Yapay genel zekâ (AGI), kısaca insan beyninin tüm bilişsel yeteneklerine sahip bir yapay zekâ çalışma alanıdır.
Henüz mevcut bir uygulaması olmayan bu çalışma alanında araştırmalar ve denemeler devam ediyor. Bu çalışma alanının temel hedefi, kendi kendine öğrenme yeteneğiyle insan benzeri bir zekâ üretebilmektir. Yapay genel zekânın günümüzdeki yapay zekâ (AI) uygulamalarından farkı ise bilinç ve öz farkındalıktır. Günümüzde mevcut yapay zekâ teknolojilerinin tümü önceden belirlenmiş bir dizi parametreye göre çalışıyor. Örneğin metin çevirileri konusunda eğitilen bir yapay zekâ modeli sesli komutlarla isteneni anlayıp bir görüntü oluşturamaz. Ancak yapay genel zekâ teknolojisine sahip makinelerin bilgileri çok hızlı bir şekilde işlemesi ve karmaşık sorunları öğrenip çözüm geliştirebileceği öngörülüyor. Bu özellikleri sayesinde endüstride ve diğer alanlarda birçok görevi üstleneceği düşünülüyor.
Hâlihazırda etkileyici yetenekleriyle yollarda kendi kendine giden sürücüsüz otomobiller veya çok büyük miktarda veriyi analiz edebilen süper bilgisayarlar belirli görevleri mükemmel bir şekilde gerçekleştirmek için tasarlanan makinelerdir. Ancak bilgi ve becerilerini bir alandan diğerine aktarma yetenekleri yoktur. Bundan dolayı aslında dar kapsamlı birer yapay zekâ örnekleridir. Çalışmaları süren yapay genel zekânın ise insan zekâsına benzer şekilde çok çeşitli görev ve alanlarda bilgi anlama, öğrenme ve uygulama yeteneğine sahip olacağı düşünüldüğünde hayallerimizin ötesinde işler yapabileceğini söyleyebiliriz.
Yapay genel zekâ, genelleme yapabilmeyi, bir alanda öğrenileni diğer alanlarda kullanabilmeyi gerektirir. Belirli bir veri alanında çalışabilen bir yapay zekânın aksine genel yapay zekâ, farklı alanlardaki bilgi kümelerinin birbirleriyle nasıl ilişkili olduğunu kavrayabilmeyi gerektiren karmaşık bir yapay zekâ modelidir. Bu alandaki ilerlemeler heyecan verici olsa da gerçek bir yapay genel zekânın oluşturulabilmesi için gereken, sağlam veri odaklı bir teknolojik altyapıya ne zaman ulaşabileceğimiz şimdilik belirsiz görünüyor.
(Dr. Elif Ebren Kaya, bilimgenc.tubitak.gov.tr)
Görsel: vecteezy.com
