini talep ediyor. Avrupa ülkeleri de kıtanın geleceğini ilgilendiren görüşmelerde masada yer almak istiyor. Çin’de yapılması beklenen liderler buluşmasının bu diplomatik sürece nasıl yansıyacağı merak ediliyor.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
