Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi.
Oylamada CHP, MHP ve AK Parti “evet”, İYİ Parti, Yeni Parti, Dem Parti ve Yeni Yol Grubu, “hayır” oyu verdi.
Üç ülke arasında ortak savunma ve güvenlik mekanizması kurulmasını öngören anlaşmanın en dikkat çekici hükmü, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılması.
7 Ağustos 2026’da imzalanan ve 16 maddeden oluşan anlaşma, savunma sanayisinden istihbarat paylaşımına, ortak tatbikatlardan terörle mücadeleye kadar geniş bir iş birliği alanı öngörüyor. Peki Mekke Anlaşması ne getiriyor?
1-Bir ülkeye saldırı, üç ülkeye saldırı sayılacak
Anlaşmanın en önemli hükmü bu. Taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, üç ülkeye birden yapılmış kabul edilecek. Saldırıya uğrayan ülkeye diğer iki ülke, askerî imkân ve kabiliyetler de dahil olmak üzere mevcut olanaklarıyla yardım edecek.
Ancak bu hüküm, diğer iki ülkenin otomatik olarak savaşa gireceği anlamına gelmiyor. Sağlanacak desteğin kapsamı ve niteliği, yapılacak değerlendirme ve tarafların mutabakatı sonucunda belirlenecek.
2-Ortak savunma ve güvenlik politikası geliştirilecek
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan savunma, savunma sanayisi ve güvenlik alanlarında işbirliğini güçlendirecek. Üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi ve ortak savunma faaliyetlerinin artırılması hedefleniyor.
Taraflar ayrıca uluslararası güvenlik konularında düzenli istişarelerde bulunacak, ortak tehdit değerlendirmeleri yapacak.
3-Ortak tatbikatlar ve askerî eğitim yapılacak
Anlaşma, üç ülkenin orduları arasında personel değişimini, ortak eğitim programlarını ve askerî tatbikatları öngörüyor. Amaç, silahlı kuvvetlerin birlikte çalışabilirliğini artırmak ve savunma kapasitelerini geliştirmek.
Bu iş birliği yalnızca barış dönemleriyle sınırlı değil; savaş ve olağanüstü durumlarda da sürdürülebilecek.
4-Savunma sanayisinde teknoloji ve üretim işbirliği kurulacak
Üç ülke, savunma sanayisi alanında teknoloji paylaşımını, ortak teknoloji geliştirilmesini ve ortak üretimi destekleyecek.
Bu madde, özellikle Türkiye’nin savunma sanayisi birikimi ile Pakistan ve Suudi Arabistan’ın ihtiyaçları arasında yeni işbirliği imkânları yaratabilir. Ancak hangi projelerin hayata geçirileceği konusunda henüz somut bir takvim açıklanmış değil.
5-İstihbarat paylaşımı ve terörle mücadele güçlendirilecek
Taraflar, karşılıklı mutabakata varılan güvenli kanallar üzerinden istihbarat paylaşımında bulunacak. Bilgi güvenliği, verilerin korunması ve gizlilik esas alınacak.
Üç ülke ayrıca terörizmin bütün biçimleriyle mücadelede mevcut işbirliğini güçlendirecek. Bu kapsamda operasyonel düzeyde ortak çalışmalar da yapılabilecek.
6-Üçlü bir stratejik komite kurulacak
Anlaşmanın uygulanmasını yönlendirmek ve savunma-güvenlik işbirliğini geliştirmek amacıyla bir Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi oluşturulacak.
Dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşacak komite yılda iki kez toplanacak. Üç ülkenin liderleri de gerekli görülmesi halinde yılda bir kez bir araya gelebilecek.
7-Anlaşma en az 10 yıl yürürlükte kalacak
Mekke Anlaşması, son onay belgesinin ilgili sekretaryaya teslim edilmesiyle yürürlüğe girecek. Taraflar ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan çekilemeyecek. Bu sürenin ardından ayrılmak isteyen ülkenin diğer taraflara en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunması gerekecek.
Anlaşma, tarafların daha önce imzaladığı uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülüklerini de ortadan kaldırmıyor. Uygulamadan kaynaklanabilecek anlaşmazlıkların ise öncelikle istişare ve görüşmeler yoluyla çözülmesi öngörülüyor.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
