Dijital radikalleşme, bilgisayar oyunları, sosyal medya ve çevrimiçi faktörlerin aşırı ideolojiler, şiddet ve silahlı davranışlara etkisiyle ilgili uzun soluklu bir TÜBİTAK 1001 projesini geçen sene bitirmiştik.
Son olaylar hepimizi üzdü; çok sayıda da uzman hocamız kendi alanlarından önemli bulguları paylaştı. Ben de üzerinde 8-9 yılı bulan orijinal veri toplayarak ve farklı ülkeleri karşılaştırarak tamamladığımız büyük ölçekli TÜBİTAK projemizden bazı gözlemler paylaşmak isterim, tartışmaya biraz faydası olması açısından.
Konuya “incel ideolojisi”nden (*) başlayayım. Hareketin yapısını önce kendi iç mantığıyla anlamak gerekiyor. Incel olgusu, üç unsurun bir araya gelmesiyle ortaya çıkıyor: Cinselliğe erişim konusunda hayal kırıklığı yaşamaya yatkın bir erkek psikolojisi; kadınların daha seçici olduğu modern eşleşme düzeni; bir de bütün bu örüntüleri daha görünür kılan benzer yalnızlık algısına sahip erkeklere dertlerini anlatabilecekleri, üstelik bu dertlerin onay görebileceği bir alan açan teknoloji.
Asıl önemli noktalardan biri de şu: Bu ideoloji daha en baştan ulusötesi bir karaktere sahip. Terim uzun zamandır kullanılıyor olsa da, 2000’lerin ortasında ortaya çıkan incel toplulukları bunu daha ortak, daha tek tip ve sınır aşan bir kimliğe dönüştürdü. Bu yüzden Kahramanmaraş’taki 14 yaşında bir çocuk, 2014’te Kaliforniya’da saldırı gerçekleştirmiş birinden ilham alabiliyor ve 2014’teki olaydan “ilham alan” diğer kimselerle ortak dijital toplulukta buluşabiliyor. Çünkü bu hareket özellikle sınır tanımayan ve kültürler arasında kolayca dolaşıma girebilen bir yapı olarak şekillenmiş durumda. Din, dil, ırk, coğrafya, v.b. gibi eş değişkenleri bile hesaba katsak “cinselliğe erişim konusunda hayal kırıklığı yaşamaya yatkın bir erkek psikolojisi; kadınların daha seçici olduğu modern eşleşme düzeni” dediğim kültür bir ortak, evrensel kültür haline geliyor. Peki bir insanı pasif bir öfke halinden şiddete taşıyan şey ne?
Araştırmalar burada birkaç farklı mekanizmaya işaret ediyor.
(Dr. Akın Ünver, tasam.org)
Makalenin devamını okumak için tıklayın
(*) Incel (İngilizce “involuntary celibate” – istemsiz bekârlar), romantik veya cinsel partner bulamamaktan dolayı yoğun içerleme, kendine acıma ve kadın düşmanlığı besleyen, çoğunlukla internet üzerinden örgütlenen bir erkek alt kültürü.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
