Yapay zekâ denince ister istemez herkesin aklına hız geliyor: Bir insanın dakikalar, saatler hatta günler harcayabileceği bazı işleri yapay zekâ saniyeler içinde gerçekleştirebiliyor.
Ama konu biraz daha yakından incelendiğinde ilginç bir tablo ortaya çıkıyor. Çünkü hız yalnızca saniyede yapılan işlem sayısından ibaret değil.
İşte insan beyni ile yapay zekânın hız yarışında 10 karşılaştırma:
1-Hesaplama
Yapay zekâ: Açık ara önde. Milyonlarca matematiksel işlemi çok kısa sürede gerçekleştirebilir.
İnsan: Basit işlemlerde bile makine karşısında yavaş kalıyor.
2-Büyük miktarda bilgi tarama
Yapay zekâ: Çok hızlı. Binlerce sayfalık metni aynı anda analiz etmek, özetlemek ve aralarındaki bağlantıları bulmak güçlü olduğu alanlardan biri.
İnsan: Bilgiyi okumak, anlamak ve karşılaştırmak için çok daha fazla zamana ihtiyaç duyabiliyor.
3-Bir görüntüyü ilk bakışta anlamlandırma
İnsan: Burada işler değişiyor. İnsan beyni bir görüntüyü yalnızca tek tek nesneler olarak değil, bir bütün olarak çok hızlı algılayabiliyor.
Bir insan odaya girdiğinde birkaç saniye içinde “burada bir şeyler ters” diyebilir.
4-Konuşmanın bağlamını yakalama
İnsan: Genellikle çok güçlü. Bir arkadaşınızın “İyi misin?” demesindeki ton değişikliğinden bile gerçek anlamı çıkarabilirsiniz.
Yapay zekâ sözcükleri ve bağlamı analiz edebilir ama insanın sosyal ve duygusal deneyimi farklı bir mekanizmaya dayanır.
5-Tekrarlanan işler
Yapay zekâ: Çok hızlı ve yorulmadan. Aynı işlemi binlerce kez gerçekleştirmek gerektiğinde makinenin avantajı büyüyor.
İnsan ise sıkıcı ve tekrarlanan işlerde hem yavaşlıyor hem de hata yapma ihtimali artıyor.
6-Yeni bir duruma uyum sağlama
İnsan: Büyük bir avantajı var. İnsan daha önce hiç karşılaşmadığı bir durumla karşılaştığında mevcut deneyimlerinden yararlanarak çözüm üretebiliyor.
Yapay zekâ da genelleme yapabilir ancak bunun nasıl gerçekleştiği kullandığı model, eğitim ve bağlama bağlı.
7-Sezgi
İşte, ölçmesi en zor alanlardan biri. Deneyimli bir doktor, gazeteci, pilot veya mühendis bazen uzun uzun hesap yapmadan “burada bir sorun var” diyebilir.
Bu sezginin arkasında yıllarca birikmiş deneyim ve beynin çok sayıda küçük ipucunu bilinç dışı biçimde işlemesi bulunabilir.
Yapay zekâ da çok karmaşık örüntüleri yakalayabilir ama bunu insan sezgisiyle bire bir aynı şekilde yaptığı söylenemez.
8-Enerji tüketimi
Bu maddede insan beyninin olağanüstü bir özelliği ortaya çıkıyor.
İnsan beyni yaklaşık 20 watt civarında enerji tüketerek son derece karmaşık bilişsel faaliyetler gerçekleştiriyor.
Büyük yapay zekâ sistemlerinin çalıştırılması ise veri merkezlerinde çok daha yüksek miktarda elektrik ve soğutma gerektirebiliyor.
Yani yalnızca “kim daha hızlı?” değil, “kim bunu daha az enerjiyle yapıyor?” diye sorulduğunda cevap değişiyor.
9-Aynı anda farklı şeylerle ilgilenmek
İnsan beyni aynı anda çevresinden gelen sesleri, görüntüleri, beden duyumlarını, geçmiş deneyimleri ve mevcut görevi değerlendirebilir.
Ancak bu “insan aynı anda sınırsız sayıda işi yapıyor” anlamına gelmiyor. Beynin dikkat kapasitesinin de sınırları var.
Yapay zekâ ise çok sayıda veri akışını paralel olarak işleyebilecek bilgisayar sistemlerinin üzerinde çalışabilir.
10-Anlam yaratmak
Yapay zekâ hesaplama ve bilgi işleme hızında olağanüstü bir noktaya ulaşmış durumda.
Ama insan beyninin dünyayı deneyimleme, amaç belirleme, değer atfetme ve yaşadığı olaylara kişisel anlam verme biçimi farklı.
Sonuç olarak “yapay zekâ mı daha hızlı, insan mı” sorusunun tek bir yanıtı yok.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
